Con Người     

+ Tại sao bạn sợ, bạn không dám cầu nguyện ?

* Thưa bạn, trong thánh lễ, trước khi đọc kinh lậy Cha, vị linh mục đã dẫn vào bằng câu : "Vâng lệnh Chúa cứu thế... chúng ta dám nguyện... " Đây là một việc liều lĩnh bởi vì cho tới đó, chưa hề có một ai có thể thưa với Thiên Chúa của mình : "Abba, Cha yêu dấu". Và cũng bởi tội lỗi đã làm mờ đục quan hệ của chúng ta với Đức Chúa. Trong một lần dạy giáo lý, thánh Gioan Maria Vianney đã nói với các trẻ em : "Chúng ta không đáng được cầu nguyện, nhưng Thiên Chúa nhân lành đã cho chúng ta được nói chuyện với Người đấy". Không những Người đã cho phép chúng ta mà còn yêu cầu chúng ta cầu nguyện nữa. Chữ "dám" ở đây, không được hiểu là Chúa đáng kinh hãi, mà là do đề nghị của Chúa quá lạ lùng. Nói cách khác, bạn không dám đến gần một nhà độc tài đáng sợ ; nhưng bạn dám tin vào tình thương âu yếm được ban tặng. Bạn không kinh hoàng nhưng rất ư là cảm động như đứa con hoang đàng khi nó trở về nhà, chẳng còn gì để kiêu hãnh. Và người cha, ruột đau như thắt, “đã ôm lấy cổ nó mà hôn” (Lc 15,20)

            Cuối cùng, sự liều lĩnh của bạn không hệ tại kêu đến Đấng Toàn Năng nhưng nó hệ tại chỗ thắng được tính nhút nhát và cứng tin trong bạn. Hãy dám tin vào ân ban được gửi cho bạn ! Hãy dám đáp trả lời mời được ngỏ với bạn ! Đừng chờ đợi nữa !  Hãy bắt đầu ngay đi !

+ Làm thế nào để cầu nguyện được ? Tôi không biết cầu nguyện, nên tôi không cầu nguyện ?

* Bạn quí mến, chẳng có trường nào giúp chuẩn bị cầu nguyện cả. Qủa thế, Đức Giêsu đâu có trả lời câu hỏi của các Tông Đồ "Lậy Thầy xin dạy chúng con cầu nguyện, như ông Gioan đã dạy các đồ đệ của ông" (Lc 11,1). Người chỉ nói với các ông : "Khi anh em cầu nguyện hãy làm như Thày" (Lc 11,2). Người đã không cho mượn một cuốn sách giáo khoa hoặc dạy một phương pháp nào ; Người đã mở rộng trái tim và tiết lộ bí mật của Người, chỉ vậy thôi.

            Muốn cầu nguyện, bạn chẳng cần phải có một thời gian để tập huấn, để thu thập kiến thức, hoặc để nghiên cứu một số bài bản cho kỳ thi tốt nghiệp và có giấy chứng  nhận bằng khen có giá trị suốt đời. Bạn chỉ cần bắt đầu ngay đi, đừng thử, đừng tính toán, đừng hồ nghi... Bạn hãy bắt đầu không chờ đợi gì hết, bạn liều lĩnh đi vào cuộc mạo hiểm. Bạn nói bạn không biết cầu nguyện, thế thì bạn hãy nói với Cha của bạn đầy tình thương âu yếm là "Cha ơi, con không biết cầu nguyện, đời con nó...như thế đó" và đấy là lời cầu nguyện đẹp nhất, hay nhất, đầu tiên nhất.

