Số 15 Ngày 05

Hiệp thông với Chúa chứ không phải giả mù, khóa cửa tâm hồn và chú trọng Tu Đức Bề Ngoài.

Nghĩa là phải thay đổi quan niệm, não trạng, lối nhìn đã bị khắc sâu vào trí não từ thủa còn thơ.

Lm. Morwood

....... Lm. Morwood tiếp tục trách chúng ta là tại sao chúng ta còn phải đi tìm Chúa ở những nơi nào khác? Tại sao chúng ta lại khóa mình trong nền tu đức chỉ nhìn ra Chúa nơi thiên cung hơn là một linh đạo tập trung vào Thiên Chúa đang ở trong và ở giữa chúng ta, thôi thúc chúng ta, nhắc nhở chúng ta có một căn tính thần thiêng (our sacred identity) và phải sống thực sự với căn tính ấy? Đây là thao trường chúng ta phải hoán đổi và là trung tâm sứ điệp Chúa Giêsu gửi cho mỗi chúng ta.

Linh đạo của chúng ta cần phải nhấn mạnh thật rõ ràng và thông suốt mối giây liên hệ nền tảng này giữa Thiên Chúa và chúng ta. Linh đạo này nhấn mạnh đến cả hai thực tại là Thiên Chúa hiện diện thực sự trong chúng ta và trách nhiệm của chúng ta phải làm thấm nhập sự hiện diện này và thể hiện rõ ràng trong lối sống của chúng ta. Tội lỗi căn bản của chúng ta, nếu có thể gọi đây là "tội tổ tông," chính là giả mù trước thực tại chúng ta là ai và các cách thức chúng ta khóa cửa không để khả năng thần thiêng thấm nhập trong chúng ta. Nói cách khác, chúng ta đã vô ý thức hoặc đã không làm sống động Thiên Chúa sống trong chúng ta. Chúng ta đã và đang sống với nền tu đức bề ngoài chú trọng vào đọc kinh, vào nghi lễ, vào hành hương mà quên đi nền tu đức chiều sâu là tập trung vào mối giây thông hiệp với Chúa trong chính mình và nơi vạn vật. Chúng ta đang sống với linh đạo sợ sa hoả ngục hơn là sợ làm mất lòng Chúa đang ở trong chúng ta và ở trong các tạo vật chung quanh chúng ta. .......

Linh Kỳ

** Tái Sinh theo người viết là "Sống Lại", không mang tính cách "Luân Hồi".

"Thật, tôi bảo thật ông: không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thần Khí.₆ Cái bởi xác thịt sinh ra là xác thịt; cái bởi Thần Khí sinh ra là thần khí. (Ga 3: 5)

Đã là người sống trong thế giới này, họa hiếm lắm mới có một người không nghĩ đến cuộc sống đời sau. Có thể vì lẽ đó mà từ khi loài người biết ghi chép, biết kể chuyện và biết suy tư, thế giới đã tồn tại và phát triển rất nhiều những học thuyết, những tôn giáo, những lề lối tôn thờ hay tu tập ngõ hầu để mỗi cá nhân có thể chuẩn bị hành trang cho chính bản mình trong cuộc sống đời sau.

I. Ơn Cứu Chuộc Qua Biến Cố Tử Nạn

Khi nghĩ đến "Cứu Chuộc", bất kỳ ai trong chúng ta cũng rất dễ dàng đặt hai câu hỏi:

Ở những thế kỷ đầu của Công Giáo, được sự chỉ dạy tận tình và tận gốc của các Tông Đồ, các tín hữu trưởng thành rất nhanh về tâm linh. Và khi trưởng thành tâm linh đến một mức độ nào đó, họ đã bắt đầu "cuộc sống thần nghiệm". Họ "đã hỏi", và đã "chiêm nghiệm" rất nhiều về các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Cũng vì thế mà ở các thế kỷ đầu của Giáo Hội Công Giáo, có rất nhiều trường phái Công Giáo, học thuyết mới lạ được đề xướng, phần nhiều đã bị lên án là "Lạc Giáo".

Đứng trước thảm cảnh "thần học" đó, các bậc giáo phụ trong Giáo Hội Công Giáo cũng không ngừng đề xướng các giải thoát thần học, bao gồm:

Thánh Irene thành Lyon là đồ đệ của thánh Polycarpe và là đồ tôn của thánh Gioan Tông Đồ. Ngài không trực tiếp trả lời hai câu hỏi thách đố thần học trên (ngài không biết? hoặc ngài không rõ?), mà ngài chỉ đưa ra một kết luận:

- Nhân loại được Tái Sinh nhờ máu Chúa đã đổ trên đồi CanVê. (Adversus Haereses)

Học thuyết thần nghiệm được sự ủng hộ của các thánh Hippôlyte, thánh Athanase, thánh Grégoire de Nysse, vv.

Học thuyết này do Origenê đề xướng và đã trả lời trực tiếp hai câu hỏi trên của tín hữu:

và Giá chuộc? - giá chuộc chính là sự tử nạn của Chúa Giê Su; vì yêu thương, ngài phó nộp thân ngài cho Sa Tan làm giá cứu chuộc

Học thuyết này, theo quan niệm thời nay, nhiều người Công Giáo sẽ cho là "quái dị". Có khi, có kẻ sẽ cho là "Lạc Giáo" hoặc "Rối Đạo". Thực ra, học thuyết này một thời nổi tiếng bởi có sự ủng hộ của các giáo phụ lừng danh: thánh Ambrôxiô (thầy của Augustine), thánh Augustine, và dĩ nhiên là thánh Thomas Aquinas với Summa Theologica, vì có thể gọi họ là một "bộ ba" có quan hệ thần học và tư tưởng mật thiết tuy sống khác thời.

Ngoài hai học thuyết trên, có thể nói là tồn tại rất nhiều học thuyết khác. Ngày nay, chúng ta dễ dàng nhận thấy đề xướng của các giáo phụ không "thỏa mãn" hai câu hỏi trên. Công Đồng Tren Tô vào thế kỷ 16 cũng minh định điều đó. [3]

Trong chúng ta và ở nơi này, dĩ nhiên có những người đã đi đạo lâu năm và có thể trả lời rất dễ dàng câu hỏi kế tiếp:

3. Trong 1/6 số nhân loại đã được "Rửa Tội" và đang gìn giữ đức tin Công Giáo, có bao nhiêu người trong chúng ta đang sống "đời sống thần nghiệm" với hai câu hỏi trọng thiết như các tín hữu thuở xưa đã làm?

Hàng năm, Giáo Hội Công Giáo diễn lại chặng đường Cứu Chuộc và sự Thương Khó của Chúa Giê Su như để nhắn nhủ với chúng ta rằng: Thiên Chúa yêu thương chúng ta hơn chính bản thân ngài, và vì đó, ngài đã chịu chết để Cứu Chuộc Nhân Loại.

Nhưng có bao giờ, các bạn đọc tìm thấy một sự khẳng định trong nền giáo dục Công Giáo cho một câu hỏi rất thiết thực: Thiên Chúa đã chết điều gì để Cứu Chuộc nhân loại?

- Khi một em nhỏ hỏi đến điều này, chắc chắn sẽ có nhiều người lớn xoa đầu bảo nó: đừng suy nghĩ và đừng hỏi bậy bạ;

Khi một người Công Giáo trưởng thành hỏi đến điều này, thông thường chỉ quy về ba trường hợp:

- (iii) Anh là con người phàm hèn, không thể hiểu hết Thiên Chúa, không thể hiểu hết "mầu nhiệm ngôi hai Cứu Chuộc".

Có thế thôi, Giáo Dục Công Giáo mấy ngàn năm đã là vậy và là như thế.

Trong thực tế, tuy trong dòng lịch sử Công Giáo đã tồn tại rất nhiều lời giải thích về Sự Chết và Sự Cứu Chuộc của Chúa Giê Su, giáo hội vốn chưa bao giờ khẳng định một lời giải thích nào là chân chính. [4]

Cũng trong thực tế, nhiều người Công Giáo dễ bất bình và trở nên sỗ sàng thay vì chính họ và người đặt câu hỏi phải cùng nhau tìm hiểu, phải suy tư và phải tìm kiếm cho một lời giải thích, một lối thoát thần học.

