Không có con đường vạch ra trước, chỉ có t́nh yêu với Đức Kitô cứu độ nói cho biết phải thích ứng thế nào với cuộc sống thời đại.
Cuối cùng con người Đa Minh suốt cả đời đều xoay chung quanh một trục, một tâm. Truy t́m chân lư, nặng ḷng khao khát Chúa, biến đổi để gặp gỡ Chúa. Đi vào hành tŕnh các tông đồ : Gặp gỡ Chúa, sống với Chúa, tin Chúa, tin lời Chúa, và sống Lời Chúa (nhân chứng). Ai đă có kinh nghiệm đi vào qũi đạo của Chúa sẽ thấy Linh Đạo Đa Minh sống trong tự do của Thánh Thần, thật phong phú, dồi dào, đa diện và phải nói là tuyệt vời, nên không hối tiếc một chút xíu nào v́ đă quyết tâm đi theo Linh đạo Đa Minh. Đi vào sức hút của Chúa th́ người Đa Minh với nếp sống cộng đoàn, tông đồ, học hành, cầu nguyện... nhờ đó sẽ c̣n tăng triển măi, sức sống dồi dào phong phú măi, sự kết hiệp mật thiết với Chúa càng tiến măi, phải gọi là cái nôi để nên thánh và nhất là tất cả đều gặp gỡ nhau, thống nhất với nhau, hài hoà với nhau trong một độ sâu thật sâu, mà có người hiểu lầm Đa Minh ta là linh tinh lang tang. Thánh Alberto, Thomas, Catharina, Giaxinto, Luis Bertran, Rosa Lima, Martino, Gioan Maisan ... là thế đấy.
Người đi sâu vào cung ḷng của Thiên Chúa, nhận ra ḷng xót thương của Ngài, kết hợp mật thiết t́nh yêu với Đức Kitô th́ chắc chắn sẽ có tự do của con cái Chúa, sẽ có niềm vui của người siêu thoát (nhiều người lúc nào cũng thấy ồn ào nô đùa, họ lấy lư do là Đa Minh mà, nhưng có lúc nào họ cảm thấy giả dối, che đậy, bù đắp, kịch cỡm, nhố nhăng, hời hợt... không nhỉ ? tôi đă được nghe nhiều người không chịu nổi cộng đoàn của họ. Niềm vui từ độ sâu vẫn là biết tế nhị, trong sáng, điền đạm...). Hết sức tôn trọng mọi người và ân điển riêng của họ. Đúng thế, luôn qui hướng người khác về Chúa, không bắt họ rập khuôn mẫu, bắt chước ḿnh, giống như ḿnh, đường lối ḿnh, hoặc lấn át họ. Tôn trọng người khác như Chúa trân trọng từng người con của Chúa. Luôn biết nh́n với con mắt, với trái tim của Chúa trong tất cả những xấu xa, bẩn thỉu, ác ôn nhất của người khác, bởi v́ trong đó vẫn có một đốm nhỏ dễ thương và chỉ những ai có sự dễ thương tương xứng mới đến gần được họ mà thôi. Không có con đường vạch ra trước.
Quả thật, Thánh Thomas đă quả quyết: mỗi người là một con đường, không ai giống ai. Con đường là một tuyến đưa đến một nơi nào đó, và là một tiến tŕnh chứ không phải là một giải đáp tức khắc. Tiến tŕnh th́ đưa chúng ta đến chỗ hết kinh ngạc này đến kinh ngạc khác, hết sững sờ này đến sững sờ khác, và chúng ta chẳng bao giờ hết sự khám phá mới mẻ này đến mới mẻ kia. Vậy mỗi người hăy cố gắng t́m ra được con đường của ḿnh đi đến với Chúa mà chúng ta cảm thấy gần gũi nhất, tốt nhất cho chúng ta. Chỉ có t́nh yêu của với Đức Kitô cứu độ sẽ nói cho chúng ta biết phải làm ǵ trong cuộc sống hôm nay và sẽ giúp chúng ta nhận ra những dấu chỉ biến chuyển của thế giới. Khi chúng ta đi vào mối tương quan t́nh yêu với Đức Kitô th́ t́nh yêu bén nhậy giúp chúng ta đánh hơi được những điều cần thiết để đáp ứng cho thời đại, cho con người cách hiện sinh. Thánh Thomas, Catharina, Martino... là thế đấy.
