Tâm Linh Vào Đời
Mời quư vị cùng với giám mục Bùi Tuần dành riêng cho ḿnh những giây phút Tĩnh Tâm Tuần Thánh
Thứ Sáu Tuần Thánh, Trần Mỹ Duyệt nh́n lại Thánh Giá Cuộc Đời của ḿnh
Thứ Bảy tuần Thánh, chúng ta suy tư về Bài Giảng Tám Mối Phúc Thật Trên Núi Sọ.
Trần Duy Nhiên chia sẻ.
Tĩnh tâm
Tuần Thánh
www. honnho.org
Tuần Thánh sắp đến. Để dọn ḿnh đón nhận ơn cứu độ đặc biệt, chúng ta thường thực hiện một vài h́nh thức hồi tâm. Hồi tâm tập thể. Hồi tâm nhóm nhỏ. Hồi tâm cá nhân.
Hồi tâm là một thứ tĩnh tâm. Tĩnh tâm tất nhiên đ̣i tĩnh lặng. Tĩnh lặng ở đây không phải chỉ là xa tránh ồn ào bên ngoài. Nhưng chủ yếu là đi vào cơi tĩnh lặng nội tâm.
Hôm nay, tôi xin gợi ư vắt tắt về ba thứ ích lợi tĩnh lặng nội tâm, để giúp tĩnh tâm Tuần Thánh.
1. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ chính ḿnh.
Thật vậy, mỗi người chúng ta cần biết ḿnh. Biết ḿnh cốt yếu là nhận ra cái ǵ là căn bản đời ḿnh, rồi đặt nó ở vị trí ưu tiên, luôn qui chiếu đời ḿnh về nó. Luôn làm nó sáng thêm lên. Luôn thanh luyện nó cho mỗi ngày thêm vững. Rồi từ đó sắp xếp những giá trị khác đúng trong trật tự. Trật tự của các ước muốn. Trật tự của các hoạt động.
Thí dụ, đối với tôi, một giá trị tôi cho là căn bản nhất chính là lắng nghe thánh ư Chúa và vâng phục thi hành. Thánh ư Chúa trong sứ vụ được trao. Thánh ư Chúa đặc biệt trong từng thời điểm. Thánh ư Chúa riêng trong từng việc cụ thể. Tất cả đều v́ mục đích phục vụ Chúa trong hướng chuẩn bị cho mọi người đón nhận Nước Trời.
Một sự nhận biết như thế, thường chỉ đạt được trong tĩnh lặng nội tâm. Tĩnh lặng lâu. Tĩnh lặng sâu. Tĩnh lặng trong thẳm sâu thinh lặng của Chúa Thánh Thần.
Trong thinh lặng này, chúng ta cũng có dịp xem lại những kinh nghiệm đă qua. Có những kinh nghiệm đă chỉ thấy sơ sơ. Có những kinh nghiệm bây giờ mới thấy.
Tất cả một hồ sơ dầy cộm về đời ḿnh được hiện lên lặng lẽ. Có khi như những câu chất vấn. Có khi như những khích lệ ủi an. Chúng hiện lên dưới một ánh sáng mới của Chúa. Dưới ánh sáng mới này, chúng ta mới thấy rơ ḿnh đă có những đầu tư tốt, và cũng có những nhọc nhằn phí phạm.
Trong thinh lặng, từ những kinh nghiệm như thế, ta sẽ thấy nẩy sinh ra những sáng kiến mới. Để cái vốn Chúa trao cho ḿnh sẽ măi được sinh lời, cho dù hoàn cảnh muôn bề khó khăn.
2. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ người khác.
Tôi vẫn hay nhắc lại cho ḿnh câu Phúc Âm nói về Mẹ Maria: “Riêng mẹ Người, th́ hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong ḷng” (Lc 2:51).
Đức Mẹ ghi nhớ trong cơi ḷng thinh lặng. Để suy niệm. Để cầu nguyện. Các người chung quanh v́ thế đều được nhờ.
Rất nhiều trường hợp, sự thinh lặng nội tâm lại là một cách tốt nhất, để hiệp thông với nỗi ḷng người khác. Thế mà, đôi khi người ta tưởng phải nói nhiều, náo động nhiều mới là hiệp thông. Thực ra, một lời nói mà không có giá trị xây dựng hoặc cho ḿnh, hoặc cho người khác thường không có lợi ǵ. Mà một lời nói có giá trị xây dựng, bao giờ cũng phải nấu nung trong nội tâm thinh lặng trưởng thành.
Cởi mở không có nghĩa là cởi mở mồm miệng, nhưng là cởi mở tấm ḷng. Tấm ḷng cởi mở, nghe và cảm được nỗi ḷng của người khác, phải là một tấm ḷng thinh lặng, mang một khả năng đồng cảm sâu sắc. Để rồi, chính sự thinh lặng của nó lại là ngôn ngữ t́nh thương có giá trị. Nhiều khi tín hiệu t́nh thương, được trao một cách có hiệu quả, qua một sự thinh lặng đầy hy sinh, cầu nguyện và thương cảm. Trái với những lời nói nhiều mà trống rỗng.
Có những lễ hội của vài đoàn thể, khi nhắc đến, c̣n làm tôi sợ. Bởi v́, suốt mấy đêm đó vang lên những tiếng hát thực vô duyên, khuấy động giấc ngủ của cả một vùng. Tôi gọi đó là những cuộc tra tấn thần kinh. Thiết tưởng chỉ một phút biết nghĩ tới người khác, biệt thinh lặng, ít là từ nửa đêm đến sáng, cũng là một cách phục vụ bao người đang rất cần được ngủ nghỉ.
Từ sự thiếu tĩnh lặng bên ngoài, người ta có thể đoán được t́nh trạng thiếu thốn thê thảm sự tĩnh lặng nội tâm.
3. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ Thiên Chúa.
Trong sách Khải Huyền, Chúa phán: “Này đây, Ta đứng trước cửa và gơ. Ai nghe tiếng Ta và mở cửa, th́ Ta sẽ vào nhà người ấy, sẽ dùng bữa với người ấy, và người ấy sẽ dùng bữa với Ta” (Kh 3:20).
Chúa đến nhẹ. Chúa gơ nhẹ. Chúa vào nhẹ. Chúa nó nhẹ. Chỉ những ai thinh lặng nội tâm mới nghe được, và mới đón được Ngài vào tâm hồn ḿnh.
Và cũng chỉ những tâm hồn thinh lặng và tỉnh thức mới cảm nghiệm được sự Chúa đến. Ngài đến như ngọn lửa làm nóng tâm hồn lên, muốn đốt sạch những dơ bẩn tội lỗi. Ngài đến như một bàn tay dịu dàng đánh thức tâm hồn, để gặp gỡ một t́nh yêu cứu độ muốn nâng tâm hồn lên. Ngài đến như một luồng gió nhẹ, thổi sự sống mới vào tâm hồn, để thao thức về một Nước Chúa đang đến gần. Ngài đến như một ḍng nước từ Trời, tuới vào tâm hồn những khát vọng về một hành tŕnh, sẽ cùng với mọi người con Chúa, đi về với Thiên Chúa Ba Ngôi, là nơi họ sẽ ở lại đời đời.
Chỉ có những tâm hồn thinh lặng mới hiểu được và thực hiện được lời quan trọng của Chúa Giêsu: “Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, th́ người ấy sẽ sinh nhiều hoa trái. V́ không có Thầy, anh em chẳng làm được ǵ” (Gioan 15:5).
Tuần Thánh năm nay đang bị ch́m vào những thời sự đau xót do chiến tranh và những lo sợ cho cá nhân, như Đức Giáo Hoàng đă cảnh báo. Chúng ta hăy cùng với vị Cha Chung hiệp thông với Chúa Cứu Thế, thinh lặng trên đường đi vào Tuần Thánh.
Thinh lặng với tâm hồn sám hối nguyện cầu. Thinh lặng với tinh thần khiêm tốn hy sinh. Thinh lặng vác thập giá và chia sẻ thập giá của muôn vàn người đau khổ v́ những lư do khác nhau. Thinh lặng biến Tuần Thánh này thành một hy lễ đền tạ dâng lên Chúa Cha giầu t́nh thương xót.
Với Đức Tin, chúng ta đợi chờ sự vượt qua mới, theo chương tŕnh cứu độ của Thiên Chúa chúng ta.
(Bài suy niệm được phát thanh trên Chương Tŕnh Ra Khơi, đài Radio Bolsa, 1190am Nam California, thứ Sáu 30 tháng 3 năm 2007. Phát thanh từ 8:30-9:00 các ngày Thứ Sáu từ 8:30 pm- 9:00pm).
THẬP GIÁ
CUỘC ĐỜI
“Chúng con thờ lậy và ngợi khen Đức Giêsu Kitô, v́ Chúa đă dùng thánh giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ”. Thập giá rồi đến thánh giá. Đây chính là ư nghĩa cuộc đời của người Kitô hữu và cũng là mục đích của đời người.
