Những Phương Thế
Thường thường, khi đề cập tới phương thế sống đạo, phương thế lớn lên trong Chúa, chúng ta thường xoáy vào 2 phương thế cơ bản đó là Cầu nguyện và đọc Kinh Thánh. Hai phương thế này nghe có vẻ nghiêng về lư thuyết nên chúng ta thêm phần phục vụ để cụ thể hóa và phong phú hóa những ǵ ḿnh múc được từ hai nguôn trên. Dường như chúng ta vô t́nh lăng quên một phương thế cực kỳ quan trọng đó là suy tư - kiếm t́m nên việc cầu nguyện và đọc Kinh Thánh khó có thể giúp chúng ta trưởng thành trong đời sống tâm linh. Tất nhiên c̣n nhiều phương thế khác do mỗi người tự khám phá ra.
Sau đây chúng tôi xin tŕnh bày 4 phương thế căn bản qua năm bậc
Bậc Một: Chúa là vua, tôi là con dân của người: Tôi tôn thờ Ngài
Cầu nguyện: Tôi chỉ cầu xin hết on này tới ơn khác, xin măi không cho rất có thể tôi óan trách Chúa và thậm chí dẹp bỏ lễ lậy và cuối cùng gần như là bỏ đạo luôn
Đọc Kinh Thánh: Cả đời chẳng bao giờ rờ tới cuốn Kinh Thánh
Suy tư kiếm t́m: Ồ! tôi suy tư kiếm t́m hơn ai hết, nhưng suy tư ra thật nhiều mưu đồ - dù đen tối đến dâu đi nữa - để kiếm t́m thật nhiều tiền, chứ không phải để t́m kiếm Chúa!!
Phục vụ: Ai phục vụ tôi th́ lo phục vụ. Phần tôi, tôi chẳng cần quan tâm phục vụ ai hết, trừ những người có thể mang lại cho tôi tiền bạc, chức quyền, danh vọng.
Bổn phận duy nhất của tôi là đi lễ ngày Chúa nhật, và cố giữ ḿnh cho sao cho đừng phạm tội trọng để khỏi phải sa hỏa ngục. C̣n chuyện bị giam cầm nơi luyện ngục, tôi cầm chắc trong tay, lâu mau tùy ḿnh phạm tội nhẹ nhiều hay ít. Mang tiếng là tôi tôn thờ Thiên Chúa, nhưng hầu như tôi chỉ tôn thờ cái thằng tôi.
Bậc Hai: Chúa là ông chủ, tôi là người làm thuê: Tôi Tin vào ngài
Cầu nguyện: Chủ yếu là cầu xin, nguyện xin.
Đọc Kinh Thánh: Trong nhà có tới năm sáu cuốn Kinh Thánh lớn nhỏ nhưng tất cả đều được chưng trong tủ kiếng rất kỹ. Không ai chịu mở ra đọc.
Suy tư kiếm t́m: Tôi hầu như không một chút suy tư ǵ về Chúa, về chính bản thân ḿnh. Ngay cả những bài giảng của linh mục quản xứ vào những ngày Chúa nhật, tôi cũng nghe tai này, bay qua tai kia.
Phục vụ: Tôi hăng hái nhiệt t́nh tham gia vào công việc của giáo xứ. Nhưng hầu hết những việc bên ngoài như hát lễ, thăm bệnh nhân, khuyên nhủ những người khô khan nguội lạnh đi xưng tội, tham dự thánh lễ. Rồi báo cáo là đă mang về cho Chúa hàng chục linh hồn…Nhớ lại thời xưa, là một ca trưởng, tôi cố tập hát sao cho thật hay, nếu hay hơn các ca đ̣an khác th́ càng tốt. Hôm nào hát bể th́ cá đám như mèo cụp đuôi. Áy thế mà chúng tôi luôn tự hào là đại diện cộng đồng dân Chúa dâng lên Chúa những lời ca tiếng hát!! Chúng tôi cảm thấy ḿnh thánh thiện hơn rất nhiều người khác trong giáo xứ. Nhưng dưới ánh mắt của Chúa, tôi chỉ là một con rối đang làm tṛ hề vô tích sự.
