III.   KI TÔ HỮU CÔNG GIÁO  LÀ THÁNH.

 

 Lm Khổng Giám

1.     Lạc giáo ALBIGENSE. Thời thánh Đaminh.

 

        Thời thánh Đaminh thật ra có nhiều h́nh thức nhất, Albigense là địa danh nơi lạc giáo xâm nhập hoạt động mạnh nhất, nên người ta lấy tên nơi đó mà đặt cho lạc giáo đang hoạt động ở đó..

          A. Nhóm của Pierre de Bruys, hay là của Henri de Lausane. BRUYS là linh mục học thức, hùng biện, nhiệt thành đến cuồng tín, có khả năng lơi cuốn dân chúng. Chủ trương không rửa tội trẻ con, rửa tội lại những người lớn. Thánh thể chỉ thực hiện có 1 lần do Chúa Giêsu…Ảnh tượng, thập giá, nhà thờ đều không cần thiết.. Cầu nguyện bố thí cho kẻ chết là vô ích. Công kích giáo hội và hàng giáo sĩ. Thứ 6 tuần thánh năm 1124, ông đă dùng những thập giá thu được, để đốt lửa quay thịt …Tín hữu phẫn nộ, xô đẩy nhau đến bắt và thiêu đốt ông.

          Henri de Lausane tiếp tục thay thế đường lối của ông. Là tu sĩ phó tế đă bỏ đạo, sống khấc khổ, hăm ḿnh đi xin ăn mà sống, mặc áo dài vải thô, không ngủ giường. Ông công kích giáo hội, gọi giáo hội là đống rác, là ổ mại dâm. Ông đi tới đâu là giựt thập giá, đốt nhà thờ, xử tệ với linh mục. Sau cùng bị thánh Bênadô nhốt tù mà chết.

          B. Nhóm người theo ông VALDES hay là những người nghèo Lyon..

          Xuất hiện khi xảy ra nạn đói ở Lyon. năm 1176, do ông VALDES một thương gia giàu có. Ông cảm  động v́ một khúc hát của người qua đường, hát khúc ca của thánh Alêxu. Sau đó ông thỉnh ư một nhà thần học cho biết con đường tốt nhất và bảo đảm nhất để đến với Chúa, đó là “ Nếu muốn nên hoàn thiện, th́ hăy đi bán tài sản của anh và trao cho người nghèo. . rồi đến theo Ta. ”(Mt 19, 21).

          Ông bàn với vợ, cho biết ư định, bảo đảm tương lai cho vợ, cho 2 con vào tu viện, rồi bán những cái c̣n lại và lên đường sống nghèo theo gương các tông đồ bằng khất thực. Thế là thành h́nh NHÓM NGHÈO LYON, nhưng chỉ mới theo được một nửa lối sống các tông đồ. C̣n phải đi giảng như các Ngài nữa. Nhóm VALDES vẫn có ư hướng tốt lành, nhưng khả năng thần học quá kém. Công đồng LATRAN III(1179) không thể thỏa măn thỉnh nguyện. Nhóm VALDES  đă tách ra khỏi giáo hội để tự do đi giảng.

          C. Nhóm CARTHARES. Nguồn gốc không rơ rệt. Có lẽ do nhóm lái buôn hay là khách hành hương du nhập khoảng 1140. Giáo thuyết gồm một phần của lạc giáo thế kỷ thứ 3 và trở thành NÉO-MANICHÉISME.

          D. NHẬN XÉT TỔNG QUÁT. Về các giáo phái trên.                            

          1/ Tín lư chủ trương Nhị nguyên thuyết tuyệt đối. Thiện thần linh là do một nguyên uỷ tốt. Vật chất, sự xấu là một nguyên uỷ xấu. Cả hai đồng hiện hữu vĩnh cửu. Từ đó sai lạc trong niềm tin Thiên Chúa Ba ngôi, kitô học, ơn cứu độ, Chúa Con chỉ là một tạo vật hoàn hảo trong số các thiên thần. Thánh thần là tạo vật kém Chúa Con, Chúa Giêsu là mặc tấm thân giả. Trinh nữ Maria là thiên thần mang h́nh phụ nữ.          