Và cứ thế, hàng năm tôi vẫn thường suy niệm về Mầu Nhiệm Ngôi Hai Cứu Chuộc. Là một người thích tìm tòi và hay đặt câu hỏi, nói ra thì sợ các đồng đạo chê cười, hay thậm chí là lên án, chớ tôi thật nhiều khi cũng đã nghĩ thế này:

a. Nếu chỉ bản tính nhân loại của ngài chết thì khó mà có thể gọi là Chúa chết cho thiên hạ?

- Vì thân xác chỉ là nhục thể, tựa như một bộ y phục rồi cũng sẽ hư mất. Và nếu ngài chỉ chết và hy sinh có chừng đó thì tầm thường quá; thế gian đâu có thiếu mẫu người hy sinh cho lý tưởng cao qúy, cho người mình yêu và nhiều khi cũng là cho người không yêu mình tý nào!

b. Nếu bản tính Thiên Chúa cũng chết thì làm sao có thể gọi là Thiên Chúa hằng hữu và hằng có đời đời?

- Ba ngày đó, có một Thiên Chúa Sống, một Thiên Chúa chết hay là có một Thiên Chúa đã chết một phần ba (Chúa Cha vẫn thản niên vuốt rầu cười, trong khi Tháh Thần như cơn gió thoảng bay lang thang!!)?

c. Và tôi cũng thường tự thuyết phục mình rằng: Chúa được định nghĩa là hằng có đời đời thì ngài có bao giờ lại chết? Cho dù là vì bất cứ lý do gì!

(ii) Con người không thể hiểu hết Thiên Chúa. Từ nhỏ, tôi lại thường được nhắc nhở bởi lời giải thích này. Và vì lẽ đó, hầu như mọi câu hỏi đến lúc gay cấn đều được chặn đứng bởi lời giải thích rất huề tiền: Đó là màu nhiệm, đừng suy nghi lung tung kẻo rối đạo!!!

Cứ mỗi lần tâm sự với ai về những suy tưởng của mình về Thiên Chúa đến đây, tôi cũng phải tự "đạp thắng". Tự đạp thắng để nhắc nhở chính mình không nên bước ra vùng trời tôn giáo quen thuộc mà thân nhân, gia đình và rất nhiều bạn hữu còn trìu mến gọi đó là: MÀU NHIỆM CỦA ĐẠO CÔNG GIÁO.

Nhưng rồi quanh tôi, ngoài "riêng một góc trời Công Giáo" đó, luôn còn có dòng đời, luôn còn có những cái nhìn khắt khe và thực tế:

- Thần học Ki Tô Giáo rõ ràng còn chưa trọn vẹn và sau mấy ngàn năm đã lộ rõ NHIỀU KHUYẾT ĐIỂM;

- Thế giới hiện nay chỉ độ 1/6 là người Công Giáo và nhiều khi, con số cũng chẳng nói lên được gì. Con số có thể nói được gì nếu phải trừ ra những mánh mung hay những hình thức nhiều khi còn được gọi là "thủ đoạn kiếm tín đồ". Và tương lai thì sao? chỉ tính số đã đủ thấy Giáo Hội Công Giáo đang "Leo Dốc" mà không còn cơ hội "Phát triển và giữ vững" ở nhiều nơi. [5]

Các đồng đạo có thể rất ngạc nhiên, sửng sốt hay phẫn nộ khi đọc thấy dòng suy tưởng này của tôi.

III. Tái Sinh

Những người Ki Tô Giáo ở Mỹ thường hay truyền miệng với nhau rằng: "I believe because it is absurd". - “Tôi tin bởi vì nó là vô lý” (tạm dịch)

(i) Cho dù Câu Truyện Tạo Dựng trong Thánh Kinh có nhiều nét hư cấu, tôi vẫn tin vì chả lẽ đất trời tự nhiên mà có? - Tôi tin bởi vì nó là vô lý!

(ii) Cho dù dòng lịch sử Giáo Hội có chứa đựng nhiều sai lầm, nhưng tôi vẫn tin vì chả lẽ lời tuyên xưng trong kinh Tin Kính: tôi tin có một hội thánh thánh thiện là không đúng? - Tôi tin bởi vì nó là vô lý!

Ở nơi nhà thờ, nơi hội đường Công Giáo, tuyên xưng "Tôi Tin" dễ lắm;

Ở nơi học đường, hay ngoài xã hội, khi xử dụng "Tôi Tin bởi vì nó là vô lý" kiểu đó, thiên hạ sẽ cười mà cho rằng:"chỉ là những lời Cuồng Tín".

Dòng lịch sử Công Giáo chứa đựng nhiều hào quang tôn giáo giả tạm, nhiều lời giải thích về ơn cứu rỗi mang tính hoang đường, và nhiều hình thức "TÔI TIN" ai thoạt nhìn cũng biết đó là "CUỒNG TÍN".

- Nhân loại ngày nay xa rời lương tâm, xa rời giá trị đạo đức, xa rời nhà thờ, và xa rời các giá trị thuộc về Thiên Chúa. [6]

- Giáo Hội Công Giáo giáo điều, bảo thủ, độc tôn và có khi là tàn bạo đang chết dần tại Châu Âu, các nước tiến bộ, và mai này sẽ bị XÓA TÊN. [7]

Và còn biết bao nhiêu điều khác nữa. Thật ra, đâu có lời giải thích nào mang tính cách thần sầu đến thế.

(i) Ngày nay, người Công Giáo ít đi nhà thờ thiệt, nhưng có phải họ có rời xa nhân bản, lương tâm, đạo đức, và quên Chúa là Cha không? hay là vì đi nhà thờ cũng chả giúp ích gì mấy? và nền giáo dục Công Giáo chả có gì hay và đáng lắng nghe?

(ii) Ngày nay, Giáo Hội Công Giáo đang mất dần ảnh hưởng và số giáo dân tại các nước Âu Châu, Nhật Bản, vv., nhưng có phải là Giáo Hội Công Giáo đang lạc bước, ngày càng xa rời các giá trị thuộc về "Thiên Chúa"?

(c) Không sửa đổi để làm sống lại những gì đã và đang mất, để cho nền giáo dục Công Giáo được TÁI SINH, thì có lẽ hai ngàn năm sau: khi một em bé hỏi Chúa đã chết gì để Cứu Chuộc Nhân Loại, vẫn còn những "người lớn" xoa đầu bảo nó "ĐỪNG HỎI NỮA"!

(a) không có chuyện tôn giáo vượt trên đạo đức - "There is no such thing as religion over-riding morality" [8];

(b) không có lời giải thích hoang đường nào mang tính cách thuyết phục; không làm TÁI SINH những điều hợp lý trong Công Giáo, thì có lẽ hai ngàn năm sau: vẫn còn có người rời xa Giáo Hội, vẫn còn có dòng đời và vẫn một lời khắt khe nhất "CUỒNG TÍN".

Lời Kết

Ai trong chúng ta còn "Mê Say" Thiên Chúa như các thánh, như các tín hữu thuở xưa để sống một "cuộc sống thần nghiệm", suy niệm về các mầu nhiệm của ngài mỗi ngày?

- Người nào chịu suy tư tìm tòi, chịu lắng nghe để tìm đến gần Chúa nhất, thì trên con đường trở lại để "ĐƯA CHÚNG TA VỀ THIÊN QUỐC", người đó sẽ được "CỨU CHUỘC SỚM NHẤT". Có lẽ thôi, tôi không dám trả lời "Chắc Chắn". Cũng rất có thể, ngài sẽ thương và cứu chuộc những người xa ngài nhất như ngài đã thương trong ngụ ngôn con chiên lạc. Vậy cũng tốt, vì tình yêu thương "Thiên Chúa là Cha", chúng ta nên tìm đến gần hơn để cho ngài đỡ nhọc công.

như Thiên Chúa đã tự "biến mình" để nhân loại được thấy "Tình Yêu Thiên Chúa",

và như thân xác Giê Su đã tự mình "chịu chết" để được TÁI SINH,

chúng ta luôn phải tự "thay đổi", tự "biến mình", phải tự mình "chịu chết" nơi quan niệm, não trạng, lối nhìn.. hầu để được "TÁI SINH".