Bậc Ba: Chúa là Cha: Tôi Yêu Ngài theo kiểu t́nh cảm nhân loại
Chầu Thánh Thể: Lâu lâu, chúng tôi Chầu Thánh Thể hàng tháng hoặc thay mặt giáo phận trong giờ chầu lượt của giáo xứ. Trong giờ thánh này, chúng tôi liên tục hát xướng, đọc Kinh Thánh, cầu nguyện tự phát, lần chuỗi. Vèo một cái giờ chầu Chúa qua nhanh như gió. Thế là chúng tôi cảm thấy ḿnh đă chu toàn bổn phận của thành viên trong cộng đoàn hay của một giáo dân trong giáo xứ.
Cầu nguyện: Chúng tôi đă biết ngợi khen, cảm tạ Chúa v́ biết bao hồng ân Chúa đă ban cho chúng tôi. Ngoài ra, chúng tôi con biết chuyển cầu cho anh em, cho những người đang gặp khó khăn hoặc đang cần sự trợ giúp lời cầu nguyện của chúng tôi. Trong khi cầu nguyện, chúng tôi gọi Ngài là Cha, và mở đầu giờ cầu nguyện với lời thân thưa rất gần gũi: Lạy Cha…chủ yếu để ngợi khen cảm tạ những ơn Ngài đă ban và tiếp tục lợi dụng Ngài bằng cách xin xỏ hết ơn này tới ơn khác.
Đọc Kinh Thánh: Chúng tôi đọc Kinh Thánh hàng ngày nhưng phần lớn chúng tôi chẳng hiểu Chúa muốn thực sự nói ǵ với chúng tôi. Chúng tôi đành nghe theo những lời giải thích của các bậc lănh đạo. Thật đáng tiêc hầu hết những lời giải thích của các bậc lănh đạo cũng mang tính lư thuyết. Thế nên chúng tôi không biết cách nào để áp dụng vào trong cuộc sống hàng ngày.
Suy tư kiếm t́m: Trong khi chia sẻ Lời Chúa, một người nào đó đă khiến chúng tôi suy tư về một ư tưởng mới lạ những có vẻ không hợp với truyền thống, chúng tôi hoang mang không biết thế nào, trong khi đó, anh huynh trưởng cấp cao đưa ra một ư kiến khác theo đúng nguyên văn Kinh Thánh – nghĩa đen hăn hoi – để minh họa, Thế là chúng tôi líu ríu theo anh trưởng mà tiếp tục ṃ mẫm trong đêm tối tâm linh. Chúng tôi chẳng cần suy tư kiếm t́m nữa, cứ để cho anh huynh trưởng dẫn đi dâu, chúng tôi đi theo đó - như một bày cừu. Chúng tôi như mây lang thang trong trong bầu trời bao la, như cánh bèo trôi vô định hướng trên ḍng sông cuộc đời mênh mông, không t́m đâu ra bến bờ.