2/ Bí tích. Không công nhận bí tích Thánh Thể. Không rửa tội trẻ nhỏ. Không thờ ảnh tượng, nhất là thánh giá.. Không cầu cho kẻ chết. Không hôn nhân v́ kéo dài măi kiếp luân hồi. Chỉ có một bí tích duy nhất là CONSOLAMENTUM tức là được an ủi của Thánh Thần là được cúu độ. Đồng thời phải sống thật khắc khổ..

          3/ Hội thánh.  Họ coi Hội thánh thời Tông đồ là giáo hội thật, gương mẫu và là kho vẹn  toàn Lời Chúa.. Từ thời Hoàng đế Constantin, giáo hội đă biến chất. Nên họ công kích Giáo hoàng, giáo sĩ, nhất là về thực hành đức khó nghèo theo gương các tông đồ. Giáo hội của họ là giáo hội nghèo, sống hăm ḿnh đền tội, của để chung, giảng ở đâu, xin ăn ở đó. Cầu nguyện chỉ có kinh Lạy Cha. Giảng tập trung vào Tin Mừng ( Sách để vào túi da mang theo bên ḿnh). Nhưng coi thường Cựu ước v́ là kết quả do nguyên uỷ xấu.

          4/ Luân lư. Chủ trương vật chất là nguyên uỷ xấu. Diệt trừ vật chất, không thu tích của, chê danh vọng, khắt khe với xác, ăn chay 3 lần/tuần (ngày 2, 4, 6). Hăm ḿnh đến chết được là tốt, v́ chết là thoát khỏi vật chất.. Cắt gân máu, uống thuố độc cũng tốt, nhịn đói mà chết là anh hùng.

NHẬN ĐỊNH NGẮN GỌN.

          Giữa bao tiêu cực sai lầm, có điểm tích cực như Tôn trọng Tân ước, dịch cho nhiều người đọc, lo thuộc một số câu quan trọng. Đáng phục ở điểm này là đề cao nếp sống thanh bần  theo các tông đồ.

                   2. NGUYÊN NHÂN NẢY SINH LẠC GIÁO.

          Cách sống của Lạc giáo thu hút dân chúng. Họ đă có cả giám mục, họp Công đồng. Kitô hữu Công Giáo không theo th́ bị chế giễu, hành hạ bỏ tù, bị đuổi ra khỏi giáo phận hoặc bị giết chết.

          LƯ DO: mất cân đối về mặt tinh thần giữa hàng giáo sĩ công giáo và những nhà giảng thuyết lạc giáo. Tranh luận học thuyết th́ thua, nếp sống gương mẫu lại có giá trước dân chúng. Dân không biết tiếng latinh, không biết đọc sách vở  nên vui vẻ đón nhận lạc giáo, được coi như những kitô hữu đích thực.

          Hàng giáo sỹ suy thoái, thờ ơ công tác mục vụ, cách ăn nết ở lại không tốt nhất, không được huấn luyện về giáo lư, tu đức, để sống khổ hạnh, sống đời thiêng liêng phong phú và như là một thày dạy. .

          Tổ chức chính trị xă hội tiếp sức cho lạc giáo. Tầng lớp kỵ sĩ nghèo bất măn, trở thành nhóm cướp đường.. Mỗi lănh Chúa thuê muớn lính giữ đất giữ của. Họ dă man với kth Cg, không kính trọng thánh đường, không kiêng nể bà goá, mồ côi, nam nữ tuổi tác. Giáo hội bênh vực nên trở thành nạn nhân. .

                  

          3. PHẢN ỨNG.

CÓ NHIỀU CÔNG ĐỒNG LÊN ÁN,  tố cáo, bỏ tù, Sắc chỉ, nghị quyết của ĐGH, của vua. Dùng quyền hành đàn áp, ra vạ tuyệt thông. Đặc sứ được gửi tới thuyết phục hoặc đe dọa. Nào là các h́nh phạt. Nào là tù giam, đốt sách, khai trừ, tịch thu gia sản, ra án hỏa thiêu và xử dụng thập tự quân…Kết quả : không dẹp yên được..

 

      THÁNH ĐAMINH XUẤT HIỆN : SỐNG TRỞ VỀ THỜI SƠ KHAI.

