II.
Ga 1,19-28 :
THÁNH GIO-AN TẨY GIẢ LÀM CHỨNG
Nhập đề
Sau khi đề cập đến nguồn gốc và sứ mệnh của Ngôi Lời, tác giả đề cập ngay đến thời kỳ Người hoạt động, nghĩa là bỏ qua thời kỳ Người sống ẩn dật tại Na-da-rét.
Thánh Gio-an xuất hiện một cách đột ngột, v́ đă được
giới thiệu trong các sách nhất lăm và nhất là trong Lời tựa
(Ga 1,6-8.15). Đối với tác giả, lời chứng của thánh Gio-an Tẩy giả là quan trọng
v́, theo kế hoạch Chúa Cha, Đức Giê-su phải được giới thiệu cho thế gian và v́,
trong lời chứng, chính thánh Gio-an Tẩy giả nói rơ mối tương quan giữa Đức
Giê-su và thánh nhân.
Chú giải
Số 19
Người Do-thái cử tư tế và thầy Lê-vi
Trong sách của thánh Gio-an, từ “người Do-thái” có nhiều nghĩa khác nhau. Đôi khi từ ấy chỉ mà không có ư xác định, các thành phần của dân Ít-ra-en (3,25 ; 4,9.22). Nhưng thường th́ từ ấy chỉ những người không hiểu biết và chống đối Đấng Thiên Chúa sai đến. Theo nghĩa thứ hai này, từ ấy đặc biệt ám chỉ những vị nắm quyền trong dân (2,18 ; 5,10-18 ; 7,1.13 ; 9,22 ; v.v.).
Những ǵ liên hệ đến tôn giáo đều thuộc quyền các tư tế (tc Lv 14,1-32). Mà phép rửa thánh Gio-an Tẩy giả làm có tính cách tôn giáo. Nên họ cử các tư tế. C̣n các thầy Lê-vi là những người thuộc chi tộc Lê-vi phụ giúp các vị tư tế trong việc thờ phượng ở Đền thánh.
Ga 1,19-28 tường thuật việc thánh Gio-an Tẩy giả làm chứng. Ngài làm chứng rằng nhân thần và vai tṛ của Đức Giê-su trong công tŕnh cứu độ thật là độc nhất. Và làm chứng trước mặt các tư tế và các thầy Lê-vi đại diện cho người Do-thái như vậy,là làm chứng trước mặt toàn dân và những người đại diện quyền bính tối cao trong dân nữa.
Số 21
Ki-tô, Ê-li-a và ngôn sứ
Theo ngữ nguyên, từ “Ki-tô” chỉ người được xức dầu, như dấu chỉ chức vụ mới của đương sự (1 Sm 10,1). Với thời gian, nhất là trong thời Đức Giê-su, từ “Ki-tô” đồng nghĩa với vị vua cứu độ mà người Do-thái mong đợi quang lâm vào thời thế mạt. Quả vậy, hoàn cảnh bi đát của lúc bấy giờ bắt buộc người Do-thái phải đợi trông Đấng Cứu độ. Mà, chính vào thời ấy, thánh Gio-an lại xuất hiện giảng dạy và làm phép rửa. Nên, khi các thầy tư tế và các thầy Lê-vi hỏi : “Ông là ai ?”, thánh Gio-an không cần hỏi thêm cũng biết ngay là họ muốn hỏi ǵ. V́ thế, ngài đă trả lời, đă công bố rằng : “Tôi không phải là Đấng Ki-tô”.
Vào thế kỷ V tcn, ngôn sứ Ma-la-khi (3,23-24) tiên báo là, ngày Đấng Cứu độ giáng lâm, ngôn sứ Ê-li-a sẽ tái hiện để dọn đường. Ngày nay, một đàng, thánh Gio-an Tẩy giả không phải là Đấng Cứu độ. Đằng khác, Đấng Cứu độ chắc chắn sẽ đến nay mai. Vậy th́ phải chăng thánh Gio-an là ông ngôn sứ Ê-li-a tái hiện để dọn đường ?
Đối với dân Do-thái, ông Mô-sê là một ngôn sứ vĩ đại
và, đồng thời, cũng là người đă giải phóng họ khỏi ách Ai-cập năm xưa. Hơn nữa,
Thiên Chúa đă tiên báo cùng ông là Người sẽ cho xuất hiện một ngôn sứ như ông
(Đnl 18,15-20). Ngày nay, dân
Do-thái đang mang ách Rô-ma, nên cần một Mô-sê, một Đấng dạy dỗ và giải
phóng họ. Ngay vào lúc ấy, thánh Gio-an Tẩy giả xuất hiện. V́ thế, nếu
thánh Gio-an không phải là Đấng Ki-tô, cũng không phải là ngôn sứ Ê-li-a, th́
ngài có phải là vị ngôn sứ vĩ đại Thiên Chúa đă hứa năm xưa với ông Mô-sê không
? Nếu phải, th́ vị ấy phải giải phóng họ hoặc, ít ra, nói với họ “tất cả
những ǵ Thiên Chúa truyền” (Đnl 18,15-20)
[1].
Số 23
Trong sa mạc
Is 40,3 : Có tiếng kêu :
“Trong sa mạc, hăy mở một con đường cho Chúa, ...”
Ga 1,23 : Tôi là tiếng của người kêu trong sa mạc :
“Hăy san phẳng đường lối để Chúa đi, ...”
Các sách Tin Mừng (Mt 3,3 ; Mc 1,3 ; Lc 4,4 ; Ga 1,23) khác với sách Is 40,3. Thay v́ “Hăy mở đường trong sa mạc”, các sách Tin Mừng nói : “Tiếng của người kêu trong sa mạc : Hăy san phẳng đường lối”, nghĩa là liên kết “trong sa mạc” với “tiếng của người kêu”. Như vậy, thánh Gio-an Tẩy giả và các sách Tin Mừng đă theo lối chấm phết của bộ Thánh kinh LXX và đồng thời, diễn tả đúng hơn vai tṛ của thánh Gio-an Tẩy giả : ngài đang làm phép rửa và rao giảng trong sa mạc (Mt 3,1 và ss.).
Số 26-27
phép rửa bằng nước
Thánh Gio-an Tẩy giả công nhận và công bố rằng phép rửa ngài làm chỉ là bằng nước và là nghi thức chuẩn bị ḷng người đón tiếp Đấng Mê-si-a : Đấng này đă đến, đă ở giữa dân Ít-ra-en, nhưng chưa ra mắt. Chính Đấng này mới làm phép rửa bằng Thánh Thần (1,33)
Nội dung
Từ lâu, dân Ít-ra-en mong đợi Đấng Mê-si-a. Đang khi đó, thánh Gio-an Tẩy giả xuất hiện, làm cho những nhà cầm quyền trong dân lo lắng. Tuy được ḷng dân chúng, thánh Gio-an Tẩy giả vẫn khiêm nhượng, đem Thánh kinh ra mà tuyên xưng rằng ngài không phải là Đấng Mê-si-a : Ngài chỉ là người tiền hô. Nhưng Đấng Mê-si-a đă gần kề : Đấng ấy đang ở giữa loài người chúng ta.