“Sinh, lăo, bệnh tử”. Sinh ra, lớn lên, phát triển, yếu đau, bệnh tật, và chết. Mọi người không trừ ai đều phải đi qua tiến tŕnh sống này. Khi tôi nh́n thấy một em bé xinh xắn, vui tươi và hồn nhiên là tôi nghĩ tới một chàng thanh niên hay một thiếu nữ trẻ trung, đầy sức sống và yêu đời. Khi tôi nh́n thấy một thanh thiếu niên, một thiếu nữ là tôi nh́n thấy một người đàn ông hay người đàn bà khoẻ mạnh, năng động và hăng say đi vào t́nh yêu, vào cuộc sống và mọi góc cạnh của cuộc đời. Và sau cùng, khi tôi nh́n thấy một người đàn ông hay người đàn bà năng động và đầy sức sống, tôi thấy một cụ ông hay một cụ bà lưng c̣ng, tóc bạc, da mồi, tay chân run rẩy, mắt ḷa, tai hễnh hăng, và đang đi dần đến ngôi mộ.
“Đời là bể khổ”. Tiến tŕnh đi đến ngôi mộ ấy có thể là vài ngày, vài tháng, hay vài năm của người này. Nó cũng có thể là mấy chục năm cho người khác. Kẻ trước người sau đều đến nơi và đến chốn không ai phải vội vàng, chen lấn. Một chân lư khác nữa là trên con đường đi đến ngôi mộ, mỗi người phải trải qua những đoạn đường mà ḿnh được hướng dẫn, hay tự ḿnh chọn lấy với những lúc vui, lúc buồn, và lúc hạnh phúc. Nhưng bằng một cái nh́n tự nhiên, th́ buồn nhiều hơn vui, bất hạnh hơn hạnh phúc. Đây là quan niệm chung và được coi như một chân lư tự nhiên,và được gọi là “bể khổ”, trong đó con người ch́m lặn và chơi vơi giữa sóng gió đại dương mênh mông này.
Thập giá hay thánh giá.
Nhưng Đức Kitô đă vào đời và giải thoát nhân loại khỏi cái nh́n bi quan và sầu khổ ấy. Ngài cũng đă bị nhào lặn, và cuốn trôi giữa biển đời muôn sóng gió ấy. Đoạn chót trước khi ngài vượt được đại dương khổ để đến bến bờ b́nh an, hạnh phúc là đoạn đường từ vườn Câu Dầu cho đến Núi Sọ.
Đau khổ và nhục h́nh. Đắng cay và thử thách. Ư ngài và ư Chúa Cha. Tất cả đă làm nên cây thập giá mà ngài phải vác lấy để rồi bị đóng đinh ở trên đó.
Thập giá: Đây là 2 cây gỗ gác ngang nhau. Ư nghĩa được diễn tả như những ǵ mà con người và cuộc đời thường trải gặp không hoàn toàn đúng với ư nghĩ, sở thích, và ước mơ của ḿnh. Tiền định. Mệnh trời. Số mệnh. Quan pḥng. Tất cả đều nói lên một điều là có những cái ḿnh thích, ḿnh muốn, ḿnh ước mơ mà không được. Ngược lại, có những cái mà ḿnh không thích, không muốn, và không t́m kiếm đời vẫn dâng tặng. Bể khổ hay thập giá là thế.
Bằng một cái nh́n tâm linh, thập giá kia chính là những khó khăn, vất vả, truân chiên, đau khổ mà con người phải chấp nhận trong cuộc sống như những thách đố và cơ hội để tiến lại gần hơn với thập giá Đức Kitô, và để cùng biến thành thánh giá cứu độ như thánh giá Đức Kitô.
Chúa Giêsu đă mang vác lấy thập giá này khi ngài vừa sinh ra trong cái chuồng ḅ hôi thối tại một đồng quê Belem rất lạnh giá. Ngài cũng đă mang vác lấy thập giá này khi phải trốn chạy sự lùng bắt của Hêrôđê ngay vừa lọt ḷng mẹ mặc dù ngài không làm ǵ hại cho ông ta. Ngài cũng đă mang vác lấy thập giá này khi cả tuổi thơ v́ gia đ́nh nghèo không hề được cắp sách đến trường. Rồi bằng với nghề thợ mộc sống khó nghèo tại một làng quê Nagiaréth.
Thập giá của ngài kết thúc bằng một chọn lựa quyết liệt tại vườn Cây Dầu khi đối diện giữa ư Chúa Cha và ư của ngài. Giữa sống và chết. Giữa con người tự nhiên và Thiên Chúa toàn năng. Tiếp tục bằng những tra tấn dă man tại dinh Philatô, bằng những giây phút khắc nghiệt, và đau thương trên đường lên núi Sọ. Và sau cùng là bị lột trần truồng và bị đóng đinh vào thập giá ấy. Thập giá của cuộc đời!
Thánh giá: Nhưng cũng nhờ thập giá ấy. Nhờ thái độ chấp nhận. Và nhờ vào ḷng tin tưởng tuyệt đối nơi Thiên Chúa Cha, Chúa Giêsu đă chiến thắng thập giá để biến trở thành thánh giá. Có nghĩa là từ những đau thương ấy, những bất công ấy, và kiếp sống đọa đầy ấy, Chúa Giêsu đă đem lại cho ư nghĩa cuộc đời một cái nh́n và triết lư sống mới. Biến thập giá thành thánh giá. Biến những cái khó hiểu, những cái làm cho khó chấp nhận giữa con người và Thiên Chúa thành những cái có thể chấp nhận được, và từ sự chấp nhận ấy đem lại cho đời sống một ư nghĩa tích cực, xây dựng, giải thoát, và đáng sống. Sai Baba đă nhận định về cuộc đời:
Đời là một bài ca. Hăy hát lên!
Đời là một ván bài. Hăy cứ chơi!
Đời là một thách đố. Hăy đương đầu!
Đời là một giấc mơ. Hăy thực hiện!
Đời là một hy sinh. Hăy dâng hiến!
Đời là một cuộc t́nh. Hăy thưởng thức!
Trong tuần Thương Khó và đặc biệt trong ngày Chịu Nạn, Chúa Giêsu bằng với thân phận con người, và qua việc chấp nhận thử thách đă hoàn tất cuộc đời đúng với nghĩa mà Sai Baba đă nói về con người và cuộc đời nhất.
Cuộc đời ngài là một bài ca t́nh yêu suy tôn và chấp nhận Thiên Ư. Ngài đă chơi ván bài cuối mà Satan và sự chết là những kẻ ngồi cùng chiếu bạc đă thách thức. Ngài đă đương đầu với mọi hiểm nguy và thách đố, mặc dù phải đổi bằng tính mạng. Ngài đă thực hiện đúng giấc mơ tự do và giải thoát con người mà ngài đă ôm ấp khi xuống trần. Ngài đă hy sinh dâng hiến đến giọt máu cuối cùng. Và sau cùng ngài đă thưởng thức, đă hănh diện với kết quả của những hy sinh và cái chết của ngài.
Trên con đường lên núi Sọ, Chúa Giêsu đă gặp Mẹ Maria. Đă được Simêon phụ nâng thập giá. Đă được sự yên ủi từ t́nh thương cảm của Verônica. Nhưng chính ngài, ngài đă không quên đứng lại và an ủi những kẻ đang khóc thương cho ngài. Cuộc đời con người, và những thử thách không phải luôn luôn lúc nào cũng chỉ toàn bằng những nghiệt ngă, những bất hạnh. Trong những đau thương ấy vẫn thấy xuất hiện ḷng nhân ái, t́nh thương và sự chia sẻ. Chúa Giêsu đă không bỏ qua những bóng mát cuộc đời ấy, những nâng đỡ phần nào giúp ngài vượt qua được những thử thách. Nhưng rồi, cũng chính ngài tự ḿnh phải mang vác lấy thập giá, và để rồi bị đóng đinh vào thập giá ấy. Điều này Đức Gioan Phaolô II gọi là mầu nhiệm: “Mầu nhiệm đau khổ”. Có nghĩa là không thể lư giải bằng con mắt và phán đoán của trí óc tự nhiên. Nó chỉ được giải đáp và mang ư nghĩa đầy đủ khi nh́n lên Đấng đă ôm vác lấy mọi đau khổ và đă chiến thắng chúng.
Thập giá cuộc đời.
Như vậy, từ nay những đau thương, những thử thách, và những vất vả cuộc đời sẽ không c̣n nhuốm mầu tang chế và tiêu cực nữa. Nó cần phải được ḥa nhập và nh́n bằng con mắt khách quan hơn với những thử thách, đau thương của Chúa Cứu Thế. Bằng cặp mắt đức tin ấy, con người sẽ khám phá ra những ư nghĩa và giá trị đích thực của cuộc đời.
