ĐỨC GIÊSU

Ngài Là Ai ?

--------------------------------------------

* Những ý kiến về Đức Giêsu.

Khi Con Thiên Chúa đã đến sống giữa chúng ta, Người đã bị rơi vào một gọng kìm to lớn để rồi bị khuấy trộn đủ mọi thứ kiểu. Sự hằn thù đã bôi bẩn Người, sự cứng tin đã giảm thiểu Người, sự lạc giáo đã làm cho Người ra què quặt, tính tò mò đã xúc phạm đến Người, sự đồi bại đã làm cho Người ra hoen ố, dư luận đã biến Người thành tầm thường, các phương tiện truyền thông đã thương-mãi-hóa Người... và lòng nhiệt thành đã thương mến Người không ngừng một khoảnh khắc nào. Đó là tất cả những mối nguy Đức Giêsu đã phải đương đầu khi nhập thể. Đấy mới là một người không bủn xỉn khi dấn thân. Bạn có học hỏi được gì nơi Người không ?

* Đức Kitô một gương mặt rạng ngời.

Được gỡ khỏi tất cả các truyền thuyết mà các tin mừng nguỵ thư đã sáng tạo ra - nghĩa là các tin mừng không được Giáo Hội nhìn nhận.

Đức GIÊSU là một gương mặt trong sáng. Trong hoang địa, Người đã từ khước mọi trò mà Satan đề nghị cho Người (Lc 4,1-13) : chính là với đôi bàn tay không mà Người sẽ rao giảng Tin Mừng của Người, cũng như các Tông Đồ (Công vụ 3,6). Người nói công khai, chứ không ẩn náu trong một sào huyệt, như các tay trộn cướp (Mc14,48-49). Người lớn tiếng nói lên những gì Người suy nghĩ, chứ không bắt tay với những người có thế lực (Mt 23) Người có thể khám phá ra những cái vỏ chuối mà những kẻ giả hình quăng ra dưới chân Người và có thể trả lời khôn ngoan, không để cho những lời khen lao tán tỉnh dỗ ngọt (Mt 22,15-22). Người làm chủ được các hoàn cảnh khó khăn (Lc 13,31-33). Người rất muốn giúp đỡ người ta, nhưng không đi vào những tính toán lợi lộc của họ (Lc 12,13-15). Người lấy thì giờ để làm những gì phải làm, chứ không cuống quít lên (Gioan 11,6-10). Người anh dũng gánh vác các môn đệ mà Người đã chọn, những người vẫn thường làm hỏng công việc của Người. Người đảm nhận sự cô độc cách đàng hoàng (Mc 10,32) và nếu Ngài có quyến rũ đám đông (Gioan 7,12), thì không phải là bằng những 'mánh' thương mại, bằng những mẹo vặt, bằng những lời hứa hẹn phỉnh phờ, cũng chẳng phải bằng cách gãi đúng chỗ ngứa, mà là nhờ chính bản thân Người.

Với người ta, Người tỏ ra tốt lành, chủ yếu là tốt lành. Người đảm nhận việc bảo vệ người đàn bà ngoại tình khi làm những bước liều lĩnh, nhưng cũng biết đặt ra cho những kẻ giả hình câu hỏi sẽ làm cho họ phải lúng túng (Ga 8,1-11). Người có thể rao giảng lòng từ bi lạ lùng nhất nhưng không vì thế mà khuyến khích người ta phạm tội (Lc15,11-32). Người không dập tắt tim đèn còn đang bốc khói (Mt12,20). Người điều chỉnh cử chỉ vụng về của một người đàn bà đau ốm khi bà coi cái áo dài của Người là một tấm bùa có khả năng chữa bệnh, và không hề làm phật lòng bà, Người cho bà thấy sức mạnh của đức tin bà (Lc 8,43-48). Nếu Người cư xử cứng rắn với bà canaan, chính là vì Người nghe các tiếng kêu than tha thiết của bà, Người đã đoán ra được tất cả niền tin tưởng trong lòng bà, và là vị thầy, Người phải ngạc nhiên về đức tin của bà (Mt15,21-28). Người biết đề nghị với ông DaKêu (Lc19,1-10) và với người phụ nữ Samari (Gioan 4) một điều sẽ biến đổi trọn cuộc đời họ.

Người thành thật trong thái độ của Người. Người không lợi dụng lòng quảng đại non trẻ của người thanh niên giầu có để đưa anh ta lên thuyền tức khắc, và quá sung sướng với món hời : Người đã thử thách anh không nương tay dù có thể sẽ phải thấy anh ra đi với đống vàng, và tuy vậy Người đã yêu mến anh (Mc 10,17-22). Với hai cậu con ông Zêbêđê đã nằn nỉ má cưng để bà to nhỏ với thầy cho họ một tí, Người đã đặt câu hỏi dứt khoát về chén phải uống : như vậy mọi chuyện sẽ rõ ràng (Mt 19,20-23). Trong khi đám đông đi theo Người, vì họ đam mê việc nhân bánh ra nhiều, Người đã không chụp lấy cơ hội để chiêu mộ những kẻ thán phục Người : một cách bất ngờ, Người đã chọc tức họ khi nói với họ về lương thực không hư hoại, cuối cùng sẽ làm nản chí hầu như tất cả mọi người (Ga 6,26-27). Thật là Người không hề có chút cảm thức nào về vấn đề marketing (tiếp thị), điều này làm cho các Tông đồ đâm ra thất vọng. Không, qủa thật, nơi Người không có chút gì là bịp bợm cả. Những người thân của Người sẽ phải sống những ngày khó khăn, nhưng Người báo trước cho họ (Ga 16,4).

