Tôi và Anh Chị Em Đa Minh của tôi gọi là dòng Ân Sủng, dòng giảng thuyết, dòng chiêm niệm và rao giảng những điều đã chiêm niệm, dòng chân lý. Thế nhưng nếu không có cuộc biến đổi, nếu không tiến đến chỗ gặp gỡ Ai-đó, nếu không có những cảm nghiệm sâu xa riêng tư thì nó chỉ là tiếng kêu, thùng loa rỗng tuyếch, hãnh diện ngủ yên với những từ ngữ sáo sậu. Bước đầu tiên cha thánh Đa Minh muốn chia sẻ với anh em sự khám phá ra sứ vụ về lòng xót thương của Thiên Chúa vì thế mà tất cả những hoạt động của thánh Đa minh phát xuất từ sự chiêm niệm tình yêu của Thiên Chúa và mối ưu tư về những người tội lỗi. Vậy căn bản là nhận ra lòng xót thương của Chúa và để nhận ra lòng xót thương đó thì cần phải được biến đổi, một sự khám phá và muốn được biến đổi thì cần có lòng khao khát, khao khát sự thật không giả dối, hình thức, mơ hồ... và tha thiết khao khát tới đâu, cỡ nào ?

            Câu hỏi nổi cộm nhất mà nhiều người đã chất vấn tôi : Bảo rằng con người Đa Minh cần phải được biến đổi, thế thì cũng chẳng có gì đặc biệt cả, dòng khác cũng cần biến đổi quá đi chứ, và cả giáo dân cũng cần biến đổi nữa  đấy ?

            * Đúng vậy, nhưng nếu là Dòng chuyên rao giảng, mà tôi chỉ thu thập tích cóp xây dựng bằng những mớ kiến thức cho đầy, và hãnh diện phô trương với mớ kiến thức ấy thì lời rao giảng có hữu hiệu không ? có thẩm thấu vào lòng tha nhân được không ? Khi tôi đứng trước người nghèo, người ít học thì mớ kiến thức ấy sẽ giúp họ được chuyện gì ? lúc đó có phải là trí thức trưởng giả không ? xa vời với cuộc sống không ? tách biệt con người không ? Nếu không chìm sâu trong Đức Kitô thì làm sao có sự khiêm tốn, nghèo khó, quên mình, đồng cảm.... được nhỉ ? Đức Kitô đã đòi hỏi các Tông Đồ quyết liệt mạnh mẽ lắm đấy chứ và bằng những kinh nghiệm cuộc sống chứ đâu phải là những mớ kiến thức suông [cha thánh Đa Minh bán sách còn con cái thì mua sách ào ào].

            Làm sao lời nói có tính cách thuyết phục, làm sao lời nói có sức mạnh, có chuyên chở Lời Chúa trong đó, có sự hấp dẫn, có đầy Chúa ? Làm sao để người có học cũng như người dốt nát quê mùa họ tin và đón nhận lời nói của tôi, họ nhận ra đây là điều chân thật ? Thánh Đa Minh nhận ra lòng thương xót của Chúa nên đã xóa mình ra không, sách vở bán đi vì Tình Yêu thì lớn hơn sách vở, kiến thức, văn tự, lý luận... Ngài đã không để lại những bài bản dấu tích gì hết nhưng để lại cuộc sống của cha thánh : Đó là nhận ra lòng xót thương của Thiên Chúa, một niềm tin, một tình yêu, đến độ Cha Thánh đã có sự liều lĩnh can đảm, đã làm cho số người cùng thời phải khó chịu khi phái các tập sinh đi giảng thuyết mà bảo rằng : "Anh em hãy tin tưởng ra đi, bởi vì Chúa sẽ ở với anh em, và Người sẽ đặt vào môi miệng anh em những lời lẽ để giảng thuyết".