          Dùng điểm tích cực của lạc giáo để uốn nắn lại cái tiêu cực. Chủ trương chinh phục bằng Tin Mừng. Đức Giám mục DIEGO cùng thánh ĐAMINH và 3 đặc sứ Ṭa thánh sống nghèo, giảng và tranh luận. Các vị không chịu nổi nếp sống, có vị kiệt sức mà chết, có vị nản ḷng. Thánh ĐAMINH  tin tưởng vào Tin mừng. Giảng không bạo lực, vững tin. Kết quả :giáo dân đă nhận thức đúng sai và dần dần trở về.

                  

4. BÀI HỌC LỊCH SỬ NÀY NHẮN GỬI CÂU TỰ VẤN.

          Tại đâu mà có uy, tại đâu mà giới nào cũng tới, tại đâu làm âm thầm không cần ai biết tới? Chỉ có một bận tâm thay cho tất cả, đó là :

          * Phải phác họa được dung mạo người Kitô hữu Công Giáo thánh.

          * Từ đó, xây dựng cho ḿnh một chương tŕnh sống thánh

 

           QUAN NIỆM VỀ THÁNH THIỆN.

          HỎI MẤY XỨ : Kitô hữu Công Giáo ở đây thế nào? Không thấy nơi nào trả lời là Kitô hữu Công Giáo thánh thiện.. Nhưng trả lời : Kitô hữu Công Giáo thương người, hễ năn nỉ là cho ngay. Có dư luận là thánh th́ cũng hay, không có th́ cũng an tâm.

         Chúa chưa cho biểu lộ ai là thánh, để sau này càng ngỡ ngàng trong ngày khánh thành thế giới. Thật ra, bao nhiêu Kitô hữu Công Giáo đang âm thầm trước Chúa, sống ơn nghĩa thánh của Chúa, hằng ngày cầu cho Giáo hội được duy nhất thánh thiện công giáo và tông truyền. Chắc ta cũng có nghe về Kitô hữu Công Giáo cô đơn, đau khổ. Đó có lẽ cũng là dưới cái nh́n của con người tự nhiên thôi. Tâm lư con người lúc nào cũng muốn phô trương và hiếu kỳ. V́ thế, cứ tưởng thánh là phải làm phép lạ, sống khác người, cầu nguyện sốt sắng chảy nước mắt

 

1.     Quan niệm thánh thiện theo kinh thánh..

          CỰU ƯỚC  Thánh là biệt riêng ra theo nghia tiếng Qadosh ngôn ngữ Do thái Chính Đức Giavê thánh, Ngài biệt riêng ra mọi loài thọ tạo. Tạo vật được thông phần uy phong thánh thiện của ngài cũng được biệt riêng ra, không ai được tới gần” v́ nơi đây là nơi thánh”(XH 3, 5). Dân tộc do lời giao ước của Giavê cũng được biệt riêng ra, đó là dân tộc thánh: dân Israel(XH 19, 6). Đền thờ Giêrusalem ở phía trong cùng, vua Salomom làm biệt riêng ra 20 xích bằng những tấm bá hương và ngăn bên trong làm hậu tẩm, tức là nơi Cực thánh(1V6, 16).

          TÂN ƯỚC  Chính Đức Giêsu cũng là Đấng Thiên sai, khi ngài mở sách Ngôn sứ Isaia đọc xong Ngài tuyên bố: Hôm nay đă ứng nghiệm lời kinh thánh quư vị vừa nghe (Lc 4, 16-21). Thánh Phaolô cũng nhắc nhớ tín hữu: thân ḿnh anh em là đền thờ của Thánh Thần ngự trong anh em, anh em đă chịu lấy từ Thiên Chúa, v́ anh em không c̣n thuộc về ḿnh nữa(1Cr 3, 16-17) nghĩa là dành riêng cho Thiên Chúa rồi, dù thuộc về bản thân cũng không c̣n nữa. Thánh Phêrô cũng minh xác: Anh em là ḍng giống được lựa chọn.. dân được lựa chọn làm sở hữu, nghĩa là Thiên Chúa đă tuyển chọn Giáo hội, như đă chọn Israael(1Pr2, 9).

 

2.     H́nh ành người Kitô hữu

          Là Kitô hữu Công Giáo nghiă là thuộc sở hữu Chúa Kitô, trong Giáo hội Công Giáo. Kitô hữu Công Giáo  đặc biệt được Chúa tuyển chọn, nên phải là thánh. Ta thử phác họa một h́nh ảnh Kitô hữu Công Giáo đó như thế nào.