Giáo lý cuả Người vừa tuyệt vời vừa đơn giản. Người diễn tả giáo lý ấy bằng những hình ảnh trong sáng, như trong dụ ngôn tuyệt diệu người con hoang đàng. Nhưng thay vì bay trên không, Người cũng có thể nghĩ đến những nhu cầu sơ đẳng của người ta, cảm động trước một đám đông đang bị cái đói cào cấu (Mt 15,32) . Người đã ban sự sống lại cho con gái ông Giairô, nhưng khi mọi người còn đang kinh ngạc, Người đã nghĩ đến việc nhắc mẹ em rằng phải cho em ăn (Mc 5,43). Người có thể nói về trời cao và ôm hôn các trẻ em.

Tuy nhiên, Đức Giêsu không phải là một chàng khổng lồ bằng cẩm thạch, không hề biết cảm động đâu nhé : Người biết rùng mình và khóc trước mồ ông Ladarô (Ga 11,32-38) hoặc khi đứng trước quang cảnh Giêrusalem, thành phố loạn tặc của Người (Lc 19,41-44). Người vừa có thể bị tổn thương vừa mạnh mẽ. Khi ông Phêrô chối Người, Người đã tố giác hành vi ấy, nhưng Người cũng có thể quay lại và nhìn vị Tông Đồ bằng cái nhìn sắc bén, để giúp ông hối hận về hành vi hèn nhát của mình (Lc 22,61). Chắc chắn Người đã không chết trong tình trạng suy sụp, nhưng Người cũng đã không đi lên núi sọ như một anh hùng bất khuất : Người đã vác thập giá không chút hào hùng, cũng chẳng ngang tàng ; Người đã sợ chết (Mt 26,37). Sự can đảm của Người không phải sự can đảm của "tay anh chị", để chứng tỏ mình bình tĩnh, để giương ra bộ mặt chế diễu, hoặc khinh đời hoặc vui tươi. Tuy thế, trong khi leo lên đồi đau đớn, Người đã tìm ra sức lực để an ủi các phụ nữ đang thương cảm cho số phận của Người (Lc 23,26-32). Trên thập giá, những lời cuối cùng của Người thật là lạ : làm thế nào mà một người sắp chết lại có thể nghĩ đến tất cả những điều ấy và nói ra, cho dù trong một hơi thở, giữa hai tiếng rên ?

Còn về các phép lạ của Đức Giêsu. Mỗi bài tường thuật của Tin Mừng đều được nghiên cứu tỉ mỉ ở đó, và ta nhận ra sự ngu ngốc (đặc tính thiếu khoa học) của biết bao công trình phá hoại. Qủa thế, truyền thống của các phép lạ Tin Mừng sẽ không sao giải thích nổi nếu Đức Giêsu đã không phải là một 'người làm phép lạ' (thaumaturge : người chuyên làm những việc kỳ diệu). Các dấu chỉ rõ nhất vô phương chối cãi là những dấu chỉ đã làm cho người Do Thái khó chịu nhất : những lần chữa bệnh trong ngày sabát, những việc trừ qủy. Tất cả mọi chuyện ấy đã được kể lại cho chúng ta theo cách hết sức đơn giản, với những chi tiết đáng kinh ngạc rất sống động. Tôi đã nói với bạn, Đức Giêsu không bao giờ tự giới thiệu mình là anh múa rối hội chợ : Người thực hiện các dấu chỉ của Người cách kín đáo cơ hồ không ai thấy. Người không tìm cách làm cho loé mắt nhưng để cho thấy rằng Nước Trời đang ở đó. Một số người đã cho rằng câu chuyện nào đó có thể đã bị sửa chữa lại sau khi Đức Giêsu sống lại : chẳng hạn câu chuyện Đức Giêsu đi trên mặt nước (Mc 6,45-52). Nhưng chuyện ấy không thể có được. Quả vậy, nếu dưới ảnh hưởng của niềm vui phục sinh, nhón Mười Một và các môn đệ họ đã sửa chữa lại biến cố, hẳn họ đã không viết :"Các Tông Đồ hết sức kinh hãi, bởi vì các ông vẫn chưa hiểu phép lạ hóa bánh ra nhiều, và tâm trí các ông còn bị bưng bít" (cc. 51-52). Trái lại, trong niềm hứng chí mới có, hẳn các ông đã kết luận : "Các Tông Đồ hết sức vui sướng, và đầy lòng biết ơn, các ông đã hát lên : Alleluia". Vậy Thánh Máccô đã kể lại sự thật sít sao, chẳng tô vẽ mầu mè gì cả. Vả lại, trong Tin Mừng của Ngài, Ngài đâu có tạo những món quà cho các Tông Đồ, nhất là cho ông Phêrô đâu ! Dĩ nhiên, sau phục sinh, các Kitô hữu đã đưa lại cho bài tường thuật một ý nghĩa rộng rãi hơn nhiều ; bây giờ họ đã thấy trong cơn bão trên hồ, hình ảnh những cơn giông tố làm lay chuyển con thuyền Phêrô ; họ đã hiểu rằng phép lạ ấy sẽ còn xẩy ra vô số lần trong lịch sử. Vậy, họ đã đọc lại bài tường thuật, nghĩa là đã nhìn nó với cặp mắt mới. Vì thế mà không phải họ đã sửa lại (retouchaient).