Một Cảm Nhận
Lê Ngọc Hồ
Lần đầu tiên tôi đi tĩnh tâm Linh Thao, ngạc nhiên khi thấy những lính cũ, tôi mệnh danh những người đă từng tĩnh tâm Linh Thao nhiều lần, hỏi tôi là lính mới rằng:
-Đă gặp Chúa chưa?
Tôi chỉ mỉm cười không đáp nhưng ngạc nhiên, sau này tôi cũng không biết “Gặp Chúa” theo định nghĩa nào, theo nghĩa được Chúa tác động, được Chúa đụng đến mà có người gọi là Chúa “Touch” hay ḿnh cố t́nh động đến Chúa như bà bị bệnh hoại huyết (Luca 8, 43-44), hay là lúc Chúa mở cửa ḷng của ḿnh, để thấy cái giây phút thức dậy của tâm hồn như câu hát “vừa khi thức dậy tôi t́m thấy tôi” thấy con người thực của ḿnh không trang điểm , không màu mè như soi gương hồn ḿnh bằng tấm gương sáng láng Chúa ban, để thấy hồn ḿnh, thấy dung nhan mùa xuân hay hạ, mùa thu hay đông ra sao, tươi mát như hoa xuân hàm tiếu, hay héo tàn như lá rụng tả tơi… Hay giây phút ngây ngất được tâm sự với Thầy, được cảm thông đồng điệu cho dù giây lát cùng Thầy yêu…
Và từ đó đến nay mỗi năm đi tĩnh tâm Linh Thao tôi đều chờ đợi một chút ǵ cho dù là nhỏ bé đến với tâm hồn khô khan, cằn cỗi, gầy guộc của ḿnh. Tôi cũng như người dân Việt miền quê đất Bắc quanh năm ăn uống đạm bạc, giản dị chỉ những mong khi đi dự tiệc cưới được “thổn thức” rượu ngon, món lạ và biết đâu gặp được nhà giầu lại chả được nếm sơn hào, hải vị chưa từng được ăn v.v… Rồi sau những lần tĩnh tâm Linh Thao khi th́ được nếm vị ngọt đậm, khi th́ vị ngọt nhạt, có những khi thời gian tĩnh tâm Linh Thao trôi đi quá nửa! mà Chúa ơi! Sao con cứ thấy trơ trơ, Thầy ơi! Con chưa nếm được vị ǵ gọi là có! Rồi cũng làm kế hoạch tươm tất nhưng thực có được là bao nhiêu đâu! lại ngă lên, té xuống. Tôi đă cảm nhận ḿnh thật yếu đuối mặc dù vừa được huấn luyện xong, như người chiến binh tôi cũng vào được huấn luyện nào quân trường Đồng Đế, Nha Trang, vơ bị Đà Lạt nhưng sao khi xung trận tôi vẫn thua đậm dài dài!!!
Cho đến năm nay trước ngày nhập trại Tĩnh Tâm Linh Thao, cha linh hướng căn dặn theo từng bước của Tĩnh Tâm Linh Thao cũng như năm xưa khi Tĩnh Tâm Linh Thao lần đầu tôi cũng đă từng được chỉ dẫn như vậy, năm nay cha linh hướng cũng nói đừng chờ đợi những bài giảng hay, những bài huấn đức tuyệt vời mà phải t́m ở nơi chính ḿnh với Chúa. Như vậy tôi phải chuẩn bị tinh thần để đừng mong “cái thuở ban đầu ngây ngất” ấy và cũng đừng chờ tiệc cưới có nhiều “cao lương mỹ vị” mà chính ḿnh phải đói, phải khao khát! Thế là tôi “khăn gói quả mướp” lên đường Tĩnh Tâm Linh Thao “phó hội”, lái xe cọc cạch vượt đường trên 100 miles lận, với ư thức ḿnh phải trưởng thành, đừng “lăng mạn” khi đi t́m Chúa…của các bậc huynh trưởng đă chỉ giáo cho khi thấy ḿnh cứ là phơi phới cái thuở ban đầy ấy !!!