Nếu đấng vô tội, không hề mang tỳ vết của tội khiên, và không có lư do để phải khổ, phải đau đớn, và phải chết đă bằng ḷng đi vào những thử thách, đau thương, và chấp nhận cái chết v́ tôi, tôi cũng phải sống, phải chấp nhận, và phải mang vác lấy mọi thử thách cuộc đời như vậy. Dù muốn hay không muốn, đau khổ vẫn có đó. Hy sinh vẫn có đó. Thử thách, và cả đến cái chết cũng vẫn có đó. Dù tôi có đi đâu, hay ở chỗ nào. Dù tôi có làm ǵ, lănh trách nhiệm nào. Và dù tôi có là ai đi nữa, tôi vẫn là đối tượng của những thử thách như thế.
Tóm lại, qua cuộc khổ nạn, đóng đinh và cái chết của Chúa Giêsu phải đem lại cho tôi một cái nh́n mới, một hiểu biết mới, và một sức mạnh mới về những thử thách, khó khăn, và bất công của cuộc đời. Để rồi, nhờ Đức Kitô và trong ngài, tôi an tâm đi giữa cuộc đời, nh́n đời, và đón nhận mọi thử thách cuộc đời bằng cái nh́n cứu độ, để từ đó biến thập giá đời ḿnh thành thánh giá cứu độ.
BÀI GIẢNG Tám Mối Phúc Thật
TRÊN NÚI... SỌ.
Càng đến gần Tuần Thánh, mọi người lại càng hướng về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu, và cao điểm của hành tŕnh thương khó là cái chết của Ngài trên thập giá. Thần học và truyền thống đă nói nhiều về những đau đớn thể chất và tinh thần của Đức Giêsu, Đấng muốn mang trọn vẹn thân phận của loài người để biến đau khổ thành ơn cứu độ... Những giáo lư và truyền thống đó vẫn c̣n nguyên giá trị.
Thế nhưng, Mùa Chay này, tôi bỗng nghĩ rằng ḿnh phải trực tiếp lắng nghe tiếng Chúa chứ không thông qua một ai, dù cho đó là truyền thống đáng kính của Giáo Hội.
Tôi tự nhủ rằng giáo huấn của Thầy th́ nhiều và câu nào cũng có giá trị, nhưng những lời cô đọng nhất ắt phải là những lời trối trăn khi cái chết gần kề. Thật như vậy, trên thập giá, mỗi câu nói của Chúa Giêsu không chỉ là bản tóm lược các giáo huấn của Ngài, mà c̣n nói lên rơ mồn một rằng Ngài đă sống những điều Ngài dạy từng giây từng phút trong trọn cuộc đời ḿnh. Tôi đă biết nhiều người thầy dạy: ‘Hăy làm điều tôi nói, đừng làm điều tôi làm’. Tôi không đủ kiến thức để biết được từ cổ chí kim có bao nhiêu bậc thầy sống trọn vẹn điều ḿnh dạy, nhưng khi lắng nghe những lời trăn trối của Thầy Giêsu, tôi biết rằng Thầy của tôi là vị thầy đă sống không sai một li những điều Ngài dạy dỗ các môn sinh ḿnh. Thế rồi tôi khám phá một sự thật làm tôi ngỡ ngàng: Thập Giá là nơi mà hạnh phúc của Đức Giêsu lên cao đến tuyệt đỉnh, và từ đó tôi hiểu rằng cuộc đời của Ngài ở thế gian là một cuộc đời hạnh phúc.
Lời nói của tôi hẳn gây chói tai. Người ta ghi khắc trong đầu tôi một Đức Kitô bất hạnh giữa thế gian này, và rồi dạy tôi phải đối diện với cuộc đời với bộ mặt u sầu đau khổ nếu tôi muốn làm một môn đệ Chúa Kitô. Nhưng những lời trăn trối của Thầy buộc tôi phải nhớ lại Hiến Chương Nước Trời, một hiến chương đặt hạnh phúc của tôi lên hàng tối thượng.
Lời dạy dỗ đầu tiên được ghi lại trong Tân Ước là bài giảng mà Đức Giêsu thực hiện trên một ngọn đồi thành Ca-phac-na-um. Bài giảng khởi sự bằng tám mối phúc của một con người. Và nơi đồi Calvê, Chúa Giêsu cũng nói 8 lời, và mỗi lời đều chứng tỏ rằng Ngài đă sống từng mối phúc một. Chúa Giêsu đă đi đến tuyệt đỉnh của hạnh phúc nhân loại lúc Ngài hấp hối trên thập giá, bởi v́ Bài Giảng Trên Núi Galilê đă được hoàn tất nơi Bài Giảng Trên Núi Sọ.
1. Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó: “Lạy Cha, Con xin phó thác linh hồn con trong tay Cha” (Lc 23,46)
Chúa Giêsu đă sống nghèo vật chất: ‘con chim có tổ, con cáo có hang, nhưng Con Người...’. Nhưng hơn cả nghèo vật chất, Ngài nghèo khó tinh thần. Ngài không có một ư muốn của Ngài, một t́nh cảm của Ngài, một lời nói của Ngài... Trọn đời Ngài, Ngài chỉ thực hiện ư muốn của Cha, chỉ truyền thông t́nh yêu của Cha, chỉ chuyển lại những lời Ngài nghe Cha nói. Người nghèo là một người hoàn toàn lệ thuộc một ai khác. Đức Giêsu hoàn toàn lệ thuộc Chúa Cha: ngay cả mạng sống, ngay cả linh hồn, Ngài cũng phó thác cho Cha... Trên thập giá, Ngài đă khó nghèo đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
2. Phúc cho ai hiền lành: “Này Bà, đây là Con Bà” (Ga 19, 26)
Chúa Giêsu là Đấng ‘hiền lành và khiêm nhường trong ḷng’. Hành động Trên Núi Sọ cho thấy cách thể hiện cao độ của sự hiền lành đó. Ngài mong mỏi Đức Mẹ chia sẻ trọn vẹn cuộc khổ nạn của Ngài và trở thành Đấng “Đồng Công Chuộc Tội”. Thế nhưng đường Ngài đưa Mẹ đi vẫn là con đường hiền lành chứ không phải là con đường áp đặt thô bạo. Trước giây phút phải vĩnh viễn xa ĺa người Mẹ, Ngài giao Mẹ cho người môn đệ yêu thương để nối tiếp ḿnh chăm sóc Mẹ. Trên thập giá Ngài đă đ̣i hỏi Đức Mẹ đến tột độ trong một thái độ hiền lành cũng tuyệt đỉnh: Ngài đă có phúc đến tuyệt đỉnh.
3. Phúc cho ai sầu khổ: “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của Con, sao Ngài bỏ rơi Con!” ( Mt 27, 46 ).
Ngài đă sầu khổ: sầu khổ cho những người bơ vơ như đàn chiên không chủ chăn, sầu khổ cho những người thấp cổ bé miệng bị gạt ra ngoài lề xă hội, sầu khổ cho những kẻ cứng ḷng tin... Sầu khổ v́ những kẻ nhân danh đạo đức lên án Ngài, sầu khổ v́ một môn đệ phản bội Ngài, sầu khổ v́ những tông đồ bỏ rơi Ngài, và nỗi sầu khổ cay đắng nhất là thấy chương tŕnh của Cha dường như thất bại đến độ Người bỏ rơi Ngài và Ngài phải kêu van... dù cho lời kêu van ấy là câu khởi đầu cho một bài ca cảm tạ ngợi khen (Tv 22). Trên thập giá, Đức Giêsu đă sầu khổ đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
4. Phúc cho ai khao khát: “Tôi khát” (Ga 19, 28)
Trong cuộc đời Chúa, Ngài đă có lần khát nước thực sự, chẳng hạn bên bờ giếng ở Samaria... Nhưng điều Ngài khao khát nhất, ấy là khao khát sự công chính, khao khát các linh hồn. Ngài sẵn sàng trao máu ḿnh để cho mọi người sống bằng sự sống của Ngài, thế mà đến cuối đời, có vẻ như không ai nhận lấy sự sống ấy: Cơn khát của linh hồn và cơn khát trong thể lư đă lên đến tột đỉnh trên Núi Sọ, khiến Ngài phải mở miệng than văn lần đầu tiên và duy nhất trong đời: ‘Tôi Khát’. Trên thập giá, cơn khát của Ngài đă lên đến tuyệt đỉnh: Ngài đă hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