Phục vụ: Chúng tôi thi đua nhau dấn thân loan báo Tin Mừng. Tin Mừng của chúng tôi rất đơn giản. Chúng tôi mời những người khác vào cộng đ̣an càng đông càng tốt. Ng̣ai ra, khi cần giảng giải, chúng tôi chỉ mỗi một việc là cứ đọc những bản văn đă được dọn sẵn rồi tán rộng ra một chút. Càng trung thành nguyên văn càng được coi là người loan báo Tin Mừng tốt, mặc dù chúng tôi chẳng cảm nhận được sức sống tiềm ẩn trong bản văn. Chúng tôi như những máy cassette vô hồn: bấm nút play, chúng tôi cứ vậy mà phát ra những ǵ đă ghi trong giấy. Chúng tôi rất tự hào v́ chúng tôi đang thực hiện công tŕnh của Chúa một cách nhiệt thành. Chúng tôi tôi vẫn oang oang chia sẻ với người khác rằng: Chúa ở bên tôi, đồng hành với tôi. Nhưng thực sự chúng tôi chẳng cảm nhận ǵ cả!!!Cụ thể là trong cuộc sống hàng ngày, chúng tôi vẫn coi Ngài là một ông Chúa xa vời. Bằng chứng thật rơ ràng: cả ngày chúng tôi chẳng nhớ tới Ngài được vài giây!!! Trừ một đôi khi, nhân dịp tĩnh tâm, chúng tôi có cảm giác gần Ngài hơn một chút, nhưng không bao giờ có thể chạm tới Ngài được. Thỉnh thoảng, một cái chết bất ngờ của anh em, chúng tôi lạc vào chặng BA - chặng suy tư, kiếm t́m - chúng tôi suy tư về cái chết và nhắc nhở nhau hăy sẵn sàng!! trong khi cả lũ chẳng ai biết làm cách nào để sẵn sàng, ngoài ư niệm mơ hồ: giữ ḿnh sạch tôi trọng để khỏi sa hỏa ngục!! Rồi đâu lại vào đấy, chúng tôi tiếp tục lối sống cũ. Tất cả chỉ đơn thuần ở ngoài miệng. Tóm lại chúng tôi và Chúa vẫn ngh́n trùng xa cách.
Ba bậc trên đây chỉ dẫn chúng tôi đi loanh quanh cho đời mỏi mệt v́ chúng tôi luôn mang tâm thức phân biệt: Chúa cao sang, thánh thiện. Tôi thấp hèn, tội lỗi. Chúa rực rỡ ánh sáng, tôi bị mù từ lúc mới sinh!! Chúa và chúng tôi luôn có một bức tường lạnh lùng ngăn cách. Chính v́ thế dù chúng tôi đă đi lễ, rước lễ, ra đi Loan báo Tin Mừng hàng trăm, hàng ngàn lần, và biết bao công phúc lớn nhỏ đă thực hiện, chúng tôi vẫn chưa thực sự bước vào con đường Tâm linh đích thực.
Bậc Bốn: Suy tư – Kiếm t́m Thiên Chúa
Trong bậc này, Suy tư – kiếm t́m đóng vai tṛ chủ đạo. nó len loi vào tất cả các phương thế trưởng thành tâm linh.
Viếng Thánh Thể: Tôi thường xuyên dành riêng khoảng một tiếng đồng hồ vào buổi tối để viếng thăm Chúa. Tôi leo lên tận cung thánh. Đứng ngay trước cửa nhà tạm, nh́m ngắm Chúa. Trong thinh lặng thẳm sâu tôi không nói ǵ, nhưng nghe ḷng ḿnh ấm hẳn lên. Một niềm b́nh an thấm dần, thấm dần. Trong khoảnh khắc linh thiêng đó, tôi quên tất cả, ḷng nhẹ nhàng lâng lâng . Một tiếng đồng hồ vút qua mau và tôi ra về trong niềm vui khôn tả…Chính niềm vui này nâng đỡ cuộc sống gian nan vất vả của tôi trở nên nhẹ nhàng hơn.
Cầu nguyện: Tôi không c̣n lải nhải ngợi khen, cảm tạ, cầu xin nữa. Tất nhiên là trước công đ̣an, tôi vẫn lớn tiêng cảm tạ, ngơi khen Chúa trong tâm t́nh con yêu dấu của Ngài. Nhưng khi một ḿnh với Chúa, tôi dùng nhiều cách khác nhau:
Khi đêm về, tôi ngồi một ḿnh trước mặt Chúa, hí hoáy viết nhật kư về cuộc t́nh giũa tôi và Chúa. Lúc đầu có vẻ khô khan .. càng ngày t́nh thân của tôi và Ngài càng sâu đậm hơn.