Rồi Tĩnh Tâm Linh Thao bắt đầu, rồi cũng không dám cầu nguyện Chúa cho con hưởng vị ngọt ngào như năm nào, nhưng chính là làm sao cho hồn con đói khát để ăn ngon bất cứ thứ ǵ đang và sắp dọn trên bàn. Th́ buổi mai ấy, một buổi mai đầy ánh sáng trải rộng không gian, và êm đềm tràn ngập thời gian. Đến giờ cầu nguyện riêng, cũng như một số ít anh chị, tôi vào nguyện đường cầu nguyện, không khí nơi đây thật an b́nh, ánh sáng và kiến trúc ḥa hợp nên mọi người dễ cầu nguyện sốt sáng! Nhưng đúng lúc đó giờ thánh lễ của ḍng Đaminh, thế là chúng tôi từ từ “zu lu” rút lui có trật tự. Tôi đi kiếm pḥng thiệt đẹp bên ngoài nhưng ngồi một lúc thấy thấy không khí trong pḥng oi ả nóng bức thế nào ấy! Tôi đă hơi lo ngại mất nhiều th́ giờ trong việc t́m chỗ cầu nguyện sáng nay! Tôi đi xuống dưới nhà vào một pḥng kế thư viện, vắng không có ai cả. Ngồi trên ghế thoải mái, hít thở, rồi nh́n cảnh vật bên ngoài tôi ca ngợi công tŕnh sáng tạo tuyệt vời của Chúa, mọi vật tắm trong nắng thủy tinh vàng óng, núi vẽ đường xanh nhạt ở chân trời, hai ngọn thông cảnh bắt tay nhau trong nắng, trong gió, hoa đồng cỏ nội khẽ nhún nhẩy thân ḿnh, sân cỏ xanh mướt trải dài trong tầm mắt của tôi, hơi xa xa một ngôi nhà sơn trằng, ngói nâu, tường càng trắng sáng trong nắng mai, làm tôi liên tưởng hồi c̣n trung học đọc bài văn của J.J. Rousseau “nếu tôi giầu tôi sẽ xây một ngôi nhà sau lưng đồi, với tường trắng, ngói đỏ (Si j’étais riche…) Tầng trời xanh ngắt, mây trắng đứng im, tưởng như tôi nghe thấy không khí thở nhẹ êm êm, tiếng ong vù vù vỗ cánh bên hoa, những con chim th́ thào nói chuyện nhỏ, tôi ngửi thấy hương nắng ươm trên lá, trên cỏ, trên hoa và không khí th́ mát rười rượi đang ướp thân ḿnh tôi. Tôi chưa từng được thưởng thức một buổi sáng nào đẹp từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong như buổi sáng hôm nay…
Sau khi say mê nh́n cảnh vật tôi ca ngợi và cảm tạ bàn tay của Thầy tuyệt diệu vô cùng đă cho con thấy một trong triệu muôn tuyệt đẹp của Thầy chỉ một chút thôi cũng đủ làm con chới với! và tôi h́nh như đă ḥa điệu vào trong cảnh vật vũ trụ trong bày tay Thầy từ lúc nào, một cái ǵ thật êm bước nhẹ vào hồn. Tôi cảm nhận thấy cảnh vật của Thầy trật tự biết bao nhiêu! đẹp đẽ biết là bao nhiêu!!! Bỗng nhiên tôi muốn nh́n tôi qua tấm gương vĩ đại trong suốt của thiên nhiên! Ủa nè hồn của tôi sao bừa băi lộn xộn quá lắm! Xác th́ dơ bẩn quá đi!!! Cảnh vật thiên nhiên đối với tôi như trắng với đen, như có với không, như đẹp với xấu, như trật tự với bừa băi…Ḿnh là hạt cát dơ, giọt nước bẩn mà thôi! hèn hạ phàm trần! Lạ kỳ tôi không quá bối rối mà tôi lại đến cầu viện nơi Thầy, qua hồng ân cứu độ của Thầy đă, đang và sẽ thanh tẩy tôi nếu tôi cứ ôm chân Thầy. Tôi cầu xin như vậy và chính giây phút này tôi thấy ḷng ḿnh thật êm, thật b́nh lặng và tôi nh́n thấy mọi người, tôi đang nghĩ đến, đang ở chung quanh tôi ai ai cũng thật dễ thương, ngay cả những người ghét tôi cũng vậy. Tôi muốn gặp để cười mỉm chi, cười thông cảm. Trước kia, tôi luôn tự nhủ ḿnh có làm ǵ họ đâu, có nói ǵ đâu tại sao họ ghét ḿnh? lỗi tại họ chứ. Nhưng bây giờ th́ tôi thấy nguyên nhân đích thực rồi, tại tôi khó thương, tại tôi từ tác phong, cử chỉ lời nói làm cho họ hiểu lầm, tại tôi không khéo léo, không biết xă giao, tại tôi và lỗi tại tôi mọi đàng! Tôi không c̣n muốn ăn miếng trả miếng nữa, tôi không c̣n buồn giận người đă nói thẳng vào mặt tôi là: “Có biết đọc kinh Lay Cha không?” Khi thấy tôi né tránh người ta đă ghen và nói xấu tôi, tôi không buồn khi người khác hiểu lầm tôi. Tôi thấy tôi yêu cộng đoàn và cộng đoàn chung quanh tôi, tôi thông cảm những lo lắng của họ, muốn đặt ḿnh vào địa vị của họ để chia sẻ không c̣n quá chủ quan như trước nữa.