5. Phúc cho ai có ḷng thương xót: “Tôi bảo thật anh, hôm nay anh sẽ được ở với Tôi trên Thiên Đàng” (Lc, 23, 43).
Suốt đời, bất cứ lời nói hành vi nào của Ngài cũng đầy tâm t́nh xót thương. Chính v́ ḷng xót thương mà Ngài buộc phải làm phép lạ; chính v́ xót thương mà Ngài đă khóc cho Lazarô và cho Giêrusalem, chính v́ xót thương mà Ngài đă bảo vệ cho người nữ ngoại t́nh, chính v́ xót thương mà Ngài đă tha thứ cho Phêrô trước khi ông chối Ngài... Nhưng ḷng thương xót ấy đạt đến cao điểm khi Ngài hứa đồng hành về Thiên Đàng với một kẻ trộm mà không hề thắc mắc ǵ về tội lỗi của người ấy: Ngài chỉ biết rằng người ấy là một kẻ bị đóng đinh bên cạnh Ngài, như Ngài. Trên thập giá, ḷng thương xót của Ngài đạt đến tuyệt đỉnh: Ngài đă hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
6. Phúc cho ai có ḷng trong sạch: “Này Anh, đây là Mẹ anh” (Ga 19,27)
Có ḷng trong sạch nghĩa là không bao giờ có một ư nghĩ nào sai lệch. Người có ḷng trong sạch là người mà lời nói luôn trung thực với ư nghĩ ḿnh. Trong xă hội loài người, không thiếu ǵ trường hợp người ta nghĩ một điều mà lại nói một điều khác, v́ cả nể, v́ tư lợi, hay v́ sợ hăi. Ngài là Đấng mà suốt đời ‘Có th́ nói có và không th́ nói không”. Khi trao phó thánh Gioan cho Mẹ ḿnh, Đức Giêsu thực sự muốn Mẹ Ngài yêu thương Gioan như yêu thương chính Ngài, và qua Gioan, tất cả nhân loại trở nên thực sự anh em Ngài. Ư nghĩ tha thiết nhất của Ngài tuôn ra thành lời nói cũng thiết tha nhất. Trên thập giá, ḷng trong sạch của Ngài đă lên đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
7. Phúc cho người xây dựng hoà b́nh: “Lạy Cha xin tha cho họ, v́ họ không biết việc họ làm” ( Lc 23, 34 )
Trong sứ điệp Mùa Chay năm nay, Đức Thánh Cha ghi lại một chân lư muôn đời: “Những biến cố trong cuộc sống hàng ngày chứng tỏ rơ ràng rằng sự tha thứ và ḥa giải cần thiết biết bao cho sự canh tân cá nhân và xă hội” Muốn xây dựng ḥa b́nh, b́nh an, điều đ̣i hỏi tối cao là phải tha thứ, và cái tha thứ khó thực hiện nhất là tha thứ cho kẻ làm hại ḿnh. Chúa Giêsu xây dựng Hoà B́nh bằng cách tha thứ, và hơn thế nữa, Ngài cầu nguyện để xin Cha cũng tha thứ cho họ. “Hăy yêu kẻ thù, và cầu nguyện cho kẻ bách hại”. Lời nói ngược đời này đă được chính Ngài thực hiện đến tuyệt đỉnh trên thập giá để kiến tạo hoà b́nh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
8. Phúc cho kẻ bị bách hại v́ lẽ công chính. “Mọi sự đă hoàn tất”. ( Ga 19, 30)
Cứ như thể Chúa Giêsu nói lời kết thúc cho bài giảng khởi sự trên núi Galilê và đến Núi Sọ mới chấm dứt. Cuộc đời Ngài là một cuộc đời bị bách hại v́ lẽ công chính. Bị bách hại ngay từ ngày Ngài nh́n thấy đền thờ Cha Ngài ‘biến thành hang kẻ trộm’ và vắng bóng Thiên Chúa. Bị bách hại trong anh em nghèo khó của Ngài: ‘Ta đói các người không cho ta ăn, Ta khát các ngươi không cho Ta uống...’. Bị bách hại v́ lời Ngài bị coi là chói tai và họ ném đá Ngài. Và để cho ‘mọi việc hoàn tất’ cuộc bách hại ấy đă đưa Ngài lên Núi Sọ. Trên thập giá, cuộc bách hại đă đi đến cùng, đă được hoàn tất: Hạnh phúc của Ngài ở đấy đă hoàn hảo.
Trong ngôn ngữ Phúc Âm, tuyệt đỉnh của hạnh phúc là được kết hiệp với Thiên Chúa, và sự kết hiệp này c̣n được gọi là ‘hưởng Nước Trời’ hoặc ‘chết cho xác thịt’. Và chúng ta lại thấy sự trùng hợp giữa những lời thốt lên ở cả hai ngọn núi. Tại Galilê, mối phúc của người nghèo khó (thứ nhất) và của người bị bách hại (thứ tám) được kết bằng : “v́ Nước Trời (hiện nay) là của họ’. Trên Núi Sọ, lời ‘phó thác linh hồn’ (tương ứng với nghèo khó) và lời ‘mọi sự hoàn tất’ (tương ứng với bách hại) đều được tiếp nối bằng ‘rồi ngài tắt thở’.
Khi một người hấp hối th́ không c̣n tâm trí đâu mà ḱm hăm miệng lưỡi ḿnh, điều khiển phản ứng ḿnh; chính v́ thế mà trên thập giá con người thật của Đức Giêsu được bộc lộ không che chắn: Tám Mối Phúc Thật toát lên qua 8 lời nói cuối cùng của Ngài, lúc Ngài hưởng niềm hạnh phúc tuyệt đỉnh. Những lời này làm chứng cho giáo huấn của Ngài: Hiến Chương Nước Trời là con đường để cho môn đệ Ngài cảm nhận hạnh phúc khi họ chịu đóng trên thập giá như Ngài.
Tôi biết rằng những suy tư của ḿnh rất gượng ép, rất chủ quan, và không có một cơ sở thần học nào. Nhưng có một điều hẳn không chủ quan tí nào, đó là Chúa Giêsu trên thập giá đă đạt đến tuyệt đỉnh của hạnh phúc trần gian. Nếu thập giá chỉ là khổ đau th́ Ngài đă không đem thập giá mà bắt môn sinh Ngài vác. Tại sao chúng ta cứ nhất định biến Thầy Chí Thánh của ḿnh thành một tay sadist, một kẻ bạo tàn thích gây đau đớn cho những người ḿnh thương? Chính thập giá là nơi duy nhất mà Kitô hữu sẽ t́m thấy hạnh phúc, với điều kiện là phải chấp nhật ‘trút linh hồn’. Cái mất mát lớn nhất của Kitô hữu là không nh́n thấy hạnh phúc của ḿnh trên thập giá: họ tiếp tục sống đời sống của những người chưa bao giờ cảm nghiệm thập giá, để rồi rao giảng một Đức Kitô tách rời với thập giá, nghĩa là một Đức Kitô vô phúc.
Nếu đến giờ này chúng ta vẫn c̣n nghĩ rằng thập giá là điều khổ nhục mà mỗi Kitô hữu phải nai lưng gánh chịu, để đền tội (chẳng lẽ Chúa Giêsu chưa đền đủ?), để lập công (chẳng lẽ chúng ta được cứu nhờ công trạng ḿnh chứ không phải nhờ Chúa Giêsu?) hầu mai sau được hưởng phước đời đời; nếu ta nghĩ như thế, th́ có nghĩa là chúng ta chưa hiểu ǵ về tám mối phúc thật mà Chúa Giêsu đă sống; và tội nghiệp hơn nữa, chúng ta không cảm nhận được cái hạnh phúc tuyệt đỉnh nơi thập giá. Có lẽ v́ thế mà thánh Phaolô đă lên tiếng kêu gào, khi ngài đang ở tù, đang bị đóng đinh, đang cảm nếm hạnh phúc: “Tôi đă nói nhiều lần và bây giờ tôi phải khóc mà nói lại: có nhiều người sống đối nghịch với Thập giá Đức Kitô” (Pl 3, 18)
Trong Tuần Thánh, và nhất là vào ngày Thứ Sáu Tôn Vinh Thánh Giá, Kitô hữu mọi nơi thường hát: ‘Vinh quang của ta là Thánh Giá Chúa Kitô, nơi Người ơn Cứu Độ của ta...” Lời hát này sẽ măi là một ‘sáo ngữ’ ngày nào bạn và tôi chưa chịu đóng đinh với Chúa trên thập giá để cảm nếm được cái hạnh phúc tuyệt đỉnh của một người nghèo, hiền lành, đói khát, sầu khổ, trong sạch, b́nh an, xót thương và bị bách hại. Và nếu hạnh phúc Thánh Giá của ngày Thứ Sáu Tuần Thánh - của hôm nay - chưa trở thành thành hiện thực trong mỗi một chúng ta, th́ e rằng hạnh phúc Sống Lại của ngày Chúa Nhật Phục Sinh - của mai sau - sẽ chỉ là một ảo tưởng.