Vào những đêm khuya thanh vắng, tôi tập yên lặng nh́n ngắm Chúa. Thời gian đầu, tôi đặt ḿnh trước mặt Chúa..Nhưng sau đó tôi tập lắng nghe sự hiện diện của Ngài trong tâm hồn ḿnh. Cả vài tháng đầu tiên, tôi chẳng cảm thấy ǵ…Tôi có vẻ hơi lao đao và thất vọng. Không biết con đường này dẫn tôi tới đâu?? Hay một ngày nào đó bị tầu hỏa nhập ma th́ c̣n khổn khổ hơn nhiều. Đây là thời gian tôi thao thức , khắc khoải canh trường như kinh nghiệm của Augustino… Tuy nhiên, tôi vân kiên tŕ t́m kiếm Ngài. Tôi chợt nhớ lại h́nh ảnh Phanxicô As-si-di trong tác phẩm “Xin chọn người yêu là Thượng Đế”, ngài đă rất nhiều lần lăn lộn trong hoang mạc giữa đêm khuya, rên lên tiếng th́ thầm năo ruột: Lạy Ngài, Ngài là ai??? Tôi nghĩ đây chính là cây cầu tre lắc lẻo gập ghềnh mà bất cứ ai muốn thực sự gặp gỡ Ngài đều phải ṃ mẫm đi qua.
Đọc Kinh Thánh: Tôi quan niệm rằng cuốn Kinh Thánh là bức thư t́nh Thiên Chúa gửi riêng cho mỗi người. Tôi bắt đầu đọc rất chậm… rất chậm. Tôi cá nhân hóa vào nhân vật trong câu chuyện. Cá nhân hóa từ người tội lỗi, biệt phái, dân chúng tới các tông đồ và cá nhân hóa ngay cả Đức Giêsu nữa. Tôi không nh́n Đức Giêsu như một siêu nhân, một Thiên Chúa quyền năng nhưng Ngài chính là người anh cả rất dễ gần gũi và thân thương. Tôi mở ḷng đón nhận lời của Ngài vào ḷng ḿnh và dần dần tôi cảm nhận được sự hiện hiện và sống động của Chúa. Lời Chúa dường như bám riết lấy tôi suốt ngày một cách nhẹ nhàng kín đáo. Không khuấy động, cản trở ǵ công việc hàng ngày của tôi. Trái lại Lời Chúa như sức mạnh thầm kín truyền công lực, khiến tôi cảm thấy công việc trở nên nhẹ nhàng hơn, không c̣n nặng nề khó chịu như trước kia nũa.
Phục vụ: Tuy công lực vẫn c̣n non yếu nhưng đi đâu tôi cũng chia sẻ những khám phá mới của ḿnh, những kinh nghiệm đơn sơ của ḿnh. Lúc đó tôi quan niệm rằng loan báo Tin Mừng chính là loan báo cho anh chị em tin mừng của chính ḿnh đă nhận được sau mỗi thời gian suy tư kiếm t́m. Khám phá tới đâu, chúng tôi chia sẻ tới đó. Đón nhận niềm vui trong Chúa tới đâu, chúng tôi chia ngọt sẻ bùi tới đó. Tin mừng này mang đậm nét sống động chứ không khô khan lư thuyết như xưa kia tôi đă từng nói xùi cả bọt mép nhưng toàn là Lời Chúa trong sách vở và những tư tưởng của các nhà thần học lừng danh – chứ không phải của tôi - để hù ma thiên hạ!!
Bậc Năm: Tôi nên một với Chúa.
Sau nhiều tháng năm suy tư kiếm t́m, bỗng một lúc nào đó trong tích tắc tôi bỗng ngộ ra rằng tôi và Chúa vốn sống trong tôi, là nguồn sống , nguồn sức mạnh, nguồn t́nh yêu của tôi. Thế mà tôi phải lao đao kiếm t́m bao năm qua. Nhưng nếu tôi không kiếm t́m chắc chắn tôi không thể nhận ra. Ngài giống như viên ngọc quư, giống như kho báu chôn trong ruộng, tôi phải đào bới, kiếm t́m th́ mới nhận được. Gặp gỡ rồi, tôi phải tiếp tuc tập sống nên một với Chúa.