Lời kết luận mà tôi nêu ra chắc chắn vẫn còn nhiều giới hạn; giới hạn vì tôi còn chưa hiểu hết Thiên Chúa. Và vì lời giải thích đó còn có giới hạn, tôi vẫn còn chưa đủ sức thuyết phục cả những người chịu lắng nghe tôi nói chớ không dám nghĩ đến cả thế giới. Và nếu tôi không tự mình tìm kiếm Thiên Chúa mà chỉ dừng lại ở "tôi tin" thì cũng có rất có thể, "Đức Tin" của tôi chỉ là "Cuồng Tín" và còn mang nặng tính cách "Hoang Đường"; chẳng biết mai này còn có cơ hội "TÁI SINH" hay không?

Tài Liệu Tham Khảo

Thánh Irênê (~130-200, giám mục thành Lyon, Pháp) đồ đệ của thánh Polycarpe, và thánh Polycarpe lại là đồ đệ của thánh Gioan Tông đồ; như thế là hãy còn rất gần với cội gốc đã đoán biết những khó khăn; chính vì vậy mà trong cuốn Chống Lạc giáo (Adversus Haereses) ngài đã đặt câu hỏi như sau: Bằng cách nào cái chết của Ðức Kitô trên thập giá đã có thể làm cho chúng ta đáng được vào Nước Trời? Câu trả lời của ngài là câu trả lời thuộc loại thần nghiệm. Ngài viện dẫn học thuyết đã nổi danh thời đó của thánh Phaolô nói về việc thâu họp (récapitulation) nhân loại đã được tái sinh trong Ðức Kitô. Ngài còn cho rằng việc thâu họp đó đã được niêm ấn bằng máu thánh trên đồi Canvê, nhưng lại không nói rõ về các cách thức thể hiện của sự việc ấy. Về sau, luận đề đã được nhiều giáo phụ khác lấy lại, như Hippôlyte, thánh Athanase, thánh Grégoire de Nysse, v.v...

Nhưng, theo các nhà bình giải thì luận đề vẫn còn nhiều thiếu sót và không rõ ràng đủ. Ðau khổ trên đồi Canvê có mang thêm được gì cho cuộc tổng thâu họp nhân loại? Sau này, đưa ra nhận xét trong chiều hướng đó, Duns Scot nói rằng: chỉ cần nhập thể, chứ chẳng cần phải chịu đau khổ, thì Ðức Kitô cũng đã có thể hoàn thành công cuộc thâu họp kia; còn việc cứu độ thế giới thì cũng đã có thể được thực hiện chỉ đơn thuần bằng một nguyện ước nội tâm không thôi của Ðức Kitô! Vì thế, nhận xét trên đây cần được đào sâu thêm."

Ôrigênê là người đề xuất học thuyết này, dựa vào ý niệm mua chuộc, lấy từ thông tục mua bán nô lệ thời xưa. Luận đề cho là: Vì tội lỗi, con người đã trở thành nô lệ của Satan. Vậy, theo lẽ đương nhiên, nếu muốn đảm bảo hạnh phúc cho con người, thì chính Ðức Kitô phải chuộc họ lại từ tay Satan. Vì thế, Ðức Kitô đã phó nộp cho Satan mạng sống của Ngài làm giá chuộc. Nguôi lòng và thỏa mãn với lễ tế hy sinh của Ðức Kitô một lễ tế có giá trị vô biên Satan bằng lòng để con người được tự do khỏi vòng nô lệ của nó. Dù có quái dị, luận đề cũng đã được rộng rãi phổ biến trong những thế kỷ đầu lịch sử Kitô giáo. Thánh Ambrôxiô tán đồng; thánh Âugutinô lấy làm quan điểm của mình. Cho đến thời Trung Cổ cũng còn gặp thấy học thuyết ấy: thánh Tôma Aquinô vẫn nói đến quyền của quỷ dữ trên con người trước khi được Ðức Kitô cứu chuộc. [4] "

Ðành là hấp dẫn đối với trí tưởng tượng con người, nhưng luận đề thiếu hẳn nền tảng thần học cũng như triết học. Quỷ dữ được dành cho quá nhiều quyền hành, mà thực ra, nó cũng chỉ là tạo vật, và phải được coi là như thế. Vậy thì, để nói cho có lý sự, không thể có chuyện trao cho quỷ dữ quyền được đặt điều kiện cho Ðấng Tối Cao. Chấp chứa quá nhiều thần thoại và để cho chúng tự do thao túng, lối giải thích này thuộc loại không thể chấp nhận được.

"Tất cả những ngập ngừng, những cố gắng giải thích của buổi đầu vẫn tiếp tục hằn rõ nhiều thế kỷ sau, trên nỗ lực nghiên cứu vấn đề. Công đồng Trentô đã nhận là vấn đề chưa được giải quyết. Chính cái chết của Ðức Giêsu Kitô đã mang lại ơn cứu độ cho loài người: về điều này không hề có ai nghi ngờ bao giờ. Nhưng là bằng cách nào? Chưa ai biết phải trả lời như thế nào."

Vấn đề này đã được giải thích nhiều suốt trong dòng lịch sử, và cho đến bây giờ, Giáo Hội vẫn nhìn nhận nhiều cách giải thích khác nhau. Nhưng công thức tín lý thì lại rất hiếm hoi: điều này cho thấy đó quả là một vấn đề phức tạp, không dễ nghiên cứu. Dẫu sao, ghi lại những cách giải thích nổi tiếng nhất vẫn là việc làm hữu ích, bởi sẽ giúp soi sáng cho các cuộc tranh luận còn tiếp tục diễn ra trong cách kiểu thời nay.

Trước hết, nên cùng với tất cả các thần học gia, ghi nhận rằng khác với điều mọi người vẫn tưởng, cho đến nay lịch sử chưa bao giờ thấy được một minh định tín lý nào về chủ đề Cứu Ðộ. Ai cũng nhận nhận là: các bản tuyên tín liên quan đến vấn đề đều vắn gọn và có tính cách chắp nối từ nhiều mảnh. Và còn có thể đi xa hơn nữa để nói rằng: Kinh Thánh không giới thiệu một giáo lý có hệ thống nào về vấn đề Cứu Ðộ."

[5] (i) LỊCH SỬ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO, chuyển dịch "The Compact History of the Catholic Church" của Alan Schreck, www.nguoitinhuu.com

“Trong cái nhìn của một Kitô Hữu, thế kỷ hai mươi phải được thẩm định một cách khác biệt. Vào năm 1850, số người theo Kitô Giáo chiếm một nửa dân số thế giới. Vào năm 1950, con số này giảm xuống còn một phần ba. Rất có thể vào thập niên 2000, con số này chỉ còn một phần sáu, trừ khi làn sóng rao giảng Tin Mừng tái xuất hiện.”

(ii) "Vatican: Numbers of European priests fall"
(AP, April 30, 2006)

Vatican City - The number of priests has decreased worldwide in the last quarter-century, with the sharpest fall in Europe - where there are now 20 percent fewer Roman Catholic clerics, the Vatican said.

Experts say the reasons for the drop are complex, but they cite increasing secularization in Europe; some also cite a broader culture that devalues celibacy.

The Vatican, in figures released Saturday, said the number of priests worldwide fell from 420,971 in 1978 to 405,891 in 2004 - a decrease of 3.5 percent. A

------------------------------------------------------------------

[6](i) “Công Ðồng Vatican II: Văn Kiện Về Sự Tương Giao của Giáo Hội Công Giáo với Thế GiớI (kể cả những người ngoài Kitô Giáo)”,

LỊCH SỬ GIÁO HỘI CÔNG GIÁO, chuyển dịch "The Compact History of the Catholic Church" của Alan Schreck, www.nguoitinhuu.com

“Cũng vậy, cần phải hiểu rằng nhiều khó khăn trong Giáo Hội Công Giáo kể từ Công Ðồng Vatican II thì không dính dáng gì đến công đồng, nhưng đó là các khó khăn tạo nên bởi một nền văn hóa ngày càng trần tục và vô thần mà Giáo Hội đang ở trong đó. Thật vậy, nếu không có Công Ðồng Vatican II, Giáo Hội Công Giáo sẽ ở vào tình trạng tệ hại hơn nữa trong việc đối phó với các thử thách ở bên ngoài Giáo Hội.