          Anh Charles de Foucauld cũng chỉ thưa với Chúa : "Lạy Chúa, nếu có Ngài, xin làm cho con biết Ngài". Còn bạn, bạn hãy nói : "Lạy Chúa, bởi vì Ngài thương con, xin giúp con biết tín thác vào Ngài". Bạn cầu nguyện liền tức khắc, bạn dấn thân liền tức khắc, bạn liều lĩnh liền tức khắc, đó mới là chuyện ghê gớm. Nhưng dĩ nhiên, sau đó, bạn hãy nhờ một ai có đời sống cầu nguyện giúp đỡ. Nếu bạn đăng ký vào một nhóm hay vào một lớp, thì khi đến đó tham dự, bạn hãy có thái độ như đi vào một cuộc tĩnh tâm thật sự, để bạn được hoán cải, chứ không phải là đi sinh hoạt, đi cắm trại, đi píc-níc... nô đùa la hét, ồn ào ầm ĩ. Người hướng dẫn bạn là một nhà giáo dục đức tin chứ không phải là nhà quản trò ra trò chơi hoặc dạy cách sinh hoạt. Tóm lại, như thánh Phaolô nói là đừng đi tìm Thiên Chúa trong các vực thẳm hay trên các tầng mây, nhưng Người đang ở đó, rất gần bên bạn, ngay trong tim bạn (Rm 10,6-8). Bạn có tin không, nếu bạn xác tín điều đó thì niềm vui, sự bình an, hạnh phúc đã ở trong tay bạn.

+ Cầu nguyện, chuyện ấy có chán không ? Có lải nhải vì sự lập đi lập lại không ?

* Phải công nhận với bạn là vào một số ngày, cầu nguyện có thể thật vất vả bởi vì chúng ta đang bị khô khan, trí lòng rỗng tuyếch, chia trí lo ra, tứ bề bất ổn, mệt mỏi buồn tẻ...hoặc đang bị đau khổ dằn vặt. Nhưng thưa bạn, bạn sẽ nhận ra rất sớm rằng thì là cầu nguyện sẽ vượt lên trên mọi chán trường. Điều quan trọng và cần thiết là chúng ta phải trung thành, kiên trì tối đa. Đừng lấy cảm giác, cảm xúc như dùng hàn thử biểu hoặc nhiệt kế để đo lòng sốt sắng hay nguội lạnh, không chính xác đâu. Nếu không thì bạn chỉ quay về với Chúa theo ngẫu hứng, lúc thèm hoặc chờ khi qúa buồn khổ chạy đến với Chúa để giảm cơn đau. Như vậy, bạn sẽ chẳng bao giờ đi vào tình thân mật với Đức Chúa của bạn, và Người cũng không ban chính mình cho bạn được bởi vì bạn đang sa chước... cảm giác. Nhưng nếu bạn cầu nguyện mỗi ngày với một trái tim trung thành, bạn sẽ từ bỏ cảm giác, tức cũng từ bỏ được chán chường khi thiếu vắng cảm giác, và dần dần bạn sẽ đi vào sự bình an, dù thới buổi nào hay nhiệt độ nào.

            Chúng ta sẽ không buồn chán nếu chúng ta không tìm những cảm giác rờn rợn ngây ngất, hay những cơn xuất thần, nhưng niềm vui của chúng ta, đó là trung thành bền bỉ với cuộc hẹn. Còn tất cả những cái khác thì không quan trọng mấy...