            Ở tu viện, tôi được học nhiều, học nhiều lắm, giáo sư này vị thầy kia đủ cả, thế mà khi ra làm việc thì một điều duy nhất hằng lo âu canh cánh trong lòng tôi là phải biết múa nhẩy ca hát, đánh đàn, tập hát, năng động trong những công việc tổ chức... có như vậy mới được ưu đãi, mới được trọng dụng của các đấng bậc "quan triều". Vậy thì những kiến thức những học hành sách vở tôi để đâu ? Trả lại giáo sư hết rồi chăng ? Xếp vào xó nhà rồi chứ ? Nếu là một dòng chuyên về rao giảng thì tôi "rao" cái gì, "giảng" cái chi ? Với một cuốn giáo lý được in sẵn hỏi thưa, nắm chắc trong tay tôi đã vững dạ an lòng lắm, đúng không ? (Nói như thế không có nghĩa là không tập đàn, không múa nhẩy...nhưng muốn "khêu lên” để khỏi quên điều chính yếu căn bản nhất thôi, bởi vì nó không phải điều sống còn của người Đaminh, đúng không ?). Điểm cốt lõi nhất trong tôi, điểm tôi phải nương tựa vào, múc lấy nguồn, vốn liếng trong hồn của tôi... đó là cái gì ? Điều mà tôi phải bận tâm nó ở chỗ đó đấy không ? Có phải nó đòi hỏi tôi phải mạo hiểm, phải liều, phải tha thiết... không ? bởi nó không phải là chuyện dễ dãi. Và chuyện tông đồ cũng không phải là chuyện tính toán, đoán định trước, chuẩn bị kỹ càng, hay mọi chuyện đã được sắp sẵn... nhưng nó có thể là những lo âu sợ sệt lúng túng, ngượng ngập... nên cần phải có niềm tin thật, đòi hỏi một niềm tin tuyệt đối, và những lời cầu nguyện không ngừng để nhận ra rằng đằng sau tôi là Cha tôi, Người đang nói đang làm cho tôi.

            * Không có con đường vạch ra trước, không có công việc sắp sẵn bởi vì không phải dòng bệnh viện, dòng bác ái, dòng trại cùi... [dù biến đổi hay chưa thì họ cũng chỉ làm những công việc ấy]. Chỉ có tình yêu với Đức Kitô cứu độ nói cho biết phải thích ứng thế nào với cuộc sống thời đại. Nên cần được sự biến đổi để Đức Kitô, Ngài sẽ mở ra cho người Đa minh một tương lai, mở ra một con đường tươi sáng, mở ra cho một sức sống mới mà không phải là do con người tính toán, xếp đặt, hoặc những chiến lược. Như thế mới nói được dòng Đa Diện và Phong Phú, mới có nhiều khuôn mặt đặc biệt, nhiều tài năng không ai giống ai, nét độc đáo mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười, không rập khuôn mẫu chung nhưng vẫn gặp nhau ở một điểm là cùng phát xuất từ một Đức Kitô, cùng một tình yêu, một chân lý và như thế mới có thể nói đến dòng Tự Do được. Nếu không biến đổi thì người Đa minh không biết làm gì (nói thế không có nghĩa từ xưa đến giờ mọi người ngồi chơi cả, có làm nhiều chuyện, nhưng chưa phát huy hết khả năng của một con người Đa minh thực thụ, một người Đaminh bởi ân sủng, [ân sủng không phá hủy nhưng kiện toàn bản nhiên mà lị], không biến đổi khó có sự nhậy bén với cuộc sống con người hiện tại, ít dám đối diện với những khó khăn hoặc những chất vấn thách thức của thời cuộc, hay bị luẩn quẩn, loay hoay với con người bình thường của mình. Nếu đã có công việc chuyên môn thì cuộc biến đổi sẽ làm cho người Đa minh, cho công việc chuyên môn đó trở nên phong phú, có sức sống, dồi dào, linh động, có sức mạnh của Thiên Chúa, có sự hấp dẫn, sẽ làm bừng sáng lên và làm ấm áp lên....

            Con người Đa Minh không khao khát tìm kiếm một cuộc biến đổi thì dễ đưa người Đa minh tới chỗ tự phịa ra cho mình là một lối thoát là danh hiệu trí thức, để rồi học chết bỏ... khổ nỗi cứ nhìn vào một vị thánh của dòng rồi đề cao lên mà không có cái nhìn bao quát, phong phú và đa diện thì thật thiếu xót (ngoài thánh Anbetô, thánh Tôma thì các vị thánh khác...tủi lắm nhỉ ?). Một cuộc biến đổi sẽ làm cho việc học bừng sáng lên, xác tín lên, dạn dĩ lên, hăng hái lên....