Chúng ta hãy tóm lược một số khó khăn phát sinh từ 1965 có thể liên hệ đến Công Ðồng Vatican II hoặc do sự hiểu lầm công đồng. Nhiều khó khăn phát sinh vì đã hiểu sai lầm về điều công đồng dạy bảo về cách cởi mở hoặc tiếp xúc với thế giới hiện đại. Hàng ngàn linh mục và tu sĩ nam nữ đã từ bỏ cộng đoàn của họ chỉ vì tinh thần truyền giáo và sứ vụ không còn ý nghĩa gì đối với họ. Họ nghĩ rằng Công Ðồng Vatican II khuyến khích họ phải liên hệ nhiều đến thế giới, phải hoạt động như các các sự xã hội ngoài đời, như các tâm lý gia, hoặc những người phục vụ nhu cầu của quần chúng. Nhiều linh mục và tu sĩ hiển nhiên đã không hiểu những gì Công Ðồng Vatican II nói về căn tính thiêng liêng và sứ vụ của họ, cũng như họ cần được tiếp tục hướng dẫn bởi các bề trên có thẩm quyền trong Giáo Hội.

Một số giám mục dường như lẫn lộn giữa sự dễ dãi với điều công đồng cổ võ là hãy trở nên vị mục tử đúng nghĩa; họ đã lẫn lộn giữa vai trò người cha và mục tử của dân Chúa với việc cho phép người Công Giáo suy nghĩ và hành động bất cứ gì họ muốn. Tinh thần thử nghiệm đang lan tràn trong Giáo Hội Công Giáo mà một số giám mục không biết cách kiểm soát thế nào cho đúng.

Trong lãnh vực phụng vụ, nhiều người Công Giáo mất đi tính cách thiêng liêng trong sự thờ phượng. Sự tham dự được nhấn mạnh, nhưng nhiều người không còn tôn kính sự hiện diện thực sự của Chúa Giêsu. Những thử nghiệm và sáng chế trái phép đã làm khó khăn hơn việc thích nghi với những thay đổi thích đáng mà chính sự thích nghi ấy đã là một thử thách, tỉ như cử hành phụng vụ bằng tiếng bản xứ và chủ tế quay mặt xuống giáo đoàn. Liên hệ đến vấn đề này là nhiều người mất đi sự hiểu biết về Giáo Hội, họ không coi Giáo Hội là mầu nhiệm của công trình và sự hiện diện của Thiên Chúa trong thế giới. Một số người Công Giáo bắt đầu coi Giáo Hội chỉ như một tổ chức của loài người.

Với sự cổ võ các phương cách tiếp cận mới đối với việc nghiên cứu phúc âm và các lãnh vực khác, một số thần học gia và người Công Giáo đã không nhìn thấy vai trò của đức giáo hoàng và các giám mục như những người giảng dạy đích thực và duy trì đức tin. Nhiều người Công Giáo hoang mang khi một số lý thuyết của các học giả phúc âm đã được trình bầy trong nhà thờ vào ngày Chúa Nhật như một tín điều tuyệt đối. Nhiều người Công Giáo bắt đầu chấp nhận quan điểm của các thần học gia và quay về với họ để tìm sự chỉ đạo. Khi huấn quyền cố gắng sửa đổi điều này, nhiều khi xảy ra sự xung khắc giữa các thần học gia và các giám mục, hoặc giữa các học giả và đức giáo hoàng; một số người Công Giáo bắt đầu coi quan điểm của các học giả có giá trị hơn sự giảng dạy chính thức của Giáo Hội qua đức giáo hoàng và các giám mục.

Liên hệ đến vấn đề trên là sự khủng hoảng trong giáo dục Kitô Giáo, nhất là vấn đề giáo lý. Ở một vài nơi, trẻ em không được dạy các điều căn bản của đức tin chỉ vì người lớn chống đối các tín điều ấy. Ðôi khi, điều được cho là chân lý Công Giáo thì thực sự chỉ là quan điểm chung của thời đại, tỉ như việc khước từ tội nguyên tổ. Phương pháp dạy và việc làm sáng tỏ các chân lý đôi khi lại che khuất học thuyết đíùch thực và trọn vẹn của Công Giáo.

Sau Công Ðồng Vatican II, truyền thống Công Giáo về luân lý quả thực có hư hao, vì nhiều người Công Giáo giải thích rằng, việc đi vào thế giới hoặc tiếp xúc với thế giới có nghĩa tìm kiếm giá trị đạo lý trong thế giới trần tục. Ðiều này đã mở cửa cho sự dễ dãi tình dục, tách biệt tình dục với mục đích sinh sản và vai trò làm mẹ, và nhiều giá trị giả dối khác. Sự gia tăng ly dị, ngừa thai nhân tạo, và ngay cả phá thai trong giới Công Giáo -- một điều hiếm hoi cách đây 40 năm trước -- là chứng cớ của sự hư hao về cách sống đạo của người Công Giáo.

Do bởi Tuyên Ngôn về Các Tôn Giáo Ngoài Kitô Giáo, một số người Công Giáo lầm tưởng rằng không cần phải hoán cải người ngoại giáo về với Ðức Giêsu Kitô. Cũng thế, một số người Công Giáo Tây Phương tưởng được khuyến khích tìm về các tôn giáo khác để có được sự chỉ đạo, và họ thâu nhận hình thức cầu nguyện của các tôn giáo ấy như thể đức tin và linh đạo Công Giáo một cách nào đó chưa đầy đủ hay chưa thích đáng.”

(ii) “Tục Hóa Và Nhu Cầu Tôn Giáo", Tông huấn NGƯỜI TÍN HỮU GIÁO DÂN (Christifideles Laici), ĐGH Gioan Phaolô II

“4. Làm sao chúng ta không nghĩ đến tình trạng lãnh đạm đối với tôn giáo đang phổ biến không ngừng và thuyết vô thần ở dưới nhiều hình thức khác nhau, nhất là dưới hình thức rất phổ thông là phong trào tục hóa? Con người say mê theo những cuộc chinh phục ngợp trời của khoa học, kỹ thuật tung hoành không giới hạn, và nhất là lâng lâng theo chước cám dỗ, một chước cám dỗ vừa rất cũ nhưng vẫn luôn mới, là muốn đặt mình ngang hàng với Thiên Chúa (Gn. 3,5) bằng việc xử dụng tự do của mình một cách bừa bãi. Con người như thế đã tụ ý chặt đứt căn rễ sâu xa tôn giáo của mình. Họ đã bỏ quean Thiên Chúa, cho là Thiên Chúa không có một ý nghĩa gì đối với cuộc sống của họ, hoặc chối bỏ Ngài để sấp mình thờ lạy đủ mọi thứ "tà thần".

Chủ thuyết tục hóa hiện tại, là một hiện tượng rất nghiêm trọng. Không những nó làm tổn thương đến cá nhân, nhưng còn đến cả những cộng đồng, như Công Đồng đã ghi: "Nhiều đoàn lũ ngày càng đông đảo xa rời tôn giáo trong đời sống thực tế" (8). Chính Ta cũng đã nhiều lần nhắc nhở, hiện tượng tục hóa đã đánh ngã nhiều dân tộc có truyền thống Công Giáo rất xa xưa, và hiện tượng này đòi hỏi phải cấp tốc có một tổ chức truyền giáo mới.

Nhưng, ước vọng và nhu cầu tôn giáo không thể hoàn toàn mai một. Lương tâm mỗi người khi họ có can đảm đương đầu với những vấn nạn về ý nghĩa cuộc sống, ý nghĩa đau khổ và sự chết, họ không thể ngần ngại kêu lên như thánh Agustinô: "Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên con cho Chúa, vì thế tâm hồn con không thể an nghỉ cho đến khi được an nghỉ trong Chúa" (9). Như vậy, thế giới hôm nay, dưới nhiều hình thức ngày càng phổ biến, ngày càng linh động, họ làm chứng rằng con người đang mở mắt nhận ra cuộc sống có cái gì thiêng liêng và siêu việt, trở về với ý thức thần thánh qua việc cầu nguyện, và đòi hỏi tự do kêu cầu danh Chúa.”

(iii) Italy - International Religious Freedom Report 2004
Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor

The country has a total area of 116,347 square miles, and its population is approximately 57 million. An estimated 87 percent of native-born citizens are nominally Roman Catholics, but only 20 percent regularly participate in worship services.”

(iv) Brazil - International Religious Freedom Report 2005
Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor

The country has an area of 3,287,673 square miles, and its population is approximately 182 million. Nearly all major religions and religious organizations are present in the country. Many citizens worship in more than one church or participate in the rituals of more than one religion. The 2000 census indicated that approximately 74 percent of the population identify themselves as Roman Catholic, although only a small percentage regularly attend Mass.”

