Chương Bảy
VII.- MỘT TRUYỀN THỐNG - NHIỀU KHUÔN MẶT
1.- ÊLIA, VỊ NGÔN SỨ BỐC LỬA
Ngay từ thuở ban đầu ở Đất Thánh, ḍng Cát-Minh đă nh́n nhận ngôn sứ Êlia là vị Thủ lănh về mặt tinh thần, là vị Tổ Phụ. Lư tưởng của ngài là lư tưởng của đan viện: chiêm niệm và nhiệt t́nh tông đồ.
Tiếng kêu tự tâm hồn ngôn sứ Êlia hiện vẫn c̣n khắc ghi trên huy hiệu của Đan Viện Cát-Minh: "Thiên Chúa hằng sống là Đấng tôi luôn chầu hầu trước mặt Ngài!” Tôi hằng phủ phục trong tôn thờ cầu khẩn, hay ngồi xuống trên hai gót chân mà say mê ngắm nh́n Ngài: Lạy Đức Giavê, Đấng Cao Cả, Toàn Năng.
Thế nhưng giữa lúc đang suy niệm, Êlia chợt bốc thành lửa: "Bấy giờ ngôn sứ Êlia đứng lên như một ngọn lửa phừng phừng, lời ông rực cháy như một ngọn đuốc” (Hc 48, 1) và những hành động nhiệt thành của ông làm rạng rỡ vinh quang Thiên Chúa. “Lửa đă từ trời xuống trên hy lễ của ông, thiêu rụi tất cả, trước mặt các ngôn sứ giả hiệu và đám thần Ba-an vô tích sự của họ” (1V 17, 9 -17).
Ngồi xuống, đứng lên.
Đó là “nhịp kép” của đan sĩ Cát-Minh. Ngồi xuống để chiêm niệm, để ḷng được tràn đầy Thiên Chúa, để bắt lửa trong T́nh yêu. Đứng lên để tuôn tràn, để mang Tin Mừng Cứu Độ đến cho thế giới vô tín và lạnh lùng.
Ngồi xuống như Đức Mẹ Maria ở Na-da-rét. Mẹ đă đón nhận Ngôi Lời của Chúa Cha vào ḷng, nhưng rồi bất chợt, cả Mẹ nữa, Mẹ cũng đă đứng lên và "hối hả ra đi" viếng thăm người chị họ để chia sẻ hồng ân Thiên Chúa, để thánh hoá cả Gioan, Giacaria và Élisabeth trong niềm vui rộn ră.
Ngồi xuống như các tông đồ ở pḥng tiệc ly, cùng cầu nguyện với Đức Mẹ, rồi th́nh ĺnh "Thánh Thần đến, với những lưỡi lửa, cuồng phong, phép rửa bằng lửa. Họ được đầy tràn Chúa Thánh Thần (Cv 2,2)”, họ đă đứng lên và khởi đầu sứ vụ ra đi truyền giáo cho thế giới măi đến tận cùng địa cầu và tới thời cánh chung.
Cầu nguyện thiết tha
Điều gây ấn tượng nơi ngôn sứ Êlia, chính là lời cầu nguyện của ngài thật mạnh mẽ và ḷng tin của ngài thật tuyệt đối, cho nên thánh Giacôbê mới đưa ngài lên làm gương mẫu cầu nguyện: "Lời cầu xin thiết tha của người công chính rất có hiệu năng. Ngôn sứ Êlia xưa cũng là người như chúng ta; ngài đă tha thiết cầu xin cho đừng có mưa, th́ đă không có mưa xuống trên mặt đất suốt ba năm sáu tháng. Rồi ngài lại cầu xin, trời liền mưa xuống và đất đă trổ sinh hoa trái." (Gc 5, 16-18).
Nối bước Êlia, Đan Viện Cát-Minh phải chuyển cầu cho thế giới và nâng thế giới "đứng lên" (Têrêxa Lisieux). Đan viện có trách nhiệm giữ cho tinh thần cầu nguyện luôn cháy nóng như một ngọn lửa trong Giáo Hội (Đức Giáo Hoàng Lêô XIII).
Vượt qua sa mạc
Một điều khác cũng gây ấn tượng nơi ngôn sứ Êlia, đó là ngài đă vượt qua sa mạc. Quả là một cuộc chạy ráo riết để thoát khỏi đám kỵ binh của Jézabel gian ác đang săn đuổi ngài lúc bấy giờ. Có lúc người khổng lồ ấy đă kiệt sức, phơi bày cả nỗi yếu đuối và tuyệt vọng của ḿnh. (Đó là lúc ngài thật gần gũi với chúng ta).
Thế nhưng thần sứ Thiên Chúa đă đến tiếp tế cho ngài bánh và nước để sống. Ngài lại lên đường đến Horeb và đă được gặp Thiên Chúa ở đó, không phải trong những chấn động mănh liệt của lửa, của động đất, nhưng trong cơn gió nhẹ thoảng qua, trong thinh lặng của tâm hồn và vạn vật.
Các môn đệ của Êlia phải luôn thính tai sáng ḷng nghe ngóng, để kịp thời nhận ra trong thinh lặng và cô tịch những bước chân nhẹ nhàng của Thiên Chúa đi qua, những lần gặp gỡ sâu sắc tăng cường sức lực cho người tông đồ, và lại đẩy họ lên đường đến với những anh em loài người của họ.
Kinh Thánh không nói đến cái chết của ngôn sứ Êlia. Những con ngựa lửa kéo chiếc xe lửa đă mang ngài đi. Người Ả rập bảo Êlia là “con người xanh tươi". Ngọn lửa của ngài vẫn c̣n tiếp tục bừng cháy trong tâm hồn một Têrêxa của Chúa Giêsu, một Gioan Thánh Giá, một Têrêxa bé nhỏ, và của bao người khác.
Ngài tiếp tục hét lên cho các tâm hồn ngày nay: “Nếu Chúa quả là Thiên Chúa đích thực, là Đấng Toàn Thể độc nhất, th́ anh em hăy theo Ngài. Anh em c̣n đi khập khiễng hai chân cho đến bao giờ? C̣n ngập ngừng cho đến bao giờ giữa Đấng là sung măn, hạnh phúc, chân lư, tức là Đức Kitô Con Thiên Chúa thực sự phục sinh, Đấng hằng sống muôn đời, và các thần tượng rỗng tuếch: tiền bạc, chức quyền, t́nh dục, các lạc thú lừa dối. Tại sao lại chạy theo điều dối trá, đuổi bắt cái hư vô?"
“Hỡi các tâm hồn được gọi để nh́n thấy Thiên Chúa và chiếm hữu Đấng vô biên, các bạn đùa vui với những ǵ? Những cao vọng của các bạn thật khốn cùng, những ước mơ của các bạn chỉ là bọt xà pḥng và cát bụi” (theo lời Gioan Thánh Giá).
Đấng tôi đă được chiêm ngưỡng trên núi Tabor, đang đến mang lửa t́nh yêu xuống trần gian, để cho thế giới phải bùng cháy lên. Nếu không, biết bao người sẽ chết v́ cóng lạnh.
Tu huynh Jean Marie Gonin
Đan-sĩ Carmel