Có nhiều người hiểu lầm 2 vấn đề:
Vấn đề một: Họ cứ tưởng nên một với Chúa là sẽ có quyền phép, sẽ hô phong hóan vũ, sẽ thánh thiện vô cùng, sẽ không mắc một lỗi lầm nào nữa, sẽ hiền hơn cục bột, ai nắn như thế nào th́ ráng chịu như vậy, không phản đối…
Xin thưa: Hoàn toàn không phải như vậy.
Thực ra nên một với Chúa chính là t́m lại được CÁI MÀ M̀NH CÓ SẲN.
Cái mà ḿnh có sẵn đó là cái ǵ vậy?
Đó chính là con người đích thực của ḿnh: Là con Thiên Chúa, Mang h́nh ảnh Thiên Chúa, đồng h́nh đồng dạng với Đức Giêsu Kitô, thông phần bản tánh Thiên Chúa. Tới đây, chúng ta có thể nói. Tôi nên một với Thiên Chúa hay tôi trở nên Thiên Chúa (Chúa làm người để người làm Chúa). Tất cả những kiểu nói này cuối cùng cũng chỉ để diễn tả t́nh trạng của một người
Tôi sống, nhưng không c̣n phải là tôi, mà là Đức Ki-tô sống trong tôi
Tôi sống, nhưng không c̣n phải là tôi, mà là Thần Khí Thiên Chúa sống trong tôi
Tôi sống, nhưng không c̣n phải là tôi, mà là Chúa sống trong tôi
Nói thế nào cũng được v́ họ đang sống một cuộc sống mới. Họ xác tín rất rơ:
Thân xác tôi là Đền Thờ của Thánh Thần; Mà Thánh Thần đang ngự trong tôi là Thánh Thần chính Thiên Chúa đă ban cho tôi. Như thế, tôi đâu c̣n thuộc về ḿnh nữa,( Tôi ḥan ḥan thuộc về Chúa, nên một với Chúa)
Vấn đề Hai: Không phải người lên bậc năm là suốt ngày ở bậc năm, 24/24, sống tr6n mây trên gió, chẳng c̣n liên quan dính dang ǵ tới phàm trần này. Thực ra, họ cũng rất b́nh thừong như những người khác. Họ cũng vui, buồn, bực ḿnh, đói, khát và cũng lỡ lầm, họ có vẻ hơi điên điên khùng khùng, thậm chí c̣n mang tiếng là bị quỷ ám, lạc đạo, rối đạo - v́ không quan niệm như mọi người khác. Cứ xem Đức Giêsu th́ rơ.
Ông ta không phải là bác thợ, con bà Ma-ri-a, và anh em của các ông Gia-cô-bê, Giô-xết, Giu-đa và Si-môn sao? Chị em của ông không phải là bà con lối xóm với chúng ta sao? (Mc 6:3)
"Ông ấy bị quỷ ám và điên khùng rồi! Nghe ông ấy làm ǵ? " (Ga 10:20)
Ai đạt tới tŕnh độ này, người đó tự biết một các xác tín: Chúa hiện diện và sống động ngay trong tâm ḿnh.. Và cuộc sống của họ dồi dào b́nh an, hạnh phúc. B́nh an, hạnh phúc này chỉ là kết quả đương nhiên của quá tŕnh gặp gỡ và sống với Chúa trong cuộc sống hàng ngày của ḿnh.
Tóm lại, tất cả các phương thế dù tuyệt vời đến đâu đi nữa - sẽ trở thành nữa vời nếu không có sự tham gia của suy tư, kiếm t́m. Như vậy Suy tư - kiếm t́m vừa là phương thế vừa là chất xúc tác giúp cho các phương thế khác hoàn tất nhiệm vụ dẫn dắt chúng ta tới bến bờ chân lư – bến bờ t́nh yêu Thiên Chúa – bến bờ tự đo, b́nh an và hạnh phúc đích thực. Nói gọn lại, Suy tư – Kiếm t́m chính là một trong những ch́a khóa thần kỳ giúp chúng ta trưởng thành Tâm Linh.