Mời quư vị cùng với giám mục Bùi Tuần dành riêng cho ḿnh những giây phút Tĩnh Tâm Tuần Thánh
Thứ Sáu Tuần Thánh, Trần Mỹ Duyệt nh́n lại Thánh Giá Cuộc Đời của ḿnh
Thứ Bảy tuần Thánh, chúng ta suy tư về Bài Giảng Tám Mối Phúc Thật Trên Núi Sọ.
Trần Duy Nhiên chia sẻ.
Tĩnh tâm
Tuần Thánh
www. honnho.org
Tuần Thánh sắp đến. Để dọn ḿnh đón nhận ơn cứu độ đặc biệt, chúng ta thường thực hiện một vài h́nh thức hồi tâm. Hồi tâm tập thể. Hồi tâm nhóm nhỏ. Hồi tâm cá nhân.
Hồi tâm là một thứ tĩnh tâm. Tĩnh tâm tất nhiên đ̣i tĩnh lặng. Tĩnh lặng ở đây không phải chỉ là xa tránh ồn ào bên ngoài. Nhưng chủ yếu là đi vào cơi tĩnh lặng nội tâm.
Hôm nay, tôi xin gợi ư vắt tắt về ba thứ ích lợi tĩnh lặng nội tâm, để giúp tĩnh tâm Tuần Thánh.
1. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ chính ḿnh.
Thật vậy, mỗi người chúng ta cần biết ḿnh. Biết ḿnh cốt yếu là nhận ra cái ǵ là căn bản đời ḿnh, rồi đặt nó ở vị trí ưu tiên, luôn qui chiếu đời ḿnh về nó. Luôn làm nó sáng thêm lên. Luôn thanh luyện nó cho mỗi ngày thêm vững. Rồi từ đó sắp xếp những giá trị khác đúng trong trật tự. Trật tự của các ước muốn. Trật tự của các hoạt động.
Thí dụ, đối với tôi, một giá trị tôi cho là căn bản nhất chính là lắng nghe thánh ư Chúa và vâng phục thi hành. Thánh ư Chúa trong sứ vụ được trao. Thánh ư Chúa đặc biệt trong từng thời điểm. Thánh ư Chúa riêng trong từng việc cụ thể. Tất cả đều v́ mục đích phục vụ Chúa trong hướng chuẩn bị cho mọi người đón nhận Nước Trời.
Một sự nhận biết như thế, thường chỉ đạt được trong tĩnh lặng nội tâm. Tĩnh lặng lâu. Tĩnh lặng sâu. Tĩnh lặng trong thẳm sâu thinh lặng của Chúa Thánh Thần.
Trong thinh lặng này, chúng ta cũng có dịp xem lại những kinh nghiệm đă qua. Có những kinh nghiệm đă chỉ thấy sơ sơ. Có những kinh nghiệm bây giờ mới thấy.
Tất cả một hồ sơ dầy cộm về đời ḿnh được hiện lên lặng lẽ. Có khi như những câu chất vấn. Có khi như những khích lệ ủi an. Chúng hiện lên dưới một ánh sáng mới của Chúa. Dưới ánh sáng mới này, chúng ta mới thấy rơ ḿnh đă có những đầu tư tốt, và cũng có những nhọc nhằn phí phạm.
Trong thinh lặng, từ những kinh nghiệm như thế, ta sẽ thấy nẩy sinh ra những sáng kiến mới. Để cái vốn Chúa trao cho ḿnh sẽ măi được sinh lời, cho dù hoàn cảnh muôn bề khó khăn.
2. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ người khác.
Tôi vẫn hay nhắc lại cho ḿnh câu Phúc Âm nói về Mẹ Maria: “Riêng mẹ Người, th́ hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong ḷng” (Lc 2:51).
Đức Mẹ ghi nhớ trong cơi ḷng thinh lặng. Để suy niệm. Để cầu nguyện. Các người chung quanh v́ thế đều được nhờ.
Rất nhiều trường hợp, sự thinh lặng nội tâm lại là một cách tốt nhất, để hiệp thông với nỗi ḷng người khác. Thế mà, đôi khi người ta tưởng phải nói nhiều, náo động nhiều mới là hiệp thông. Thực ra, một lời nói mà không có giá trị xây dựng hoặc cho ḿnh, hoặc cho người khác thường không có lợi ǵ. Mà một lời nói có giá trị xây dựng, bao giờ cũng phải nấu nung trong nội tâm thinh lặng trưởng thành.
Cởi mở không có nghĩa là cởi mở mồm miệng, nhưng là cởi mở tấm ḷng. Tấm ḷng cởi mở, nghe và cảm được nỗi ḷng của người khác, phải là một tấm ḷng thinh lặng, mang một khả năng đồng cảm sâu sắc. Để rồi, chính sự thinh lặng của nó lại là ngôn ngữ t́nh thương có giá trị. Nhiều khi tín hiệu t́nh thương, được trao một cách có hiệu quả, qua một sự thinh lặng đầy hy sinh, cầu nguyện và thương cảm. Trái với những lời nói nhiều mà trống rỗng.
Có những lễ hội của vài đoàn thể, khi nhắc đến, c̣n làm tôi sợ. Bởi v́, suốt mấy đêm đó vang lên những tiếng hát thực vô duyên, khuấy động giấc ngủ của cả một vùng. Tôi gọi đó là những cuộc tra tấn thần kinh. Thiết tưởng chỉ một phút biết nghĩ tới người khác, biệt thinh lặng, ít là từ nửa đêm đến sáng, cũng là một cách phục vụ bao người đang rất cần được ngủ nghỉ.
Từ sự thiếu tĩnh lặng bên ngoài, người ta có thể đoán được t́nh trạng thiếu thốn thê thảm sự tĩnh lặng nội tâm.
3. Tĩnh lặng nội tâm phục vụ Thiên Chúa.
Trong sách Khải Huyền, Chúa phán: “Này đây, Ta đứng trước cửa và gơ. Ai nghe tiếng Ta và mở cửa, th́ Ta sẽ vào nhà người ấy, sẽ dùng bữa với người ấy, và người ấy sẽ dùng bữa với Ta” (Kh 3:20).
Chúa đến nhẹ. Chúa gơ nhẹ. Chúa vào nhẹ. Chúa nó nhẹ. Chỉ những ai thinh lặng nội tâm mới nghe được, và mới đón được Ngài vào tâm hồn ḿnh.
Và cũng chỉ những tâm hồn thinh lặng và tỉnh thức mới cảm nghiệm được sự Chúa đến. Ngài đến như ngọn lửa làm nóng tâm hồn lên, muốn đốt sạch những dơ bẩn tội lỗi. Ngài đến như một bàn tay dịu dàng đánh thức tâm hồn, để gặp gỡ một t́nh yêu cứu độ muốn nâng tâm hồn lên. Ngài đến như một luồng gió nhẹ, thổi sự sống mới vào tâm hồn, để thao thức về một Nước Chúa đang đến gần. Ngài đến như một ḍng nước từ Trời, tuới vào tâm hồn những khát vọng về một hành tŕnh, sẽ cùng với mọi người con Chúa, đi về với Thiên Chúa Ba Ngôi, là nơi họ sẽ ở lại đời đời.
Chỉ có những tâm hồn thinh lặng mới hiểu được và thực hiện được lời quan trọng của Chúa Giêsu: “Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, th́ người ấy sẽ sinh nhiều hoa trái. V́ không có Thầy, anh em chẳng làm được ǵ” (Gioan 15:5).
Tuần Thánh năm nay đang bị ch́m vào những thời sự đau xót do chiến tranh và những lo sợ cho cá nhân, như Đức Giáo Hoàng đă cảnh báo. Chúng ta hăy cùng với vị Cha Chung hiệp thông với Chúa Cứu Thế, thinh lặng trên đường đi vào Tuần Thánh.
Thinh lặng với tâm hồn sám hối nguyện cầu. Thinh lặng với tinh thần khiêm tốn hy sinh. Thinh lặng vác thập giá và chia sẻ thập giá của muôn vàn người đau khổ v́ những lư do khác nhau. Thinh lặng biến Tuần Thánh này thành một hy lễ đền tạ dâng lên Chúa Cha giầu t́nh thương xót.
Với Đức Tin, chúng ta đợi chờ sự vượt qua mới, theo chương tŕnh cứu độ của Thiên Chúa chúng ta.
(Bài suy niệm được phát thanh trên Chương Tŕnh Ra Khơi, đài Radio Bolsa, 1190am Nam California, thứ Sáu 30 tháng 3 năm 2007. Phát thanh từ 8:30-9:00 các ngày Thứ Sáu từ 8:30 pm- 9:00pm).
THẬP GIÁ
CUỘC ĐỜI
“Chúng con thờ lậy và ngợi khen Đức Giêsu Kitô, v́ Chúa đă dùng thánh giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ”. Thập giá rồi đến thánh giá. Đây chính là ư nghĩa cuộc đời của người Kitô hữu và cũng là mục đích của đời người.