(v) Poland - International Religious Freedom Report 2005
Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor

The country has an area of 120,725 square miles, and its population is an estimated 39 million. More than 96 percent of citizens are identified as Roman Catholic; however, Eastern Orthodox, Greek Catholic, and much smaller Protestant, Jewish, and Muslim congregations meet freely.

According to the 2004 Annual Statistical Yearbook of Poland, the following figures represent the formal membership of the listed religious groups but not the actual number of persons in those religious communities; for example, the actual number of Jews is estimated at between 20,000 and 30,000, while the formal membership of the Union of Jewish Communities totals only 2,500. The Yearbook estimated that there are 34,294,521 baptized Roman Catholics; 509,100 Orthodox Church members; 82,000 Greek Catholics; 126,573 Jehovah's Witnesses; 79,050 Lutherans (Augsburg Confession); 24,025 Old Catholic Mariavits; 21,299 members of the Polish Catholic Church; 20,571 Pentecostals; 9,487 Seventh-day Adventists; 4,627 Baptists; 5,114 members of the New Apostolic Church; 110 members of Muslim associations; 910 Hare Krishnas; 4,400 Methodists; 2,800 members of the Church of Christ; 3,563 Lutherans (Reformed); 2,353 Catholic Mariavits; and 1,199 members of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (Mormons). Each of these religious groups has a relationship with the State governed by either legislation or treaty, with the exception of Jehovah's Witnesses, the New Apostolic Church, the Church of Krishna Consciousness (Hare Krishna), and the Church of Christ.

A 2003 public opinion poll indicates that the attitude of Poles toward religion is little changed from the last polling, conducted in 2001. Approximately 57 percent of citizens actively participate in religious ceremonies at least once per week. Nine percent of respondents declared that they have no contact with the Roman Catholic Church, an estimated 34 percent declared that they attend church irregularly or sporadically, and approximately 2 percent declared themselves to be nonbelievers. The survey also found women to be more religious than men, with 65 percent of the former attending church regularly, compared with 48 percent of the latter. There was a slight (3 percent) decrease in the number of Poles identifying themselves with the Roman Catholic Church and an identical increase in the number of those reporting they prefer to "believe in their own way."

"Benedict also touched on another his favorite themes: the state of the church in Europe. He said in contrast to the developing world, where there is a "springtime of faith," the West was "a world that is tired of its own culture, a world that has arrived at a time in which therés no more evidence of the need for God, much less Christ, and in which it seems that man alone can make himself.

"This is certainly a suffering linked, Íd say, to our time, in which generally one sees that the great churches appear to be dying," he said, mentioning Australia, Europe and the United States."

(ii) "Spain will 'not be a Catholic country in 20 years'",
("Expatica," April 05, 2006)
Madrid, Spain - For the first time ever, a majority of young Spaniards said they did not consider themselves Catholics, according to a new survey.

The survey, by the Fundacion Santa Maria, said many felt a mounting distrust of the the Roman Catholic Church and growing disbelief in God, the Spanish daily El Pais reported.

The authors of the survey said its results indicate that within a generation Spain will no longer be a Catholic country, as this generation's children will not be brought up as believers.

[8] "As soon as we lose the moral basis, we cease to be religious. There is no such thing as religion over-riding morality. Man, for instance, cannot be untruthful, cruel or incontinent and claim to have God on his side". - Mahatma Gandhi

Phan Tâm Huy

Lời tòa soạn: Tâm Huy, một Phật tử trẻ, đã nhìn Luân hồi như một chuyến rong chơi kỳ thú. Vì Tâm Huy đón nhận cái chết như là một trạm dừng cuối sân ga, để từ đó khởi hành một chuyến phiêu lưu học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm sống trước khi đi tới bến bờ giác ngộ. Vậy, đứng trước cái chết, chúng ta, người công giáo có thái độ như thế nào? Đó là chia ly tang thương sầu khổ? Đó là ngày trời đất chuyển rung và lòng người kinh khủng hỗn lọan? Đó là ngày thịnh nộ sầu oán, đắng cay? Hay đó cũng giống như lúc con thuyền không gian phải rũ bỏ các tầng dưới nặng nề của thân xác để cuối cùng chỉ còn khoang điều hành tâm hồn nhẹ nhàng bay theo quỹ đạo tình yêu Thiên Chúa trong một vũ vụ mênh mông không bờ bến?

Nếu có ai đã từng đọc qua lịch sử Trung Quốc, chắc là sẽ không quên câu chuyện đặc biệt về Tần Thủy Hoàng. Khi đạt đến đỉnh cao của tham vọng, vị hoàng đế này vì khao khát trường sinh bất tử, cho nên ông phái một vì quan mang năm trăm người vượt biển tìm thuốc trường sinh bất tử cho ông. Suốt quảng đời còn lại, ông luôn nghĩ đến cái chết lúc nào cũng cận kề. Ông tìm đủ mọi cách, kể cả uống loại y dược có chứa chất thủy ngân do một ngự y dâng cho ông. Vì loại y dược độc hại này và vì sự sợ hãi tột cùng của ông, suốt cuộc đời còn lại, ông đã sống những chuỗi ngày cực kỳ khốn khổ. Khi đọc câu chuyện này về ông, tôi ngạc nhiên tự hỏi, một hoàng đế, ngôi cao tột đỉnh danh vọng như ông, chỉ vì tham sống sự chết này mà ông đã tự chết dần chết mòn trong những chuỗi ngày mà đáng lý ông phải sống thật vui vẽ, và tận hưởng những gì mà ông có, nhưng thật là đáng tiếc…

Tần Thủy Hoàng đã đau khổ tột đỉnh vì ông biết ông không thể thoát nào được đôi bàn tay lông lá của tử thần. Không một ai thoát được, vì vậy, mọi người đều mơ tưởng đến sự sống đời đời sau sự chết. Một quá trình tham ái của bãn ngã. Nhân loại ai cũng tham sống sợ chết. Tôi tự hỏi, với tuổi thọ một trăm năm, nhân loại còn than van là chưa đủ, nếu họ có cơ hội sống một nghìn năm, nếu Thượng Đế ban cho họ cơ hội thọ ngang với trời đất như ngài Bàn Cổ, họ có đủ thoả mãn hay không? Khát vọng này sẽ luôn quẫn quanh. Nhân loại sẽ không bao giờ biết được rằng, nếu một trăm năm không đủ…thì dù họ có sống đời đời cũng không ích lợi gì. Họ sẽ làm gì với một sự sống đời đời? Họ sẽ sống ra sao đây với những chuỗi ngày dài đăng đẳng khi họ biết rằng tử thần sẽ không bao giờ tìm đến? Nếu có một sự sống đời đời thực sự, họ chỉ có ăn, ngủ và thụ hưởng hòai như vậy thì linh hồn của họ có tê bại đến chết dần chết mòn hay không? Có bao nhiêu người trên quả đất này muốn kéo lê một cuộc đời như vậy?

Nếu chúng ta có thuốc trường sinh bất tử, hãy tưởng tượng lúc đó trái đất sẽ ra sao? Con người sẽ tràn ngập địa cầu. Không loài vật và cây cối nào có thể sinh tồn vì tất cả loài vật và cây cối đều biến thành thực phẩm. Trái đất sẽ khô cằn vì không có một ai chết. Thuốc men sẽ không đủ. Con người sẽ sống dật dờ bởi họ muốn chết mà họ không thể nào chết. Hãy tưởng tượng đến vấn nạn của hiện tại, với tốc độ tỷ lệ giữa số người chết và số người được sinh ra mỗi ngày, chúng ta còn phải đương đầu với nạn nhân mãn. Nếu có sự bất diệt trên trái đất, con người sẽ tràn ngập vũ trụ, kể cả lòng biển để có đủ nơi sinh tồn. Thế giới ngày nay gần như trong nguy cơ bị huỷ diệt với những vũ khí hạt nhân do con người sáng tạo dù tuổi thọ của họ không quá một trăm năm. Hãy tưởng tượng nếu con người có tiềm năng không bao giờ chết. Thế giới lúc đó sẽ không có lấy một ngày yên vui, và vũ trụ của chúng ta sẽ biến thành một nơi điên loạn…tràn ngập những con người không biết sợ hãi. Biển xanh sẽ dậy sóng, các ngôi sao sẽ không được yên thân, bởi con người phải tìm đủ mọi cách để chinh phục vũ trụ để họ và con cái họ có nơi chốn để dung thân.