            Còn việc lặp đi lặp lại thì đó lại là qui luật của mọi tiến bộ. Tiến tới trong việc cầu nguyện, không phải là tiêu thụ những công thức luôn luôn mới mẻ, luôn luôn hào nhoáng, làm cho bốc hứng, tìm sự rung động, nhưng đó là nhắc lại những tiếng nói yêu đương đơn giản nhất không ngán ngẩm, không chán nản như đôi nam nữ yêu nhau họ vẫn làm. Khi bạn yêu một cô thiếu nữ, bạn không cần dùng đến cuốn tự điển dầy cộm để tìm, để bắt chước những tiếng nói, những từ ngữ dịu êm. Bạn không ngừng nhắc lại những tiếng thì thào và những cử chỉ phong phú nhất, phát xuất từ trái tim yêu đương trìu mến của bạn, chứ bạn đâu cần phải nhăn mặt, bóp đầu, bóp trán đến hói cả đầu ra. Bạn không làm văn chương nhưng bạn nói về sự hiện diện và về tình thương âu yếm của bạn. Với việc cầu nguyện cũng thế, người mới bắt đầu thì cần những xúc động, tìm những cảm giác, còn người đã tiến bộ thì rất đơn giản. Bạn có biết Đức Giêsu, Ngài đã cầu nguyện với Cha Ngài như thế nào không ?... Vào những ngày mệt mỏi, khô khan, nguội lạnh, chia trí lo ra... bạn hãy dùng lời cầu khẩn nhịp nhàng của các anh em Đông Phương : "Lậy Chúa Giêsu, là con Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi". Và bạn hãy hòa mình vào với lời thì thầm đó một cách khiêm nhường cho thật lâu giờ. (xin đọc cuốn : Sống Kinh Nguyện Chúa Giêsu)

+ Để cầu nguyện có hiệu qủa thì có cần phải cầu nguyện lâu giờ không ?

* Cầu nguyện lâu giờ không phải để cho Thiên Chúa tốt hơn, hạnh phúc, sung sướng hơn...hoặc để Người bớt cau có nhăn trán, bớt phồng mang trợn má...hoặc để cho một vị Thiên Chúa từ trời cao, trên mây xanh có thời giờ bước xuống những bậc thang để gặp bạn nhưng là để ân ban của Thiên Chúa có thì giờ chảy tan trong bạn và thấm nhập vào trái tim của bạn. Thời gian kéo dài không phải là để cho Đức Chúa nhưng là để cho bạn, biến đổi tâm trí, lòng dạ con người của bạn. Cầu nguyện lâu giờ không phải để cho chúng ta tha hồ lải nhải, nhắc đi nhắc lại những công thức vô hồn máy móc, cho đúng, cho hay, y như thể lời cầu của chúng ta càng nặng về chất lượng (văn hoa bóng bảy, lải nhải với với từ ngữ sáo rỗng) thì càng đạt được điểm cao (Mt 6,7-8), nhưng là để phơi bày bản thân của chúng ta dưới sức nóng, ánh sáng, tình yêu thần linh và như thế chúng ta tha hồ mà vẫy vùng trong bầu khí ánh sáng ấm áp. Bởi vì chúng ta chẳng cần phải dạy cho Thiên Chúa điều gì cả, bởi vì Người đã biết tất cả và chúng ta cũng chẳng phải lo lay chuyển một trái tim vẫn thường yêu thương chúng ta. Nhưng ta cần phải để cho mình được yêu thương lâu dài và không mệt mỏi.

+ Khi cầu nguyện có nghe được Thiên Chúa trả lời không ?

* Trước tiên bạn hãy xác tín rằng Thiên Chúa đang lắng nghe bạn, chứ không hề chia trí hoặc bịt chặt lỗ tai lại đâu, bởi vì các thánh vịnh đã không ngừng lặp lại điều ấy : "Lạy Chúa, Ngài lắng nghe con, khi con kêu cầu Ngài". Lời cầu nguyện của bạn không rơi vào khỏang không vô tận nhưng nó đã đụng chạm vào một trái tim đang chăm chú lắng nghe.

            Kế đó xin bạn tự nhủ rằng lời cầu nguyện luôn luôn được chấp nhận. Tin Mừng : "Hãy xin... hãy tìm... hãy gõ... Bởi vì ai... " (Lc 11,9-10). Khi cương quyết khẳng định như thế, Đức Giêsu đã nói : "Ông bố tồi nhất cũng chẳng đưa con rắn khi con nó xin con cá, hoặc con bọ cạp khi con nó xin trứng không ?