Quay về gia đ́nh tôi thấy tôi yêu gia đ́nh tôi quá. Tôi yêu kính và phục ba tôi nhất là tôi tội nghiệp ba tôi v́ người rất muốn, cố gắng chỉ bảo cho tôi nên người khá, nhưng tôi lại là một đứa con vừa ngu vừa “quê” quá! kém sức chịu đựng bền bỉ về thể lư cũng như về tinh thần! Tôi kém thua ba tôi quá xa! Ngày xưa mỗi khi nhân viên thừa hành của ba tôi không làm được, sau khi ba tôi đă chỉ bảo cặn kẽ, người chỉ cười thông cảm hoặc cười nói “Đúng là dạy thằng ốm (bệnh) đánh vật!” Bao nhiêu lần tôi chờ đợi ba tôi nói với tôi câu ấy, tuy có lần thất vọng về tôi nhưng v́ quá thương ba tôi không nỡ….
Lúc này tôi cũng yêu mẹ tôi và nhất là thông cảm với mẹ tôi thật nhiều, từ đây không c̣n có ư nghĩ đổ thừa cho mẹ tôi nữa. Trước đây tôi có ư định kết hôn với một người mà tôi cảm nhận có đầy công, dung, ngôn, hạnh mà tôi gặp khi cùng dạy một trường. Tất cả đều tốt đẹp nhưng chỉ có một điều… không cùng tôn giáo, nhưng nàng cũng đồng ư theo đạo. Khi mẹ tôi thấy ngôi bàn thờ vĩ đại đồ sộ của gia đ́nh nàng với đầy đủ lễ vật và đồ thờ cũng như khi biết bà ngoại của nàng ăn chay trường là mẹ tôi không đồng ư! Tôi không dám quyết liệt v́ sợ làm buồn ḷng mẹ! Ba tôi không phản đối và cũng không tán thành. Chị tôi cũng theo mẹ tôi chút chút. Cho đến ngày thấy ba tôi có vẻ nghiêng và chấp thuận, th́ mẹ tôi quyết liệt dữ dội dùng cả “hải, lục, không quân…” nào xin khấn, cầu nguyện, xin hội đạo binh cầu nữa! Xin cha sở gọi tôi lên để khuyên, vận động bà con, bạn bè của tôi, rỉ tai, tuyên truyền tùm lum, kiên tŕ làm hết cách, tôi bị quê quá! Nhưng thấy tôi cứ ́ ra, th́ mẹ tôi tung ra một chưởng lực thâm hậu, đ̣n cân năo nặng tựa tỉ ngàn cân và tôi té ngay lập tức!!! chết đứng như Từ Hải vậy!
Tôi c̣n nhớ rất rơ thời gian và không gian hôm đó, khi về thăm ba mẹ, mẹ tôi nói riêng với tôi rằng họ nói “Tôi chỉ mong cho ba tôi chết để tôi kết hôn với người đó!” Nghe xong tôi choáng váng cả mặt mày! Ba tôi là người tôi rất nể, rất sợ kính nhưng đầy ḷng mến yêu. Ba tôi là thần tượng của tôi mà! là người bố chăm nom, dạy dỗ săn sóc, từng ôm tôi suốt đêm không ngủ khi tôi bệnh! từng hôn trộm tôi khi tôi ngủ! Là thầy dạy tôi đủ mọi vấn đề kiến thức văn hóa và trường đời! Là người bạn nữa! mỗi khi cuối tuần về nhà, tuy có pḥng riêng nhưng ba tôi muốn hai bố con ngủ chung giường tâm sự rỉ rả xa gần đến 3,4 giờ sáng làm mẹ tôi phải kêu: “để bố ngủ ngày mai bố đi lễ sớm”… Tôi sẵn sang đổi hết mọi sự trên đời để được yêu ba và gần ba. Thề mà! trời ơi! nếu câu này đến tai ba tôi th́ ba tôi buồn biết mấy!!! Sau ít phút suy nghĩ tôi thưa cùng mẹ: Đă như vậy th́ con thôi không kết hôn với cô đó nữa.