Lúc tôi đọc báo, có đọc qua về những con người giầu có. Họ sống thừa thãi đến nỗi họ không còn thiết sống nữa. Đời sống của họ trở nên quá vô vị. Còn có một số người tự kết liễu đời mình vì họ không chịu đựng nỗi kiếp sống khốn khổ này. Nếu con người có một đời sống trường tồn, họ có chịu đựng nỗi sự buồn chán hay không? Có một số người đã thắng lottery, họ có sung sướng mãn nguyện hay không? Loài người không bao giờ biết thoả mãn. Con người là một động vật không bao giờ chấm dứt mọi khát vọng. Thỉnh thoảng, tôi có gặp một vài người bạn. Họ than thở với tôi là họ quá chán nản với đời sống này. Họ nghe nói sống đến một trăm năm là họ sợ hãi rồi. Họ nói với tôi, chỉ cần trời cao cho họ sống đến bảy chục (Nhân Sinh Thất Thập Cổ Lai Hy) thì họ cũng cảm thấy là may mắn lắm rồi. Nếu sống lâu hơn một trăm tuổi, họ sẽ làm gì với một thân thể già nua? Họ không muốn sống què quặt với quảng đời còn lại của họ. Họ muốn có một cuộc sống nhiều sinh lực, nhiều hào hứng và lợi ích hơn là họ phải kéo dài hòai một cuộc đời vô nghĩa…như Tom Hank, trong phim “The Green Mile” Bạn bè của ông đều qua đời hết. Vì ông được ân hưởng phép lạ, cho nên ông đã kéo dài sự sống của ông với một chú chuột cũng già nua như ông. Ông chỉ muốn được chết, nhưng ông lại không thể nào chết được. Nếu Thượng Đế mà ban cho ông sự chết, chắc là ông sẽ mừng rỡ lắm. Nhất định là ông sẽ vội vã đón nhận ngay đặc ân này.

Có lẽ chúng ta đã từng đọc qua về cái chết dũng cảm của nhà hiền triết Socrates. Lúc người hầu mang đến cho ông ly có chứa nước cốt cây Cigué đến cho ông. Ông uống cạn. Vẻ mặt bình thản, ông nằm xuống. Các học trò của ông bao quanh than khóc. Ông an ủi họ. “Tạ sao các con phải khóc? Các con phải vui mừng mới phải chứ? Ta sắp được thay đổi một nơi cư trú khác. Ta sắp được thay đổi một đời sống khác. Ta đang cầu nguyện. Ta rất là vui mừng đón chờ thần chết đến tìm ta. Ta biết ông sẽ đón chờ ta trong sự hân hoan.” Ông đã nhắm mắt lại. Ông nằm yên lặng để tận hưởng cái chết đang gần tới. Ông thầm thì, “Chân phải của ta tê cứng từ ngón chân rồi. Coi kìa, hơi lạnh lan dần lên đến đùi. Ta đang thưởng thức nó. Chân trái của ta cũng như vậy. Ta đang cảm giác hơi lạnh đang thấm dần trong cơ thể của ta. À, còn tay trái của ta nữa kìa. Tay phải cũng như vậy. Thật là thích thú quá. Thì ra cái chết là như vậy. Ahhh..mặt của ta cũng đang bắt đầu tê cứng. “ Rồi đột nhiên ông mở mắt ra, nhìn một người đệ tử và dặn, “Con ơi. Ta có mắc nợ một con gà của người hàng xóm. Ta quên trả. Con nhớ trả muốn nợ này cho ta nghe không?” Sau đó, ông mĩm cười và nói tiếp. “Lưỡi của ta đã tê cứng rồi. Ta không…nói…đượợc nữa…Ta…điiiii đâaaay…” và ông nhắm đôi mắt lại, bình thản mỉm cười ra đi…

Quả là một kinh nghiệm vĩ đại! Socrates đã kinh nghiệm sự chết bằng tất cả một thái độ tự tại của ông. Ông không phản kháng vì ông biết rằng ai cũng phải chết? Sự chết cũng là một kinh nghiệm như bao nhiêu sự kiện mà ông đã kinh nghiệm qua trong cuộc đời ông, kể cả kinh nghiệm có một người vợ dữ dằn hơn Sư Tử Hà Đông J. Mọi người đều thà chết hơn là họ có một người vợ như ông đã có, Một phụ nữ vốn không xem ông ra gì. Ông tự tại đón nhận cả thau nước mà bà tạt vào mặt ông, cũng thản nhiên như lúc tử thần tìm đến với ông. Tôi cho rằng Thượng Đế cũng đang mỉm cười với ông. Chắc ngài cũng rất là thích thú với con người lạ lùng này. Ít ra, cũng có một người hiểu được sự nhân từ của ngài. Thì ra là vậy. Sự sống đời đời…ai cũng muốn có sự sống đời đời, nhưng mấy ai hiểu rằng Thượng Đế muốn họ phải kinh nghiệm sự sống của họ bằng một thái độ như thái độ của Socrates? Ngài muốn họ khám phá hạnh phúc thật sự của họ. Nếu không, thì ngài đã không từng nhắn nhủ là Thiên đường vốn ngay trong họ. Thiên đường khởi sự từ đây…Không có gì kỳ thú hơn…khi nhân loại tự mình kinh nghiệm tất cả mọi sự biến chuyễn của vũ trụ, của nhân sinh quan qua trái tim tràn đầy yêu thương của họ, của kể cả cái gọi là sinh lão bệnh tử. Một kinh nghiệm trực tiếp trong thế giới này ngoài sự chờ đón, ngoài sự dự liệu của họ…Một hành trình không biên giới để họ có thể cảm nhận họ là một con người, rất là con người với đủ loại cảm thọ, với bao nhiêu kinh nghiệm thăng trầm của một đời người...

Qua những biến động của cuộc sống, con người vươn lên cao trong sự thăng hoa, với trí tuệ siêu việt hơn, với trái tim rộng mở hơn, và với một sự biết ơn hơn với những gì mà vũ trụ đã ban cho họ. Có trãi qua đau khổ, nhân loại mới có thể cảm nhận nỗi đau khổ của bao nhiêu người khác. Có kề cận cái chết, họ mới thấu hiểu được sự nhỏ bé của họ trước một vũ trụ quá huyền diệu. Có đối diện với sinh lão bệnh tử, họ mới cảm nhận được mọi sự mà họ có đều là vô thường, kể cả xác thân này. Bao nhiêu thứ góp nhặt trong trần thế, giũ tay một chốc biến thành không. Cuộc đời như một chuyến du hành trên đoạn đường ngắn ngủi rồi đột ngột chấm dứt, không biết được ngày giờ nào. Với sự sống ngắn ngủi này, có những bài học nhân loại cần phải học hỏi. Nếu không học hỏi được những bài học mà kiếp trước họ đã dỡ dang, họ phải đầu thai kiếp khác để tiếp tục học hỏi.

Thí dụ như câu chuyện của một người đàn ông mà tôi có đọc qua đâu đó. Trong một kiếp, ông là một con người không có lòng mẫn cảm với mọi người chung quanh ông. Khi đối diện với sự chết, ông cực kỳ hối hận. Ông cầu nguyện cho ông kiếp sau được học bài học yêu thương này. Với tâm thức này, ông đã chọn lựa cho ông một kiếp như ý. Chính vì vậy, qua một kiếp sau, ông phải lưu lạc làm thân nữ để ông biết được tình yêu là gì. Trong sự sống của một người nữ, ông có thể cảm nhận được tình yêu không điều kiện của một người mẹ đối với con cái của mình. Trong thân thể của một người nữ, ông sát cánh bên người chồng với bao nhiêu sự hy sinh mà ông sẵn sàng trao cho mà lòng không một chút đòi hỏi phải trả lại. Ông kinh nghiệm tình yêu đó qua sự mẫn cảm tận cùng trong nhịp đập của trái tim của một người mà trong một kiếp đã lỡ làng bài học yêu thương.