          Kitô hữu Công Giáo thuộc hẳn vế Chúa chí thánh, phải biệt riêng ra, không thuộc về trần gian tục luỵ nữa, nhưng lại sống giữa thế gian để nên như ánh sáng muôn dân và muới ướp đất. Thật là khó phác họa. Ánh sáng tràn vào muôn dân, cả nơi hang cùng ngơ hẻm. Muối thẩm thấu len lỏi giữa cuộc sống nổi trôi nghiêng ngả, đổi trắng thay đen, bon chen lừa đảo. Phác họa thế nào một con người Kitô hữu Công Giáo Sáng và Mặn mà không bị che khuất, mà không bị nhạt phai, nếu không muốn nói là dơ nhớp…Có lẽ phải vẽ lên màu :Sáng lên từ trái tim, để xuất phát những tia máu hồng tinh tuyền, đầy sức sống, lưu chuyển khắp ṭan thân Kth Công Giáo. Trái tim ấy, tâm hồn ầy hợp nhất với trái tim Chúa Giêsu theo kế hoạch” Thày là Cây Nho và chúng con là ngành “. Thiên Chúa lá T́nh Yêu biến hận thù ghen ghét nên xót thương tha thứ. ” Xin uốn ḷng chúng con nên giống trái tim Chúa”.

Thánh là dành riêng cho Thiên Chúa bởi đă được thánh hiến bởi các Bí tích. Dứt khoát với đời, chỉ dành riêng cho Thiên Chúa. nhưng không sống xa đời, mà phải hoà ḿnh với đời, nhưng ḥa mà không đồng. Do đó, Thánh của Kitô hữu Công Giáo hôm nay không quan tâm mấy những chi tiết vế những ǵ bên ngoài như ăn mặc tóc tai.. Cái áo không làm nên nhà tu. Cốt lơi vốn là tự tấm ḷng, không bỏ mất tính cách trần thế của ḿnh

Một khi tâm hồn bị nhiễm độc bị xơ cúng th́ có mặc mấy áo ḍng tu, cạo trọc tóc đầu cũng chẳng sinh ích ǵ cho Chúa, cho Giáo hội, cho các linh hồn. Nặng h́nh thức chỉ biến con người thành những pharisiêu luật sĩ thời đại. Nói thế không có nghĩa là bỏ hết h́nh thức lễ nghi. Sự sống cần thiết nhất, nhưng phải có da để bảo vệ sự sống..

a/ Vậy Thánh là cốt yếu có sống nội tâm, kết hợp với Chúa từng giây phút, trí ư thức về tội nói chung, về tội bản thân nói riêng, để mà trường kỳ sống tinh thần Sám hối và Tin vào Tin mừng.

b/ Thánh ở giữa trần gian bao nhiêu quyến dũ, nện sức người không thể kham nổi, cần phải có niềm tin kiên vững vào Đức Giêsu. Nhờ ơn Người, qua những cử hành bí tích, suy niệm và sống Lời Chúa, tĩnh tâm tự kiểm và những việc tôn sùng, đặc biệt như tôn sùng Thánh thể, Mẹ Maria hoặc một vị thánh nào, thánh Giuse …đặc biệt tôn kính Thánh Thần Chúa,. Ba ngôi TC, sống cho nhau, với nhau, v́ Thiên Chúa là T́nh Yêu.                         Thiên Chúa Cha  sáng tạo mọi loài trong đó có con người mà Ngài sáng tạo giống h́nh ảnh Ngài. Nhưng con người  đă sa cơ lỡ bước trong thử thách, v́ đă lạm dụng tự do. Cũng bởi Yêu thương nên ngôi Con đă Nhập thể cứu Chuộc nhờ bởi Thánh Thần mà con người đươc giao hoà với Thiên Chúa, cũng nhờ bời Thánh Thần giữ cho mối giao hoà này được bền vững. Thánh Thần được xưng tụng là Đấng thánh hóa. Kitô hữu Công Giáo đặc biệt tôn sùng ngôi Ba Thánh thần Chúa, hầu được soi sáng khích lệ, để hứng khởi kiên tŕ giữ t́nh nghĩa với Chúa, sám hối vững niềm tin vào Chúa Kitô, như Tin mừng kêu gọi: Hăy sám hối và Tin vào Tin mừng (Mc 1, 15)

Ba ngôi TC  sống cho nhau v́ nhau và  với nhau, v́ TC là T́nh Yêu.