Tôi đau đớn và chán nản. Nhất là ít năm sau khi tôi khám phá ra rằng không có ai nói câu đó cả mà chính là mẹ tôi đă “dựng” lên để ngăn cản tôi mà thôi!!! Tôi có lỗi là hay phàn nàn với mẹ, nhưng truyện này quan trọng quá! sợ mẹ tôi có mặc cảm, bị bối rối nên tôi không dám, cho đến bây giờ mẹ tôi cũng không dám, cho đến bây giờ mẹ tôi cũng không biết là tôi đă biết 100%. Có những lần tôi một ḿnh ra ngoài băi biển hét lớn lên “Tại sao mẹ tôi nói dối! mẹ tối ngày xem lễ đọc kinh mà mẹ tôi nói dối sao?!!! Và cả sau này nữa mẹ tôi lănh đạm lạnh nhạt với những thân nhân của các cô không cùng tôn giáo mà tôi quen, làm tổn thương tự ái của họ! làm tôi hết sức khó xử. Mỗi lần mẹ tôi than sao không lo chuyện riêng là tôi định nói th́ tự mẹ chứ! tuy tôi không nói ra, nhưng trong ḷng th́ h́nh như vẫn đổ thừa cho mẹ. Nhưng giây phút này th́ tôi thấy ngược lại, tại tôi hết mà, tôi không kiên nhẫn, chưa t́m hiểu kỹ đă vội tin, tại tôi không biết cầu nguyện, t́m ư Chúa, tại tôi không năn nỉ ỉ ơi! Lỗi tại tôi mọi đàng! Tôi muốn cầm tay mẹ như ngầm xin lỗi đă để trong ḷng bấy lâu nay! Và tôi thông cảm con người “bảo thủ cực kỳ” của mẹ tôi.
Tôi cũng thấy yêu chị tôi nhiều hơn, người đă hy sinh cho tôi và hay lo lắng cho tôi. Tôi thấy tôi có nhiều lỗi với chị lúc tranh luận hay ỷ ḿnh nắm vài lư lẽ dồn chị đến chân tường, hay những lần nổi sùng cùng chị, thế mà chị tôi vẫn hy sinh cho tôi như một người mẹ thứ hai… Tại sao tôi không nói ngọt ngào và săn sóc bằng t́nh cảm nhiều hơn nữa. Tại sao tôi làm biếng công chuyện gia đ́nh, không chu toàn bổn phận để mặc chị tôi làm ǵ th́ làm… Tôi như tự hứa sẽ thay đổi nhiều chỉ dùng ngôn ngữ thương yêu với gia đ́nh, với bạn bè, với tha nhân không dùng lư sự “ngôn ngữ của lư trí” nhiều nữa. Tôi phải cải thiện đời sống, thực hiện những ǵ gia đ́nh muốn nơi tôi. Chưa phải ngày chót của Tĩnh Tâm Linh Thao mà giây phút này tôi vô t́nh đă làm kế hoạch tu chỉnh sau Linh Thao.