Như Socrates, có lẽ ông thấu triệt sự kiện đó khi người vợ của ông không ngừng sỉ nhục ông. Có lẽ nhờ bà, ông đã trở thành một vĩ nhân, một hiền triết của mọi thời đại. Sự chết của ông mang đến cho con người hiện đại một sự kinh ngạc vô biên ở một thái độ tự tại an nhiên. Vâng, ông đã sống…Ông không một chút ngần ngại học hỏi mọi kinh nghiệm mà sự sống đã ban cho ông…kể cả đón nhận thần chết với nụ cười trên môi khi ông điềm nhiên làm một chuyến du hành ngàn đời vào cõi thiên thu…

Chắc là đến đây, bạn cho rằng nếu chết bằng thuốc độc như Socrates thì thật là dễ dàng quá, có nhiều người chết còn thảm khốc hơn nữa. Vâng, có một cái chết vô cùng thảm khốc như cái chết của Mansoor. Một câu chuyện nữa…Có một đạo sư Ấn Độ kể về Mansoor. Hình như Mansoor là một nhà tiên tri thì phải. Cái chết của ông thật là kinh khủng. Chính quyền lúc đó hành hình ông còn vô nhân đạo hơn cả lúc Đức Chúa Giê Su bị hành hình. Người đồ tể được lệnh phải chặt tay chân ông. Người này phải móc mắt của ông ra. Cơ thể của ông bị cắt từng mảnh nhỏ khi ông dám tuyên bố ông là Thánh, đại diện cho Thượng Đế. Khi Mansoor bị hành hình, ông đã cười những tràng cười dài làm cho các đao phủ cũng phải ngạc nhiên. Các đao phủ đã tức mình hỏi, “Ngươi chắc là bị điên rồi. Tại sao ngươi lại cười? Có chuyện để đáng cho ngươ cười hay sao?” Ông trả lời. “Ta cười vì ngươi trừng phạt một kẻ khác mà không phải ta. Thân thể này không thuộc về ta. Ngươi không thể nào trừng phạt ngôi nhà của người phạm tội. Tại sao ngươi lại chặt tay chân của ta? Tại sao ngươi lại trừng phạt không phải chính ta mà ngôi nhà của ta vậy? Ta không phải chỉ có cười ngươi. Ta cười Thượng Đế! Ta cười ngài vì ta có thể nhận diện được ngài dù ngài có hiện thân qua hình thể của một tên đồ tể để thử thách ta. Ngài muốn thử xem ta có thừa nhận ngài hay không? Ta thật là hân hoan. Dù thế nào đi nữa, ta vẫn kính yêu ngài, và vẫn đón nhận ngài với sự trừng phạt kinh khủng này.”

Cuối cùng, họ cắt lưỡi ông. Đến giây phút cuối, ông vẫn cười ngạo nghễ. Đối với ông, cái chết là một trò đùa, một trò chơi mà Thượng Đế thử thách ông. Mansoor kinh nghiệm sự hành hình tàn bạo mà tâm không một mãy may giao động. Ông đã vượt trên sự chết...với những tràng cười không dứt trên môi. Ông đón nhận mọi kinh nghiệm của sự sống trong sự tự tại thản nhiên lúc ông trực diện mọi hòa hợp lẫn đối lập. Ông đã vượt trên thế giới Nhị nguyên. Ông nhìn thấy sự sống lẫn tử thần là một mà không phải là hai…Cả hai đều đồng nhất thể. Đối với ông, mọi sự xảy ra đều là thử thách của Thượng Đế. Mansoor đón nhận thử thách đó. Ông đã cười ngạo nghễ với Thượng Đế, khi ngài hiện ra với nhiều hình thể khác nhau để thử thách ông, như ngài đã hiện thân qua hình thể của những người gây cho ông bao sự đau khổ, kể cả qua hình thể của một đồ tể đang cắt thân thể của ông ra từng mảnh nhỏ.

Con người thì không có được tinh thần của Mansoor. Nếu có ai làm cho họ giận dữ, lập tức họ sẽ thù người này đến muôn vạn kiếp. Thay vì chìa má phải cho người ta tát sau khi bị tát lần thứ nhất, họ nhất định phải tát kẻ đó lại ngay. Chẳng những họ không tát người đó một tát mà thôi, họ phải làm cho người đó thân bại danh liệt mới thôi. Nếu ai làm điều gì phật lòng họ, họ sẽ rũa người đó bị đày xuống hỏa ngục đời đời. Hỏa ngục đời đời? Tội lỗi gì mà nặng nề vậy, ngòai tội lỗi làm phật lòng họ? Con người cho rằng họ đang làm vậy vì công lý, vì Chân lý. Thế nào là Chân lý? Ai có thể tự mình đại diện cho Chân lý? Mọi sự sát phạt trong thế giới nẩy sinh qua tâm, qua sự thiếu suy niệm quán sát từ tâm, từ cõi Thiên đường bên trong. Làm sao con người không thể xem đó là tiếng gọi của Thượng Đế? Mọi nghịch cảnh là Thượng Đế mang lại thử thách cho họ, qua hình thể của những con người chung quanh. Những kẻ thù càng đối nghịch với con người càng nhiều, có nghĩa là sự thử thách của họ càng lớn. Tôi cho rằng Thượng Đế không bao giờ thử thách những gì ngoài sự chịu đựng của con người. Ngài đã thử thách Mansoor như vậy vì ngài biết Mansoor có đủ sức để chịu đựng. Ông đã học hỏi bài học cuối cùng của ông khi đối diện trước một thử thách kinh khủng này. Còn nhân loại thì sao? Mỗi ngày qua, có những thử thách mà họ đối diện, vậy họ có vượt qua nổi hay không? Đa số đều vượt qua không nổi. Khi nào chưa học được những sự thử thách này, họ sẽ vẫn còn mãi học hỏi cho đến khi nào họ chứng nghiệm mới thôi. Vậy hãy thử làm Mansoor một lần! Hãy thử cười ngạo nghễ trước mọi nghịch cảnh của trần gian với một lòng biết ơn chân thành…và nên xem chúng là những thử thách mà Thượng Đế muốn họ phải vượt qua…Hãy xem những con người chống báng họ là một Thượng Đế đang ẩn mặt để thử thách họ! Nếu họ vượt qua được, như Mansoor đã vượt qua, họ đã thấy được Thượng Đế rồi…

Một câu chuyện cuối cùng… Có một du tăng trở về nhà sau một chuyến đi xa. Tin đứa con trai của ông đã chết đã làm cho ông sửng sốt. Ông đau khổ gần như điên loạn. Người du tăng vội vã chạy thật nhanh về làng, thanh gươm rung rẩy trên tay ông. Lúc ông đến đầu làng, đám tang đang đi ngang qua. Vị Thiền sư, thầy của ông đi bên cạnh quan tài. Nhìn thấy quan tài nhỏ bé, với đôi mắt gần như nhuốm lệ, không chịu đựng được nữa, ông đưa thật nhanh lưỡi gươm ngay cổ vị Thiền sư này và hét lớn, “Thầy hãy cho con một lời đi! Con rất yêu thương đứa con trai này của con. Thầy hãy giúp con nhận thức nỗi đau của sự sinh ly tử biệt này. Làm sao con có thể vượt trên vấn nạn này đây? Vậy thầy hãy cho con một lời đi?” Vị Thiền sư điềm tỉnh nhìn người môn đồ tội nghiệp của ngài. Bất thình lình, ngài mở bung nắp quan tài ra. Ngài nói, âm thanh tràn đầy sự xót thương, “Như con đã thấy đó. Ta đã không hề dấu con bất cứ một điều gì.” Trong một khoảnh khắc, vị du tăng sửng sốt.. Người con trai nhỏ mười tuổi của ông đang nằm trong quan tài, khuôn mặt của đứa con trai ông vẫn còn hiển lộ đầy sự ngây thơ…Một đứa bé tuổi còn hồn nhiên, vẫn chưa trãi qua những hệ lụy cuồng điên của cuộc sống, bây giờ nằm trong quan tài lanh lẽo…..