.... Thành ra nếp sống của Ḍng nổi bật lên đức tin CHÂN THÀNH. Chân thành tuyệt mức tuyệt nhiên xa lánh tệ giả h́nh và các thứ dối trá dưới mọi h́nh thức (cái khó nhất là thấy họ giả dối, đóng kịch với chính ḿnh mà họ không biết và rồi không sao nói họ được mới khổ chứ, nên nhớ họ không phải là nhà quê đâu nhé ??? ). Nếp sống vừa ĐẠI ĐỘ vừa THẲNG THẮN đó, nếu cộng thêm đức KHIÊM NHƯỜNG và t́nh BÁC AÍ th́ sẽ toát ra dáng vẻ ĐƠN SƠ tuyệt mức tiềm tàng nơi đường nét riêng biệt trong Linh Đạo của ḿnh, dù cho Linh Đạo ấy thật phong phú và đa diện.
Có người thắc mắc tại sao những kinh nguyện của Thánh Thomas toàn là Chúa với ḿnh như Lời Kinh Dưới Chân Thập Giá mà không có tha nhân. C̣n Thánh Phanxico Assisi hướng đến tha nhân một cách tuyệt vời như Kinh Ḥa B́nh chẳng hạn? Thực ra, trước khi hướng tới tha nhân, Phanxico Assisi cũng đă phải khát khao kiếm t́m Chúa và đă gặp gỡ Ngài qua tác phẩm lừng danh: "Xin chọn người yêu là Thượng Đế ".
Hướng đến tha nhân không phải chuyện dễ đâu bạn ạ, có người hát Kinh Ḥa B́nh cả mấy trăm lần rồi mà có yêu thương nhau được đâu. Tôi c̣n nhớ, có một cộng đoàn kia, có một bề dầy sống trong lục đục, những lúc hội họp nhau cũng bắt đầu bằng Kinh Ḥa B́nh, hôm đó tôi cũng có mặt và cảm động muốn chết. Thế sao mới hát xong, họ ngồi xuống là choảng nhau không c̣n lời thương tiếc, để rồi kết thúc bằng những chiếc mặt nạ, mặt sắt, mặt đá, mặt thép lạnh lùng ghê gớm. Tôi cứ thắc mắc tại sao ḷng chai dạ đá thế nhỉ ?
Vâng, lại phải trở về từ đầu, nhận ra ḷng xót thương của Chúa đă, mà Thánh Phanxico đă có một kỷ niệm đổi đời rất đẹp. Sở dĩ các Thánh ḍng ta đă đi vào linh đạo của ḿnh: Tiên vàn hăy t́m kiếm Nước Trời trước đă, c̣n làm "nhân chứng" th́ Chúa sẽ ban cho sau.
Thánh Martinô nhà ta có hát ǵ đâu mà cứu nhân độ thế qúa chừng chừng, Ngài đă thể hiện t́nh thương của Chúa khi c̣n sống cũng như lúc vào ḥm và cho đến ngày hôm nay ngày 03.11 mỗi năm gọi là ngày Hành Hương Kính Thánh Martino đủ chứng minh điều đó.
Thiên Chúa lạ lùng trong các Thánh của Người, chúng ta chẳng cần tranh luận hơn thua của các Ngài mà điều cần thiết cho chúng ta vẫn là hăy t́m ra con đường của ḿnh mà Chúa đă mở ra cho chúng ta rồi đó.
Xuân Giáp Tuất 1994