Giờ cầu nguyện riêng đă trôi qua, giờ nhận định đă qua, và giờ tự do cũng đă qua luôn. Tôi đắm ḿnh trong không khí này, nên cứ muốn hưởng thụ măi. Chuông đă báo giờ ăn 5 phút rồi mà tôi cứ c̣n tiếc rẻ, phải chi tôi có ḿ ly là tôi sẽ cố ngồi cho xong giờ ăn trưa, khi nghĩ đến ḿ ly cũng làm tôi hối hận v́ đă làm “một người” buồn 5 phút, hồi cùng học một trường ở đây có người đẹp được tụi nó gọi bằng biệt hiệu Mỹ Linh, nàng ngạc nhiên nhưng không phản đối mà c̣n hơi thích nữa v́ tụi tôi nói tên nàng đẹp có ư nghĩa, nhưng khi “phai đao” ra tên Mỹ Linh chỉ là chữ ḿ ly mà ra v́ hầu như trưa nào nàng cũng mang theo ḿ ly. Nàng giận từ đó. Bây giờ mà gặp, tôi thành khẩn xin lỗi ngay và làm tất cả những ǵ để chuộc lỗi. Cũng như ông thầy học của tụi tôi, hồi c̣n ở một trường trung học lớn ở Sài G̣n, được tụi tôi tôn xưng người thuộc ḍng dơi Cao Bá Nhạ. Rồi người cũng t́m ra sau đó do vài tên bép xép, lũ học tṛ quỉ sứ của người đă cả gan chọc phá, phiên âm Cao Bá Nhạ qua nghĩa chữ nhà quê của tiếng pháp là “campagnard”.
Trong giây phút này tôi hối hận từ việc lớn đến nhỏ, xa đến gần, chỉ muốn gặp thày cũ mà ôm lấy thầy mà xin lỗi, mà hối hận, mà chuộc tội nghịch ngợm ngày xưa, vẫn kính yêu thầy từ thuở đó nhưng vốn tính tinh nghịch, thích phá, thích được chơi, dù cả lớp đă hùa theo lũ bạn nói với thầy là cháy nhà Khu Bàn Cờ khi nghe tiếng c̣i hụ, làm thầy bỏ lớp ra về; không ngờ hơn một đồng hồ sau thầy trở lại mồ hôi ướt đẫm bộ đồ “sút” cháo lờng bốn mùa mưa nắng của thầy. Lũ quỉ sứ hối hận và từ đó hiền ngoan như con chiên trong giờ của thầy làm người ngạc nhiên. Tôi muốn xin lỗi tất cả, làm ḥa tất cả những lỗi lầm chất chứa từ xưa nay qua cuốn phim đời quay ngược trang ḍng năo lúc này.
Khi đi Tĩnh Tâm Linh Thao trở về một người bạn trong móm bằt tôi kể chuyện Tinh Tâm Linh Thao, tôi có chia sẻ phẩn nào và tôi cảm thấy “ân phe” nếu không chia sẻ cho các bạn khác. Cũng như người bạn này lúc “on” lúc “off” khi thực thi kế hoạch sau Tĩnh Tâm Linh Thao mặc dù tôi đă cầu xin Chúa thêm sức mới và được các anh chị nâng đỡ nêu gương.
Cảm tạ ơn thầy đă cho tôi được hưởng giây phút này, tôi cũng nghĩ rằng tôi yếu đuối quá, nên để khích lệ kẻ hèn, Thầy đă cho hưởng chút chút và mỗi người Thầy tặng những món quà khác nhau tùy tŕnh độ trưởng thành và vô cùng thâm hậu, không cần phải tiệc cưới mà bữa cơm thanh đạm cũng đủ ngon với Thầy, hơn nữa Thầy cho nếm vị chua cay, và siêu hơn nữa Thầy cho nếm nhân ngôn (một vị thuốc độc vĩ đại bổ cơ thể yếu không thể chịu đựng được, những người luyện vơ cao cường chỉ chấm ở đầu lưỡi một chút là có sức lại, người thường mà như vậy là vào cửa tử luôn) Cũng như xưa Chúa khích lệ Thánh Phêrô trước cơn thử thách bằng cách biến h́nh trên núi Tabore (Matthêu 17, 1-9) Tôi cũng c̣n được học hỏi nhiều bài học của các anh chị mới Tĩnh Tâm Linh Thao lần đầu hoặc ít lần hơn tôi, các anh chị hay quá, có nhiều sức quá, đi ít hiểu nhiều, qua mặt không nhấn kèn ào ào, anh chị chỉ mới đi mà tôi là lính cũ lết bết chạy gần theo không nổi. Nhưng tôi tự biết ḿnh yếu quá, bị lạc phía sau nên nguyện cầu và cũng xin các anh chị cầu nguyện cho tôi để Thầy là Chúa chiên lành (Gioan 10,1-18) đi vớt các con chiên lặc lè tụt lại phía sau.