“Sinh, lăo, bệnh tử”. Sinh ra, lớn lên, phát triển, yếu đau, bệnh tật, và chết. Mọi người không trừ ai đều phải đi qua tiến tŕnh sống này. Khi tôi nh́n thấy một em bé xinh xắn, vui tươi và hồn nhiên là tôi nghĩ tới một chàng thanh niên hay một thiếu nữ trẻ trung, đầy sức sống và yêu đời. Khi tôi nh́n thấy một thanh thiếu niên, một thiếu nữ là tôi nh́n thấy một người đàn ông hay người đàn bà khoẻ mạnh, năng động và hăng say đi vào t́nh yêu, vào cuộc sống và mọi góc cạnh của cuộc đời. Và sau cùng, khi tôi nh́n thấy một người đàn ông hay người đàn bà năng động và đầy sức sống, tôi thấy một cụ ông hay một cụ bà lưng c̣ng, tóc bạc, da mồi, tay chân run rẩy, mắt ḷa, tai hễnh hăng, và đang đi dần đến ngôi mộ.
“Đời là bể khổ”. Tiến tŕnh đi đến ngôi mộ ấy có thể là vài ngày, vài tháng, hay vài năm của người này. Nó cũng có thể là mấy chục năm cho người khác. Kẻ trước người sau đều đến nơi và đến chốn không ai phải vội vàng, chen lấn. Một chân lư khác nữa là trên con đường đi đến ngôi mộ, mỗi người phải trải qua những đoạn đường mà ḿnh được hướng dẫn, hay tự ḿnh chọn lấy với những lúc vui, lúc buồn, và lúc hạnh phúc. Nhưng bằng một cái nh́n tự nhiên, th́ buồn nhiều hơn vui, bất hạnh hơn hạnh phúc. Đây là quan niệm chung và được coi như một chân lư tự nhiên,và được gọi là “bể khổ”, trong đó con người ch́m lặn và chơi vơi giữa sóng gió đại dương mênh mông này.
Thập giá hay thánh giá.
Nhưng Đức Kitô đă vào đời và giải thoát nhân loại khỏi cái nh́n bi quan và sầu khổ ấy. Ngài cũng đă bị nhào lặn, và cuốn trôi giữa biển đời muôn sóng gió ấy. Đoạn chót trước khi ngài vượt được đại dương khổ để đến bến bờ b́nh an, hạnh phúc là đoạn đường từ vườn Câu Dầu cho đến Núi Sọ.
Đau khổ và nhục h́nh. Đắng cay và thử thách. Ư ngài và ư Chúa Cha. Tất cả đă làm nên cây thập giá mà ngài phải vác lấy để rồi bị đóng đinh ở trên đó.
Thập giá: Đây là 2 cây gỗ gác ngang nhau. Ư nghĩa được diễn tả như những ǵ mà con người và cuộc đời thường trải gặp không hoàn toàn đúng với ư nghĩ, sở thích, và ước mơ của ḿnh. Tiền định. Mệnh trời. Số mệnh. Quan pḥng. Tất cả đều nói lên một điều là có những cái ḿnh thích, ḿnh muốn, ḿnh ước mơ mà không được. Ngược lại, có những cái mà ḿnh không thích, không muốn, và không t́m kiếm đời vẫn dâng tặng. Bể khổ hay thập giá là thế.
Bằng một cái nh́n tâm linh, thập giá kia chính là những khó khăn, vất vả, truân chiên, đau khổ mà con người phải chấp nhận trong cuộc sống như những thách đố và cơ hội để tiến lại gần hơn với thập giá Đức Kitô, và để cùng biến thành thánh giá cứu độ như thánh giá Đức Kitô.
Chúa Giêsu đă mang vác lấy thập giá này khi ngài vừa sinh ra trong cái chuồng ḅ hôi thối tại một đồng quê Belem rất lạnh giá. Ngài cũng đă mang vác lấy thập giá này khi phải trốn chạy sự lùng bắt của Hêrôđê ngay vừa lọt ḷng mẹ mặc dù ngài không làm ǵ hại cho ông ta. Ngài cũng đă mang vác lấy thập giá này khi cả tuổi thơ v́ gia đ́nh nghèo không hề được cắp sách đến trường. Rồi bằng với nghề thợ mộc sống khó nghèo tại một làng quê Nagiaréth.
Thập giá của ngài kết thúc bằng một chọn lựa quyết liệt tại vườn Cây Dầu khi đối diện giữa ư Chúa Cha và ư của ngài. Giữa sống và chết. Giữa con người tự nhiên và Thiên Chúa toàn năng. Tiếp tục bằng những tra tấn dă man tại dinh Philatô, bằng những giây phút khắc nghiệt, và đau thương trên đường lên núi Sọ. Và sau cùng là bị lột trần truồng và bị đóng đinh vào thập giá ấy. Thập giá của cuộc đời!
Thánh giá: Nhưng cũng nhờ thập giá ấy. Nhờ thái độ chấp nhận. Và nhờ vào ḷng tin tưởng tuyệt đối nơi Thiên Chúa Cha, Chúa Giêsu đă chiến thắng thập giá để biến trở thành thánh giá. Có nghĩa là từ những đau thương ấy, những bất công ấy, và kiếp sống đọa đầy ấy, Chúa Giêsu đă đem lại cho ư nghĩa cuộc đời một cái nh́n và triết lư sống mới. Biến thập giá thành thánh giá. Biến những cái khó hiểu, những cái làm cho khó chấp nhận giữa con người và Thiên Chúa thành những cái có thể chấp nhận được, và từ sự chấp nhận ấy đem lại cho đời sống một ư nghĩa tích cực, xây dựng, giải thoát, và đáng sống. Sai Baba đă nhận định về cuộc đời:
Đời là một bài ca. Hăy hát lên!
Đời là một ván bài. Hăy cứ chơi!
Đời là một thách đố. Hăy đương đầu!
Đời là một giấc mơ. Hăy thực hiện!
Đời là một hy sinh. Hăy dâng hiến!
Đời là một cuộc t́nh. Hăy thưởng thức!
Trong tuần Thương Khó và đặc biệt trong ngày Chịu Nạn, Chúa Giêsu bằng với thân phận con người, và qua việc chấp nhận thử thách đă hoàn tất cuộc đời đúng với nghĩa mà Sai Baba đă nói về con người và cuộc đời nhất.
Cuộc đời ngài là một bài ca t́nh yêu suy tôn và chấp nhận Thiên Ư. Ngài đă chơi ván bài cuối mà Satan và sự chết là những kẻ ngồi cùng chiếu bạc đă thách thức. Ngài đă đương đầu với mọi hiểm nguy và thách đố, mặc dù phải đổi bằng tính mạng. Ngài đă thực hiện đúng giấc mơ tự do và giải thoát con người mà ngài đă ôm ấp khi xuống trần. Ngài đă hy sinh dâng hiến đến giọt máu cuối cùng. Và sau cùng ngài đă thưởng thức, đă hănh diện với kết quả của những hy sinh và cái chết của ngài.
Trên con đường lên núi Sọ, Chúa Giêsu đă gặp Mẹ Maria. Đă được Simêon phụ nâng thập giá. Đă được sự yên ủi từ t́nh thương cảm của Verônica. Nhưng chính ngài, ngài đă không quên đứng lại và an ủi những kẻ đang khóc thương cho ngài. Cuộc đời con người, và những thử thách không phải luôn luôn lúc nào cũng chỉ toàn bằng những nghiệt ngă, những bất hạnh. Trong những đau thương ấy vẫn thấy xuất hiện ḷng nhân ái, t́nh thương và sự chia sẻ. Chúa Giêsu đă không bỏ qua những bóng mát cuộc đời ấy, những nâng đỡ phần nào giúp ngài vượt qua được những thử thách. Nhưng rồi, cũng chính ngài tự ḿnh phải mang vác lấy thập giá, và để rồi bị đóng đinh vào thập giá ấy. Điều này Đức Gioan Phaolô II gọi là mầu nhiệm: “Mầu nhiệm đau khổ”. Có nghĩa là không thể lư giải bằng con mắt và phán đoán của trí óc tự nhiên. Nó chỉ được giải đáp và mang ư nghĩa đầy đủ khi nh́n lên Đấng đă ôm vác lấy mọi đau khổ và đă chiến thắng chúng.
Thập giá cuộc đời.
Như vậy, từ nay những đau thương, những thử thách, và những vất vả cuộc đời sẽ không c̣n nhuốm mầu tang chế và tiêu cực nữa. Nó cần phải được ḥa nhập và nh́n bằng con mắt khách quan hơn với những thử thách, đau thương của Chúa Cứu Thế. Bằng cặp mắt đức tin ấy, con người sẽ khám phá ra những ư nghĩa và giá trị đích thực của cuộc đời.