            Thiên Chúa không trả lời theo cách con người đâu. Ai có tâm hồn cầu nguyện sẽ là người biết lắng nghe và chờ đợi, buông theo Ý Chúa để Người hành động, và tự nó giúp cho niềm xác tín trong tình thương âu yếm của Người. Bước đầu của người cầu nguyện, chưa quen cách nói chuyện của Người lại cứ tưởng Người muốn "được người ta van xin nài nẵng" như một cô gái đỏng đảnh cơ !

            Điểm đầu tiên Người ban cho bạn, xin bạn cần nhớ, đó là tinh thần con cái và đó là món quà lớn nhất trong các món quà của Người (Lc 11,13). Có thái độ cầu nguyện là đã được chấp nhận về những gì chính yếu rồi, đó là quan hệ đã được thiết lập với Chúa Cha, có đức tin vận hành và tình thương âu yếm lưu thông.

+ Làm việc tông đồ hăng say có thể châm chước việc cầu nguyện không ?

* Bạn hãy theo dõi mẹ Têrêsa Calcutta, Mẹ đã làm được những công việc chồng chất ngút ngàn đó là nhờ Mẹ đã sống lâu trước Chúa Giêsu Thánh Thể và tràng hạt Mân Côi luôn ở trong tay Mẹ đó sao ? Mẹ đã hết sức quí trọng đời sống chiêm niệm. Các cộng đoàn đang hoạt động để phục vụ những người mắc bệnh Sida đều muốn trước tiên là những cộng đoàn chiêm niệm. Các chị em Tiểu Muội Chúa Giêsu, để ở gần những người nghèo, các chị em cũng đã thường trú ở sa mạc trong việc thờ phượng. Còn phần bạn, bạn nghĩ sao ?

+ Việc cầu nguyện có chế ngự được tình cảm không ?

* Dĩ nhiên là có. Khi bạn phải làm một việc khó khăn cần phải có sự cương quyết mà không được nổi giận, bạn hãy cầu nguyện trước và trong khi đó. Khi bạn khó chịu  với những thái độ, cách sống của người khác hoặc bị người khác xúc phạm thì bạn hãy tìm khuây khỏa trong vòng tay của Đức Maria. Dĩ nhiên đây không phải là kỹ thuật máy móc, một liều thuốc an thần, một công thức vô hồn nhưng là một việc dâng hiến, việc trao phó trái tim, nhờ đó bạn sẽ đạt được hoa trái trong tâm lý và nơi bản thân bạn. Bởi vì mọi sự có dính líu với nhau. Cũng nhiều khi nhờ lời cầu nguyện của bạn hoặc của người khác, bạn cũng có thể được băng bó chữa lành các vết thương lòng, các hận thù chia rẽ, như đã có một số nhóm đang thực hành.

                                *************

            Một số từ ngữ mà ai cũng thích sử dụng, đó là Tình Yêu , lời nói, sự hiện diện, ý muốn... khi nói lên đều thấy xuôi chảy ngon lành, thế nhưng nó có thật sự phát ra từ đáy lòng, từ cuộc sống, từ cảm nghiệm không ? Tôi thì đã muốn biết được điều đó đấy. Có biết bao người đã nói về tình yêu Thiên Chúa mà lại buồn chán đến chết đi được khi họ phải cầu nguyện ! Có nhiều người nói về tình yêu mà chẳng bao giờ yêu được ai ! Có biết bao người khoe khoang về lời nói nhưng họ có bao giờ nghe được lời nào đâu ! Có biết bao người kinh ngạc thích thú về sự hiện diện nhưng trong thực tế, họ đang đứng trước một sự khiếm diện ! Có biết bao lời khuyên là làm điều Chúa muốn nhưng họ vẫn lẫn lộn điều Chúa muốn và điều họ muốn ! Hãy dám đào sâu đi.

 ***************

Những câu hỏi, những lời nói... chỉ vì khát mong muốn được yêu và muốn yêu.