TC là T́nh Yêu Ngài sáng tạo mọi loài trong đó có con người, Ngài sáng tạo giống h́nh ảnh Ngài. Nhưng con người đă sa cơ lỡ bước trong thử thách v́ lạm dụng tự do. Cũng bởi yêu thương nên Ngôi Con  đă Cứu chuộc, giao hoà  con người với TC, nhờ có Ngôi Ba giữ cho mối giao hoà này bền vững

Tin vào Tin mừng mà nên giống ĐGK kính mến, mô h́nh sống của Kitô hữu Công Giáo, để như Chúa Giêsu mến Chúa yêu người, làm vinh danh TC trót cả cuộc đời. Nhờ sức mạnh thánh thiêng của Đấng thánh hoá, Kitô hữu Công Giáo can đảm Xin Vâng” Đừng ư con nhưng ư Cha “, như ĐGK kính mến mà Kitô hữu Công Giáo là hiện thân, v́ theo buớc Đ G trong việc hiến thân phục vụ. Kitô hữu Công Giáo  ở giữa đời, nhưng không thuộc về đời, chỉ biết sống cho đời. Vậy Kitô hữu Công Giáo có đơn côi không ? Hăy phác nên nhiều nét đậm xuất phát từ trái tim sáng lên vàng óng, đang thường xuyên giao lưu với nhiều trái tim rực sáng khác đang chen lẫn ở giữa ḷng đại chúng.                                                 

Đó là ư nghĩa tương quan với đồng nghiệp, với giám mục, với Linh mục, với tu sĩ nam nữ, đă là hiện thân của ĐGK th́ luôn luôn là của GH  bởi ĐGK là đầu của nhiệm thể. V́ lẽ đó, không thể không có hiệp thông với nhau và như thế không c̣n cô đơn. H́nh ảnh trái tim rực sáng xuất phát nhiều tia hồng tinh tuyền, cho ta thấy được Kitô hữu Công Giáo là con người Vâng phục ư Chúa,  không theo ư riêng. Sống cho Chúa cho tha nhân,  chứ không cho riêng ḿnh. Cuộc sống vâng phục này thực cam go, bởi những tia hồng xuất phát mạnh mẽ, không do dự. Đi là đi cho tới cùng đường, cho thẳng đích, đi tới mọi nơi, đi để soi sáng, xua đuổi bóng tối. Vâng phục ấy được diễn  tả là vâng phục của ĐGK, cho đến chết trên thập giá. Những tia hồng tinh tuyền là biểu tượng một trái tim chỉ dành cho TC, âu yếm mến thương mọi người, không chia sẻ cho riêng ai, không tham lam, nhưng quư mến mọi tạo vật tốt lành, như những ơn phúc của Chúa, gạt bỏ những ǵ làm phuơng hại cho sứ mệnh  chứng nhân, ở giữa ḷng đại chúng. Đó là trái tim trinh khiết nghèo khó và vâng phục.

Nh́n vào bức phác hoạ Kitô hữu Công Giáo Thánh, ta có suy tư ǵ không? Lư tưởng quá phải không ? Không tưởng phải không? Xa rời thực tế phải không?

 Có bao giờ ta nguyện cầu và dạy người khác cầu cho Giáo hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền ? ĐGK và GH đă gọi ta, lựa và chọn ta, không phải ta chọn lựa GH va chọn lựa Chúa. Ta tin vào Chúa mà Tại sao ta tin. Tin là do Chúa ban. Vậy nhờ ơn Chúa,  ta tin Chúa quyền uy, Chúa vạn năng,  vạn đại, Chúa thượng trí, Cha Ṭan năng.               

Một Kitô hữu Công Giáo thánh thiện như phác hoạ trên đây là xa rời thực tế,  là ảo tưởng ? Đúng cho  ư nghĩ con người mà không đúng với TC  vạn năng vạn đại. ( Cứ theo cái nh́n của con người th́ GH phải biến mất từ lâu rồi !).