Nếu đấng vô tội, không hề mang tỳ vết của tội khiên, và không có lư do để phải khổ, phải đau đớn, và phải chết đă bằng ḷng đi vào những thử thách, đau thương, và chấp nhận cái chết v́ tôi, tôi cũng phải sống, phải chấp nhận, và phải mang vác lấy mọi thử thách cuộc đời như vậy. Dù muốn hay không muốn, đau khổ vẫn có đó. Hy sinh vẫn có đó. Thử thách, và cả đến cái chết cũng vẫn có đó. Dù tôi có đi đâu, hay ở chỗ nào. Dù tôi có làm ǵ, lănh trách nhiệm nào. Và dù tôi có là ai đi nữa, tôi vẫn là đối tượng của những thử thách như thế.
Tóm lại, qua cuộc khổ nạn, đóng đinh và cái chết của Chúa Giêsu phải đem lại cho tôi một cái nh́n mới, một hiểu biết mới, và một sức mạnh mới về những thử thách, khó khăn, và bất công của cuộc đời. Để rồi, nhờ Đức Kitô và trong ngài, tôi an tâm đi giữa cuộc đời, nh́n đời, và đón nhận mọi thử thách cuộc đời bằng cái nh́n cứu độ, để từ đó biến thập giá đời ḿnh thành thánh giá cứu độ.
BÀI GIẢNG Tám Mối Phúc Thật
TRÊN NÚI... SỌ.
Càng đến gần Tuần Thánh, mọi người lại càng hướng về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu, và cao điểm của hành tŕnh thương khó là cái chết của Ngài trên thập giá. Thần học và truyền thống đă nói nhiều về những đau đớn thể chất và tinh thần của Đức Giêsu, Đấng muốn mang trọn vẹn thân phận của loài người để biến đau khổ thành ơn cứu độ... Những giáo lư và truyền thống đó vẫn c̣n nguyên giá trị.
Thế nhưng, Mùa Chay này, tôi bỗng nghĩ rằng ḿnh phải trực tiếp lắng nghe tiếng Chúa chứ không thông qua một ai, dù cho đó là truyền thống đáng kính của Giáo Hội.
Tôi tự nhủ rằng giáo huấn của Thầy th́ nhiều và câu nào cũng có giá trị, nhưng những lời cô đọng nhất ắt phải là những lời trối trăn khi cái chết gần kề. Thật như vậy, trên thập giá, mỗi câu nói của Chúa Giêsu không chỉ là bản tóm lược các giáo huấn của Ngài, mà c̣n nói lên rơ mồn một rằng Ngài đă sống những điều Ngài dạy từng giây từng phút trong trọn cuộc đời ḿnh. Tôi đă biết nhiều người thầy dạy: ‘Hăy làm điều tôi nói, đừng làm điều tôi làm’. Tôi không đủ kiến thức để biết được từ cổ chí kim có bao nhiêu bậc thầy sống trọn vẹn điều ḿnh dạy, nhưng khi lắng nghe những lời trăn trối của Thầy Giêsu, tôi biết rằng Thầy của tôi là vị thầy đă sống không sai một li những điều Ngài dạy dỗ các môn sinh ḿnh. Thế rồi tôi khám phá một sự thật làm tôi ngỡ ngàng: Thập Giá là nơi mà hạnh phúc của Đức Giêsu lên cao đến tuyệt đỉnh, và từ đó tôi hiểu rằng cuộc đời của Ngài ở thế gian là một cuộc đời hạnh phúc.
Lời nói của tôi hẳn gây chói tai. Người ta ghi khắc trong đầu tôi một Đức Kitô bất hạnh giữa thế gian này, và rồi dạy tôi phải đối diện với cuộc đời với bộ mặt u sầu đau khổ nếu tôi muốn làm một môn đệ Chúa Kitô. Nhưng những lời trăn trối của Thầy buộc tôi phải nhớ lại Hiến Chương Nước Trời, một hiến chương đặt hạnh phúc của tôi lên hàng tối thượng.
Lời dạy dỗ đầu tiên được ghi lại trong Tân Ước là bài giảng mà Đức Giêsu thực hiện trên một ngọn đồi thành Ca-phac-na-um. Bài giảng khởi sự bằng tám mối phúc của một con người. Và nơi đồi Calvê, Chúa Giêsu cũng nói 8 lời, và mỗi lời đều chứng tỏ rằng Ngài đă sống từng mối phúc một. Chúa Giêsu đă đi đến tuyệt đỉnh của hạnh phúc nhân loại lúc Ngài hấp hối trên thập giá, bởi v́ Bài Giảng Trên Núi Galilê đă được hoàn tất nơi Bài Giảng Trên Núi Sọ.
1. Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó: “Lạy Cha, Con xin phó thác linh hồn con trong tay Cha” (Lc 23,46)
Chúa Giêsu đă sống nghèo vật chất: ‘con chim có tổ, con cáo có hang, nhưng Con Người...’. Nhưng hơn cả nghèo vật chất, Ngài nghèo khó tinh thần. Ngài không có một ư muốn của Ngài, một t́nh cảm của Ngài, một lời nói của Ngài... Trọn đời Ngài, Ngài chỉ thực hiện ư muốn của Cha, chỉ truyền thông t́nh yêu của Cha, chỉ chuyển lại những lời Ngài nghe Cha nói. Người nghèo là một người hoàn toàn lệ thuộc một ai khác. Đức Giêsu hoàn toàn lệ thuộc Chúa Cha: ngay cả mạng sống, ngay cả linh hồn, Ngài cũng phó thác cho Cha... Trên thập giá, Ngài đă khó nghèo đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
2. Phúc cho ai hiền lành: “Này Bà, đây là Con Bà” (Ga 19, 26)
Chúa Giêsu là Đấng ‘hiền lành và khiêm nhường trong ḷng’. Hành động Trên Núi Sọ cho thấy cách thể hiện cao độ của sự hiền lành đó. Ngài mong mỏi Đức Mẹ chia sẻ trọn vẹn cuộc khổ nạn của Ngài và trở thành Đấng “Đồng Công Chuộc Tội”. Thế nhưng đường Ngài đưa Mẹ đi vẫn là con đường hiền lành chứ không phải là con đường áp đặt thô bạo. Trước giây phút phải vĩnh viễn xa ĺa người Mẹ, Ngài giao Mẹ cho người môn đệ yêu thương để nối tiếp ḿnh chăm sóc Mẹ. Trên thập giá Ngài đă đ̣i hỏi Đức Mẹ đến tột độ trong một thái độ hiền lành cũng tuyệt đỉnh: Ngài đă có phúc đến tuyệt đỉnh.
3. Phúc cho ai sầu khổ: “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của Con, sao Ngài bỏ rơi Con!” ( Mt 27, 46 ).
Ngài đă sầu khổ: sầu khổ cho những người bơ vơ như đàn chiên không chủ chăn, sầu khổ cho những người thấp cổ bé miệng bị gạt ra ngoài lề xă hội, sầu khổ cho những kẻ cứng ḷng tin... Sầu khổ v́ những kẻ nhân danh đạo đức lên án Ngài, sầu khổ v́ một môn đệ phản bội Ngài, sầu khổ v́ những tông đồ bỏ rơi Ngài, và nỗi sầu khổ cay đắng nhất là thấy chương tŕnh của Cha dường như thất bại đến độ Người bỏ rơi Ngài và Ngài phải kêu van... dù cho lời kêu van ấy là câu khởi đầu cho một bài ca cảm tạ ngợi khen (Tv 22). Trên thập giá, Đức Giêsu đă sầu khổ đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
4. Phúc cho ai khao khát: “Tôi khát” (Ga 19, 28)
Trong cuộc đời Chúa, Ngài đă có lần khát nước thực sự, chẳng hạn bên bờ giếng ở Samaria... Nhưng điều Ngài khao khát nhất, ấy là khao khát sự công chính, khao khát các linh hồn. Ngài sẵn sàng trao máu ḿnh để cho mọi người sống bằng sự sống của Ngài, thế mà đến cuối đời, có vẻ như không ai nhận lấy sự sống ấy: Cơn khát của linh hồn và cơn khát trong thể lư đă lên đến tột đỉnh trên Núi Sọ, khiến Ngài phải mở miệng than văn lần đầu tiên và duy nhất trong đời: ‘Tôi Khát’. Trên thập giá, cơn khát của Ngài đă lên đến tuyệt đỉnh: Ngài đă hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