            Tại Nazarét, năm 1897, một chút lo lắng vì yêu, anh Charles de Foucauld đã ghi vào trong một quyển sổ của anh : "Tôi rất muốn biết là Đức Giêsu có yêu thương tôi không, nhưng Người chẳng bao giờ nói cho tôi biết cả". Anh Charles không hề trách móc gì Người Yêu của anh cả bởi vì anh chỉ muốn biết là cách sống lạ thường của anh có làm Người vui lòng không thôi. Lời cầu nguyện của anh dù thiu thiu ngủ, có đắc sủng trước mắt Người không. Vậy đây là một câu hỏi của lòng sốt mến.

            Trong đời sống thường ngày, có thể có chút ít cay đắng, chút ít gắt gỏng pha lẫn vào.

            Có thể đó là một tâm tình oán giận. Một người lo về việc tông đồ khi qúa mệt nhọc về thể xác, lại trống rỗng về thiêng liêng, có thể kêu lên : "Sau biết bao nhiêu chuyện phục vụ tốt đẹp và chân thành, mà lại nhận được qúa ít ân sủng, bên trong thì qúa khô khan, cầu nguyện thì lại chẳng thích thú gì thế này...Thiên Chúa có quan tâm tất cả những gì tôi làm cho Người không ? hay là người đang chế nhạo tôi ?

            Bạn đọc một Thánh Vịnh, bạn sẽ thấy một số Thánh Vịnh có những tiếng kêu la tương tự, bật ra trong tăm tối : "Ngài cứ ngủ được sao, lậy Chúa ?" (Tv 44,24).

            Có thể đó là một chút phân bì : Trong khi biết bao nhiêu người khác được cưng chiều và có khi lại được tràn trề nữa chứ ! Phải chăng Thiên Chúa có những người được Người thương yêu riêng, thí dụ như thánh Gioan được tựa lên trái tim Người chẳng hạn ? Phải chăng có những nhà quí tộc về chiêm niệm, những nhà thần bí bay bổng ? Tại sao không phải là tôi ? Vả lại, có phải Người tự ý phân phát theo những liều lượng khác nhau, điều ấy có hợp với Tình Yêu không ? Tại sao có những người họ được ưu đãi về những ân huệ, có phải Người thiên vị không ?

            Cũng có thể là một thoáng giận hờn : Tôi đã đàng hoàng với Thiên Chúa, tôi đã chu toàn những công việc của tôi, tôi đã đọc kinh, tôi đã tôn trọng những cam kết của tôi... mà tại sao tôi vẫn thấy rỗng tuyếch. Thế thì đừng có nói với tôi về tình yêu nữa và tôi không tin vào đó bởi vì nó có dành cho tôi đâu.

            Cũng còn có thể là một sự tỉnh ngộ không nóng giận, một sự ghi nhận nặng trĩu buồn sầu, cảm giác của một con tim sầu khổ, như Giêrêmia [20,7] : "Lậy Đức Chúa, Ngài đã quyến rũ con, và con đã để Ngài quyến rũ. Con đã tưởng rằng, từ Ngài đến con, hẳn sẽ là nghiêng ngửa đấy ; rằng tình yêu điên cuồng của con thì người ngoài sẽ thấy, rằng nó sẽ là một chứng tá có sức lây lan. Than ôi ! con đã bị lừa rồi, hoặc là con đã hiểu sai, con đã tỏ ra qúa ngây ngô. Chẳng lẽ Ngài lại là một con suối điêu ngoa (G 6,15) cứ để mặc con cho khát sao ?