Qua giây phút chấn động, người du tăng thả thanh gươm xuống, ông nhìn vị Thiền sư một giây rồi ngậm ngùi trả lời, “Thì ra là như vậy. Thì ra là như vậy.” Nỗi đau như bộc lộ hết trong ông. Ông đã nhận thức khi nhìn thấy đứa con nhỏ của ông trong quan tài. Đúng rồi, thầy của ông đã không hề dấu ông một điều gì. Ngài đã dạy cho ông biết thế nào là sự sống, và bây giờ ngài dạy cho ông thấy luôn cả sự chết. Ông nhận thức được sự tham ái của ông. Sự chết không chừa một ai. Dù giàu có hay nghèo hèn, dù quyền quí hoặc thấp kém, dù là cỏ cây, loài vật hoặc con người, dù là tinh tú kể cả quả địa cầu này, tử thần có thể đến bất cứ lúc nào. Nỗi đau khổ của ông không liên hệ gì đến sự chết lẫn sự sống…vì nó chính là thực tại. Vị Thiền sư có thể bị sát hại bất cứ lúc nào dưới lưỡi gươm của ông trong cơn đau khổ gần như xé nát tâm can, nhưng vị thầy này, một lần nữa, đã không dấu ông bất cứ điều gì. Một lần nữa, ngài dạy cho ông cách phải đối diện với sự chết. Khi tâm của ông bị che lấp bởi sân si hỉ nộ ái ố, ông không còn nhận thức được rằng, tử sanh là việc không thể tránh được. Ông chỉ lo gắn bó với cảm thọ của ông. Ông không nhận chân được đến khi vị thầy đã cho ông học một bài học trực tiếp…về tử thần… cũng như về sự sống…về sự thành-trụ-hoại-không (Xuất hiện – phát triển – hủy họai – trở về hư vô) của vạn hữu....

Tôi cho là Thượng Đế rất nhân từ. Ngài hiểu con người. Vì vậy, ngài giới hạn con người cho họ được sống một trăm năm. Trong một trăm năm đó, nếu họ biết sống thì cũng kể như quá đủ. Không một ai muốn mặc một chiếc củ kỹ cho đến mục nát luôn mà không được mặc một chiếc áo mới khác. Chính bản thân tôi cũng vậy. Tôi sẽ nhàm chán rất lẹ. Tôi không muốn mang hòai một thân xác này, cũng một khuôn mặt như vậy, cũng một thân thể như vậy, cũng một đời sống như vậy. Nếu tôi có một cuộc sống đời đời như vậy, không sớm thì muộn, tôi sẽ hết muốn…sống…vì chán… Luân hồi cho tôi có cơ hội được thay đi khuôn mặt này, thay đi hình thể này. Cho tôi có cơ hội là một người đại phú giầu có trong một kiếp, và nghèo khó trong một kiếp khác, hoặc là tôi có cơ hội được làm cỏ cây, sỏi đá, từ cây xanh cho đến kiếp người. Đây là một cuộc dạo chơi kỳ thú. Một đời sống bất diệt đời đời với biết bao nhiêu kinh nghiệm mà tôi trãi qua trong vòng quay luân hồi này. Nếu tôi muốn chấm dứt sự sống luân hồi không ngừng nghĩ này, tôi có thể tu hành để giải thoát…và tôi có thể tự chọn cho mình một con đường để vượt qua bến bờ của bên kia, hay là tôi có thể tự tại trong thế giới này để có thể giúp đỡ những chúng sinh đang khốn khổ. Làm sao tôi có thể chối từ một cuộc rong chơi quá hào hứng? Làm sao mà tôi có thể muốn sống đời đời khi tôi có được cơ hội kinh nghiệm hết tất cả mọi kinh nghiệm trong vũ trụ này, trước khi tôi muốn đạt được giải thoát, vượt qua bến bờ bên kia của Giác ngộ? Tôi không muốn chỉ có một kinh nghiệm trong một kiếp sống trường cữu. Như vậy, mãi mãi, tôi sẽ không học hỏi được gì mới. Mãi mãi, tôi chỉ là một chiếc bóng kéo lê cuộc đời thừa thãi trong vũ trụ vô biên giới…mà đáng lý ra, tôi phải sống trong một ân huệ sống, cũng như tôi sẽ chết trong một ân huệ được chết. Một thế giới lưỡng nguyên cực kỳ vi diệu. Nếu thế giới này thiếu vắng bóng dáng của tử thần, tôi không biết con người sẽ ra sao. Họ phải vui mừng thì đúng hơn…vì có thần chết lãng vãng đùa giỡn với họ từng phút, từng giờ, từng ngày qua.

Con người sẽ làm gì nếu họ biết tất cả? Con người sẽ làm gì khi họ được sự sống đời đời ở kiếp hiện tại hay là kể cả Thiên đường mai sau? Chẳng lẽ họ chỉ muốn sống tự tại mỗi ngày qua trong cõi Thiên đường qua sự che chở của Thượng Đế hòai sao ? Tôi cho đó là vị kỷ. Sự sống đời đời chỉ dành cho những con người ích kỹ. Họ chỉ biết thụ hưởng qua ân huệ của Thượng Đế. Còn bao nhiêu người không được ơn phước đó thì sao? Còn bao nhiêu con người đau khổ, và vạn vật đang chờ đón họ dưới cõi trần thế thì sao? Nếu Đức Chúa Giê Su muốn có sự sống đời đời, chắc là ngài không phải mất công đi xuống trần gian để chịu khổ nạn. Nếu có sự sống đời đời, họ sẽ làm gì với những tháng ngày qua trên Thiên đường vậy? Thiên đường không phải là nơi chốn tích tụ những con người ích kỹ, mà là nơi tích tụ những con người đã vượt qua tất cả các bài học và mọi kinh nghiệm của thế gian, kể cả bài học tình yêu mà họ đã chia xẻ cho nhân loại dưới trần thế này. Tôi cho rằng, nếu Mẹ Teresa được Thượng Đế ban cho bà sự sống đời đời trên cõi Thiên đường, chắc chắn bà sẽ chối từ ngay. Bà sẽ yêu cầu ngài cho bà được tái sinh trong thế gian không phải chỉ một lần, mà nhiều lần, để bà có cơ hội để phục vụ tha nhân, và để bà có được cơ hội ban phát tình thương đến những con người không được may mắn như bà, những con người vẫn còn chìm đắm trong hệ lụy của chính tâm trí của họ, những con người luôn luôn đau khổ. Bà sẽ yêu cầu Thượng Đế như vậy. Tôi chắc chắn là Mẹ Teresa sẽ từ chối ân huệ này.

Tôi kể cho bạn nghe bốn câu chuyện trên. Để bạn thấy rằng, đừng tìm kiếm Thượng Đế để chỉ đòi hỏi phúc lạc. Hãy đón nhận mọi sự mà ngài ban cho bạn, hạnh phúc lẫn đau khổ, sự sống lẫn sự chết, và mọi đắng cay lẫn nhục nhằn. Làm sao chúng ta có thể hạnh phúc khi tâm thức chúng ta đòi hỏi quá nhiều thứ? Làm sao chúng ta có thể hạnh phúc khi tâm thức của chúng ta tràn đầy thống khổ? Dù Thượng Đế có ban cho chúng ta biết bao nhiêu ân huệ, chúng ta không thấy được, bởi chúng ta đang đòi hỏi những gì mà chính chúng ta cũng không thể nhận thức, như đòi hỏi một sự sống đời đời? Làm sao chúng ta có thể sống đời đời khi sự sống trong hiện tại, chúng ta đã không sống cho thật trọn vẹn, cho đầy đủ? Làm sao chúng ta có thể sống một cuộc sống trên Thiên đường khi ngay trong cõi hiện tại, chúng ta không nhận thức là chúng ta đang tận hưởng biết bao ân huệ mà tạo hóa đang mang đến cho chúng ta? Nếu vậy, dù chúng ta có được sống trong Thiên đường, dù chúng ta có tất cả những cung vàng điện ngọc, dù chúng ta có tất cả, chúng ta vẫn than vãn…bởi trái tim của chúng ta là một vực sâu không đáy. Làm sao mà Thượng Đế có thể làm cho chúng ta thoả mãn tất cả khi chúng ta vẫn luôn đòi hỏi, hơn là chúng ta cần nên sống với hiện tại. với chính trái tim nhân ái của mình??? Trên chuyến du hành của một đời người, sự sống là một tuyệt tác, nhưng sự chết, tử thần là một phần cuối cùng để hoàn thành bức họa phẩm tuyệt vời đó. Luân hồi là những họa phẩm không ngừng được sáng tạo do kinh nghiệm, do tâm hồn của một con người đang du hành qua nó, trên nó…và không ngừng tận hưởng nó…

Đây mới là tặng phẩm thật sự từ Thượng Đế, qua ngài, một SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI…

Lời giới thiệu

Một phút suy tư

Linh Đạo với nền Tu Đức chiều sâu

Lm. Morwood

TÁI SINH