Chúa Thánh Linh là Hồn của GH, mà Chúa Kitô là Đầu, đă soi sáng cho GH khôn ngoan, giới thiệu phương pháp cho các Kitô hữu Công Giáo ,  sau khi đă đào tạo họ nên Kitô hữu Công Giáo  của ĐGK. Nhất nữa c̣n cho phương thế để thực hiện hằng ngày, hằng tháng, hằng năm. Quan trọng hơn cả phải kể đến Thánh kinh và Thánh thể. Đây là hai bàn tiệc phục vụ Dân Chúa, một trật cũng phục vụ chính ḿnh. Thánh kinh chính là lời làm cho sống. Thánh thể chính là Bánh nuôi sống.

Nhờ suy niệm Thánh kinh, lời Chúa biến dạng thành xương thịt của Kitô hữu Công Giáo, để Kitô hữu Công Giáo Nhập thế theo mô h́nh  sống Nhập thể. Nhờ Hy lễ Thánh thể, Bánh ban sự sống là của nuôi linh hồn, làm cho Kitô hữu Công Giáo no thỏa, khoẻ mạnh và lớn lên trong nhân đức, nên giống Chúa Ktô.

Như thế bởi Thánh kinh và Thánh thể,  Kitô hữu Công Giáo kết hợp mật thiết với ĐGK la hiện thân của Ngài “Chúa ở cùng tôi, tôi ở cùng Chúa. Chúa hiệp với tôi cho đến trọn đời …Tôi c̣n thiếu chi, tôi c̣n sợ ǵ.!” Hơn nữa, tôn sùng Thánh thể, thúc đẩy Kitô hữu Công Giáo tới đàm đạo  với ĐGK Thánh thể, bằng dâng lễ, bằng viếng Thánh thể.    

Truớc khi dâng thánh lễ, c̣n suy niệm Lời Chúa, đàm đạo với Chúa. Nhờ phút giây tương quan thần thánh này, mà con người được tiếp thu  thánh thiêng dần dần, đẩy lui được bóng dáng tội lỗi,  lại có khả năng làm suy yếu  những khát vọng trần tục, nhờ Thánh thần tác động. Hàng tháng,  hàng năm c̣n tĩnh tâm để duyệt xét lại những ǵ nên phát huy,  những ǵ cần sửa chữa…Bàn hỏi Vị linh hướng  để được giúp đỡ qua bí tích Hoà giải, qua những kinh nghiệm đời sống tu tŕ của Kitô hữu Công Giáo.

Tư tưởng hướng dẫn hành động, Kitô hữu Công Giáo c̣n hoàn bị kiến thức về TC,  và nhân loại một cách thich hợp và liên tục, bằng chương tŕnh sống mỗi ngày, thời giờ nghiên cứu Thánh kinh, thánh truyền, giáo phụ, tài liệu Công Đồng, các văn kiện của ĐGH, của các tác giả thần học thời danh, được thừa nhận. Có khi c̣n tham gia khoá Hội thảo, tu nghiệp  v. v..

Nh́n toàn cảnh phác hoạ Kitô hữu Công Giáo thánh, có ai tự hỏi: Kitô hữu Công Giáo là ai vậy nhỉ, mà có vẻ quan trọng quá vậy, được quan tâm quá vậy?

 Kitô hữu Công Giáo là ai? Câu hỏi này không đợi tới hôm nay mới được đặt ra, không phải hôm nay mới thắc mắc, chất vấn. Nếu câu trả lời từ phía Kitô hữu Công Giáo  th́ sẽ như thế này: Tôi là con người như các bạn, con người với giới hạn,  với tất cả những ǵ là người, và đă được gọi và chọn, nhờ công nghiệp Chúa. Giêsu Kitô, thuộc sở hữu Chúa Ki tô, trong Giáo hội Công Giáo , Nhiệm thể của Người.       Không cầu danh tranh lợi, mà cũng không muốn được ai biết đến bản thân và công việc của bản thân,  chỉ mong phục vụ con người, trong phạm vi gia đ́nh là Giáo hội tại gia, hoặc phục vụ trong giáo xứ, trong giáo phận  là giáo hội địa phương, theo chức năng phù hợp. Mục đích là làm cho người hạnh phúc, c̣n bản thân th́ âm thầm đi vào dĩ văng. ( Kinh nghiệm của ĐGM Ancel).