            Trong tất cả các trường hợp ấy, có thể là sự bất bình đối với Thiên Chúa, thế rồi bạn sợ "mắc vạ hay phạm thượng nên bạn không dám" để rồi bạn chuyển sang một vị cụ thể nào đó. Thường thường là Giáo Hội sẽ phải nhận những cú mà chúng ta không dám làm cho Chúa. Tuy nhiên, các Hồng y, các Giám mục, các linh mục có can hệ gì đến sự nổi nóng giận dỗi của chúng ta đâu, bởi vì cũng có thể chính các ngài cũng đang cảm thấy một sự bực bội tương tự với vị Thiên Chúa đã giao phó cho các ngài cái phận vụ không mấy thoải mái ấy, là nguồn gây ra mọi phiền toái cho các ngài. Thưa bạn, xin bạn suy nghĩ cho kỹ : Trong những cái khoảnh khắc giận dỗi tồi tệ nhất của bạn, thì người mà bạn tức nhất, chính là Thiên Chúa của bạn, chứ không phải ai khác. Thế thì bạn hãy nói thẳng ra với Người chuyện ấy đi, đừng lo tìm một con người để gánh tội, để trút lên đầu họ những giận hờn của bạn. Bạn hãy làm như ông Giêrêmia, quẳng nỗi bất bình của bạn vào Chúa và cáu kỉnh thưa với Người (hẳn là Người thích đơn sơ thô kệch này) : "Đúng rồi, đối với con, Ngài chỉ là ngọn suối trong ảo mộng, là giòng nước mơ hồ !" [Gr15,18]. Cứ lấy giọng mà nói cho thật đúng, Người không giận bạn đâu. Hoặc là nếu muốn vượt qúa những mức độ của  sự đoan trang, bạn hãy dám thốt ra với Người lời phạm thượng ngọt ngào của ông Gióp [7,19] : "Vậy chứ bao giờ Ngài mới thôi nhìn con, để con có giờ mà nuốt nước miếng ?" Thiên Chúa thích người ta tin vào Người đến tận cái mức độ thân tình nóng giận ấy, chứ các hồng y hoặc các giám mục, linh mục chẳng có dính dáng gì trong chuyện thanh toán sổ sách này cả.

            Vì lòng nồng nhiệt khát khao yêu mến nên trái tim có thể phát ra những tiếng rên rỉ, kêu gào, của sự ước mong tha thiết, nhưng có lẽ bạn cũng chưa đi đến giai đoạn này đâu. Vậy đứng trước tình yêu được cống hiến, bạn hãy như Đức Maria : "những chuyện ấy sẽ xẩy ra như thế nào ?" 

            Khi tôi có dịp chia sẻ với một số bạn về lòng xót thương của Thiên Chúa đối với cuộc sống của mỗi người, và đề nghị các bạn hãy tin như đinh đóng cột đi, thì một bạn trong số các bạn ấy thắc mắc là chả lẽ chúng tôi cứ phải tin như vậy sao. Qua câu hỏi này làm cho tôi suy nghĩ là không tin như thế thì còn tin cái gì để cho cuộc sống này tốt đẹp hơn. Có lẽ bạn đó sống theo cảm giác nhiều hơn là tin bởi vì bạn đã không cảm thấy bạn tin. Đức tin và cảm xúc là hai bình diện hoàn toàn khác nhau. "Tin là cách chiếm hữu những điều còn trong hi vọng, là phương nhận thức các thực tại người ta không thấy. Đức tin cho thấy thực tại mà các giác quan không thấy được" [Hr11.1].

            Chúng ta đâu có làm chủ được những cảm xúc của chúng ta, cho nên đức tin không phải là sản phẩm của cảm xúc hay cảm giác. Đức tin là do ý chí. Chúng ta nhất quyết nhận định như sự thật những gì giác quan không nhận định được. Chúng ta có thể trông cậy, quyết định tin, và xin đức tin. Kinh Thánh nói : chúng ta được cứu độ nhờ lòng tin. Được cứu nhờ đức tin, nghĩa là chấp Đức Giêsu Kitô là Đấng Cứu Thế : đó là một hành động của ý chí, chứ không phải của cảm xúc. Chúng ta được tái sinh trong đức tin, được cứu độ nhờ đức tin, điều đó có nghĩa là lời Chúa hứa trở thành sự thật mỗi khi chúng ta đón nhận Chúa Giêsu trong lòng mình. Chúng ta có thể không cảm thấy mình được cứu độ hay không cảm thấy mình đã được tái sinh, nhưng không phải vì vậy mà chúng ta không được cứu độ thật sự. Bạn nói : "Hôm nay chúa Giêsu chúc lành cho tôi, vì tôi cảm thấy điều đó", ngày mai bạn ấy lại nói : "Tôi không chắc tôi được cứu độ, vì tôi không còn cảm thấy Chúa hiện diện nữa ?".