5. Phúc cho ai có ḷng thương xót: “Tôi bảo thật anh, hôm nay anh sẽ được ở với Tôi trên Thiên Đàng” (Lc, 23, 43).
Suốt đời, bất cứ lời nói hành vi nào của Ngài cũng đầy tâm t́nh xót thương. Chính v́ ḷng xót thương mà Ngài buộc phải làm phép lạ; chính v́ xót thương mà Ngài đă khóc cho Lazarô và cho Giêrusalem, chính v́ xót thương mà Ngài đă bảo vệ cho người nữ ngoại t́nh, chính v́ xót thương mà Ngài đă tha thứ cho Phêrô trước khi ông chối Ngài... Nhưng ḷng thương xót ấy đạt đến cao điểm khi Ngài hứa đồng hành về Thiên Đàng với một kẻ trộm mà không hề thắc mắc ǵ về tội lỗi của người ấy: Ngài chỉ biết rằng người ấy là một kẻ bị đóng đinh bên cạnh Ngài, như Ngài. Trên thập giá, ḷng thương xót của Ngài đạt đến tuyệt đỉnh: Ngài đă hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
6. Phúc cho ai có ḷng trong sạch: “Này Anh, đây là Mẹ anh” (Ga 19,27)
Có ḷng trong sạch nghĩa là không bao giờ có một ư nghĩ nào sai lệch. Người có ḷng trong sạch là người mà lời nói luôn trung thực với ư nghĩ ḿnh. Trong xă hội loài người, không thiếu ǵ trường hợp người ta nghĩ một điều mà lại nói một điều khác, v́ cả nể, v́ tư lợi, hay v́ sợ hăi. Ngài là Đấng mà suốt đời ‘Có th́ nói có và không th́ nói không”. Khi trao phó thánh Gioan cho Mẹ ḿnh, Đức Giêsu thực sự muốn Mẹ Ngài yêu thương Gioan như yêu thương chính Ngài, và qua Gioan, tất cả nhân loại trở nên thực sự anh em Ngài. Ư nghĩ tha thiết nhất của Ngài tuôn ra thành lời nói cũng thiết tha nhất. Trên thập giá, ḷng trong sạch của Ngài đă lên đến tuyệt đỉnh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
7. Phúc cho người xây dựng hoà b́nh: “Lạy Cha xin tha cho họ, v́ họ không biết việc họ làm” ( Lc 23, 34 )
Trong sứ điệp Mùa Chay năm nay, Đức Thánh Cha ghi lại một chân lư muôn đời: “Những biến cố trong cuộc sống hàng ngày chứng tỏ rơ ràng rằng sự tha thứ và ḥa giải cần thiết biết bao cho sự canh tân cá nhân và xă hội” Muốn xây dựng ḥa b́nh, b́nh an, điều đ̣i hỏi tối cao là phải tha thứ, và cái tha thứ khó thực hiện nhất là tha thứ cho kẻ làm hại ḿnh. Chúa Giêsu xây dựng Hoà B́nh bằng cách tha thứ, và hơn thế nữa, Ngài cầu nguyện để xin Cha cũng tha thứ cho họ. “Hăy yêu kẻ thù, và cầu nguyện cho kẻ bách hại”. Lời nói ngược đời này đă được chính Ngài thực hiện đến tuyệt đỉnh trên thập giá để kiến tạo hoà b́nh: Ngài hạnh phúc đến tuyệt đỉnh.
8. Phúc cho kẻ bị bách hại v́ lẽ công chính. “Mọi sự đă hoàn tất”. ( Ga 19, 30)
Cứ như thể Chúa Giêsu nói lời kết thúc cho bài giảng khởi sự trên núi Galilê và đến Núi Sọ mới chấm dứt. Cuộc đời Ngài là một cuộc đời bị bách hại v́ lẽ công chính. Bị bách hại ngay từ ngày Ngài nh́n thấy đền thờ Cha Ngài ‘biến thành hang kẻ trộm’ và vắng bóng Thiên Chúa. Bị bách hại trong anh em nghèo khó của Ngài: ‘Ta đói các người không cho ta ăn, Ta khát các ngươi không cho Ta uống...’. Bị bách hại v́ lời Ngài bị coi là chói tai và họ ném đá Ngài. Và để cho ‘mọi việc hoàn tất’ cuộc bách hại ấy đă đưa Ngài lên Núi Sọ. Trên thập giá, cuộc bách hại đă đi đến cùng, đă được hoàn tất: Hạnh phúc của Ngài ở đấy đă hoàn hảo.
Trong ngôn ngữ Phúc Âm, tuyệt đỉnh của hạnh phúc là được kết hiệp với Thiên Chúa, và sự kết hiệp này c̣n được gọi là ‘hưởng Nước Trời’ hoặc ‘chết cho xác thịt’. Và chúng ta lại thấy sự trùng hợp giữa những lời thốt lên ở cả hai ngọn núi. Tại Galilê, mối phúc của người nghèo khó (thứ nhất) và của người bị bách hại (thứ tám) được kết bằng : “v́ Nước Trời (hiện nay) là của họ’. Trên Núi Sọ, lời ‘phó thác linh hồn’ (tương ứng với nghèo khó) và lời ‘mọi sự hoàn tất’ (tương ứng với bách hại) đều được tiếp nối bằng ‘rồi ngài tắt thở’.
Khi một người hấp hối th́ không c̣n tâm trí đâu mà ḱm hăm miệng lưỡi ḿnh, điều khiển phản ứng ḿnh; chính v́ thế mà trên thập giá con người thật của Đức Giêsu được bộc lộ không che chắn: Tám Mối Phúc Thật toát lên qua 8 lời nói cuối cùng của Ngài, lúc Ngài hưởng niềm hạnh phúc tuyệt đỉnh. Những lời này làm chứng cho giáo huấn của Ngài: Hiến Chương Nước Trời là con đường để cho môn đệ Ngài cảm nhận hạnh phúc khi họ chịu đóng trên thập giá như Ngài.
Tôi biết rằng những suy tư của ḿnh rất gượng ép, rất chủ quan, và không có một cơ sở thần học nào. Nhưng có một điều hẳn không chủ quan tí nào, đó là Chúa Giêsu trên thập giá đă đạt đến tuyệt đỉnh của hạnh phúc trần gian. Nếu thập giá chỉ là khổ đau th́ Ngài đă không đem thập giá mà bắt môn sinh Ngài vác. Tại sao chúng ta cứ nhất định biến Thầy Chí Thánh của ḿnh thành một tay sadist, một kẻ bạo tàn thích gây đau đớn cho những người ḿnh thương? Chính thập giá là nơi duy nhất mà Kitô hữu sẽ t́m thấy hạnh phúc, với điều kiện là phải chấp nhật ‘trút linh hồn’. Cái mất mát lớn nhất của Kitô hữu là không nh́n thấy hạnh phúc của ḿnh trên thập giá: họ tiếp tục sống đời sống của những người chưa bao giờ cảm nghiệm thập giá, để rồi rao giảng một Đức Kitô tách rời với thập giá, nghĩa là một Đức Kitô vô phúc.
Nếu đến giờ này chúng ta vẫn c̣n nghĩ rằng thập giá là điều khổ nhục mà mỗi Kitô hữu phải nai lưng gánh chịu, để đền tội (chẳng lẽ Chúa Giêsu chưa đền đủ?), để lập công (chẳng lẽ chúng ta được cứu nhờ công trạng ḿnh chứ không phải nhờ Chúa Giêsu?) hầu mai sau được hưởng phước đời đời; nếu ta nghĩ như thế, th́ có nghĩa là chúng ta chưa hiểu ǵ về tám mối phúc thật mà Chúa Giêsu đă sống; và tội nghiệp hơn nữa, chúng ta không cảm nhận được cái hạnh phúc tuyệt đỉnh nơi thập giá. Có lẽ v́ thế mà thánh Phaolô đă lên tiếng kêu gào, khi ngài đang ở tù, đang bị đóng đinh, đang cảm nếm hạnh phúc: “Tôi đă nói nhiều lần và bây giờ tôi phải khóc mà nói lại: có nhiều người sống đối nghịch với Thập giá Đức Kitô” (Pl 3, 18)
Trong Tuần Thánh, và nhất là vào ngày Thứ Sáu Tôn Vinh Thánh Giá, Kitô hữu mọi nơi thường hát: ‘Vinh quang của ta là Thánh Giá Chúa Kitô, nơi Người ơn Cứu Độ của ta...” Lời hát này sẽ măi là một ‘sáo ngữ’ ngày nào bạn và tôi chưa chịu đóng đinh với Chúa trên thập giá để cảm nếm được cái hạnh phúc tuyệt đỉnh của một người nghèo, hiền lành, đói khát, sầu khổ, trong sạch, b́nh an, xót thương và bị bách hại. Và nếu hạnh phúc Thánh Giá của ngày Thứ Sáu Tuần Thánh - của hôm nay - chưa trở thành thành hiện thực trong mỗi một chúng ta, th́ e rằng hạnh phúc Sống Lại của ngày Chúa Nhật Phục Sinh - của mai sau - sẽ chỉ là một ảo tưởng.