            Chúng ta đã nói nhiều lần rằng lý trí có thể làm cản trở cho lòng tin. Nhưng một nguy hại tương đương là lấy cảm xúc mà đo lường lòng tin. Từ lâu chúng ta có thói quen nghĩ rằng những điều gì mình cảm thấy đều là sự thật. Tôi cảm thấy ốm đau, vậy là tôi ốm. Nhưng cảm xúc của chúng ta thay đổi mau lắm như tùy khí trời, thức ăn, mất ngủ, người bạn khó tính... Cảm xúc của chúng ta là một hàn thử biểu ít trung thực khi ta muốn biết sự thật. Như vậy lấy nó mà đo lòng mến Chúa thì qủa thật là sai. Chúa Giêsu đã nói : "Cầu nguyện với lòng tin, nắm chắc rằng con đã được Chúa đoái nghe", Làm sao cầu nguyện với lòng tin được khi chúng ta lại muốn lấy cảm xúc mà đo lường kết qủa. Theo Tin Mừng, chân lý của Thiên Chúa đôi khi thúc giục chúng ta đi ngược lại cảm xúc của mình.

            Chúa Giêsu nói : "Hãy yêu kẻ thù địch". Sao Chúa lại không biết rõ tâm tình của mình đối với kẻ thù ? Vậy mà Chúa muốn nói với chúng ta đừng để cảm xúc làm thầy ra lệnh cho chúng ta nói hay làm điều gì. Chúng ta tự do chọn yêu mến ngay cả kẻ thù !

            Lời Chúa nói cho chúng ta rằng chúng ta được cứu độ nhờ đức tin, chữa lành nhờ đức tin, được nên công chính nhờ đức tin, bảo toàn và che chở nhờ đức tin. Chúng tiến bước nhờ đức tin, sống nhờ đức tin, thừa hưởng lời hứa của Chúa nhờ đức tin, chúng ta được giầu sang nhờ đức tin, chúng cầu nguyện trong lòng tin, thắng thế gian nhờ đức tin và ca tụng Chúa trong đức tin.

            Kinh nghiệm sự cứu độ trở nên thành sự khi chúng ta chấp nhận trong lòng tin. Chúa đâu có nhìn cảm xúc chúng ta, Chúa nhìn vào quyết tâm của chúng ta. Chúng ta có thể cảm thấy bị xâu xé bởi nghi nan, cảm thấy bị khốn nạn nhưng khi chấp nhận Chúa Giêsu trong lòng tin, thì mọi chuyện sẽ đổi khác. Sau khi trao cuộc đời cho Chúa Giêsu, bạn có cảm thấy gì hay không cảm thấy gì, điều đó không quan trọng.

            Tạ ơn Chúa, nếu Người cho bạn cảm thấy Người ở gần bạn, còn lúc khác chẳng thấy Người đâu thì bạn cứ tin vững mạnh như đinh đóng cột là Người đang ở gần bạn nhất, hơn các lúc khác, bởi vì cảm giác lúc này không cho bạn cảm thấy mà chớ. Bạn đừng để đức tin của bạn tùy thuộc vào tình cảm, người Kitô hữu nào lấy cảm xúc của mình như một bằng chứng mình được cứu độ, sẽ bị nghi nan hành hạ đấy !