THIÊN CHÚA

 Thiên Chúa gây sợ hãi

 đến

                                                             Lm. MAURICE ZUNDEL.

Đọc báo chí chúng ta thấy có những vụ giết người thật kinh tởm. Lúc đó chúng thấy xót xa cho cuộc đời con người, họ không còn tính người nữa, họ phải đem đi xét xử, phải ra tòa, bị tù, bị tử hình... Thế nhưng, có nhiều tội còn ghê gớm hơn thế nữa, thế mà chẳng ai xét xử lại còn khuyến khích là đàng khác và cho việc đó là bình thường : những đứa con bị giết ngay còn trong bụng mẹ, tội phá thai, mặc dù chúng ta vẫn có luật cấm phá thai nhưng cũng có biết bao nhiêu cách để thoát ra khỏi luật.

          Có người thì biết tự quản mình, có người lại cần sự trợ giúp bên ngoài bằng sự sợ hãi, nhưng cảnh sát chưa đủ, bởi vì họ cũng chỉ là những con người dễ hư hỏng và có thể trở thành một con người phạm tội ác.

          Vì thế, luân lý có tác dụng, phải là một luân lý tự bên trong lương tâm, đặt trên nền tảng của sự thánh thiện. Và chính vì thế, một câu hỏi được đặt ra : Có phải chính Thiên Chúa cũng là một cảnh sát chăng ? Đối với nhiều tín hữu, Thiên Chúa là Đấng mạnh nhất, hay tốt nhất ? "Ngài là Đấng mạnh nhất nên tôi sợ Ngài, nên tôi phải cẩn thận coi chừng !". Nhưng nếu Ngài là Đấng tốt nhất thì sao ?

          Một người phụ nữ sắp “amen”, bà ta nói : tôi biết tôi sắp chết, bệnh của tôi không thể chữa được. Tôi sẽ phải ra trước mặt Chúa để bị xét xử. Tôi thất vọng vì đã bao năm, tôi đã phạm tội đó, và bây giờ tôi sắp phải ra trình diện Ngài...

          Thiên Chúa có cần phải chờ chúng ta chết rồi mới chộp được cổ chúng ta hay sao ? Khi chúng ta sống, chúng ta có chơi trò núp ẩn với Người được không ? Khi chúng ta chưa chết, chúng ta có gì để che chở trước mặt Chúa ? Người phụ nữ kia sợ chết và bây giờ bà sợ Chúa, bà đã 10 năm sống trong sự tội khi bà còn trẻ. Bà ấy không sợ Chúa khi bà còn cảm thấy sự sống trong mình, khi bà còn cảm thấy tuổi trẻ che chở cho mình. Nhưng bây giờ thì bà đã gìa, bà ấy sợ.

          Rõ ràng là sự sợ Chúa đã không che chở bà ấy khỏi phạm tội. Nếu chỉ sợ hãi thì chưa đủ, bởi vì có những lúc đam mê của con người còn mạnh hơn cả sự sợ chết nữa đấy. Lúc đó người ta không nghĩ tới cái chết đâu, người ta chỉ nghĩ đến nó khi người ta già, khi người ta ngã bệnh, nhưng cả đời người ta không thể sống trong cảnh sợ chết đó được. Sợ Thiên Chúa như thế thì chưa đủ.

          Có phải luân lý của Cựu ước hay một nền giáo dục Kitô giáo không khá đã làm cho chúng ta quen với một nền luân lý cảnh sát chăng ? Và rồi Thiên Chúa như thế đã trở nên xa lạ với chúng ta chứ ? Thiên Chúa có phải là Thiên Chúa hùng mạnh nhất không ? Như thế, đối với chúng ta thế nào cũng được bởi vì Thiên Chúa lúc nào Người cũng có lý, trước mặt Người chúng ta chẳng có gì để bảo hộ cả. Cả thế giới này không thể thoát khỏi Người.

          Trong cựu ước người ta coi Chúa như một ông Vua dân Do thái. Người ta khiến Chúa nói năng như một ông vua, hành động như một ông vua và Thiên Chúa đành đi vào cuộc khổ tâm này, để từ từ nâng nhân loại lên trên thực tại của nó, bằng cách mặc lấy bộ mặt cảnh sát mà dân này đang cần.

           Có phải đã khuếch đại bức tranh lên chăng, không đâu. Chúng ta còn nhớ việc Chúa rửa chân cho các ông Tông đồ, ông Phêrô đã ngăn cản không cho Thầy rửa chân mình. Đây là cử chỉ của một người nô lệ. Không một người Do thái nào lại hạ mình xuống trước một người khác như vậy. Ông Phêrô là người của Cựu ước. Ông Phêrô trông đợi ơn cứu độ từ sức mạnh của Thiên Chúa, Người có thể nghiền nát quân thù dưới chân.

          Vậy thì làm sao Chúa lại có thể qùi gối trước mặt ông ấy, trước mặt các môn đệ của Ngài ? Đây là tận cùng của Cựu ước. Chúng ta thấy có sự chống lại của Cựu ước. Phêrô không muốn cho Thầy và Chúa lại qùi xuống, bởi đây chính là Đấng đã làm cho ông run sợ. Đấy chính là ông Gióp, sau khi đã ăn nói dại dột phải gục mặt xuống trước nhan Người.

          Và chính vì thế, Chúa Giêsu muốn đem đến cho chúng ta một bộ mặt hòan toàn khác của Thiên Chúa, bộ mặt vô cùng trìu mến của một Thiên Chúa chỉ là Tình Yêu, Đấng đã đến thế gian mà thế gian không tiếp nhận, chiếu sáng trong đêm tối mà đêm tối chẳng nắm bắt được. Và Chúa Giêsu mạc khải Đấng Thiên Chúa này, Đấng mà Thánh phanxicô thành Assisi đã từng biết một cách sâu sắc lạ lùng. Đây là một Thiên Chúa không thể nói : "Ta", bởi vì Người chỉ là cái nhìn hướng về người khác. Qủa thế, Thiên Chúa của Chúa Giêsu, là Đấng tốt lành nhất, chứ không phải hùng mạnh uy quyền nhất. Chính Người là Đấng làm được tất cả bằng lòng nhân ái, bằng Tình yêu và không thể làm gì khác ngoài Tình yêu. Chúng ta sẽ có một hình ảnh rất chính xác về sự thay đổi thể chế, cung cách sống, nếu chúng ta biết thế nào là lòng thiện cảm.

          Người ta không thể sống nếu không có tình yêu, tình bạn, bầu khí ấm cúng. Chesterton đã nói đến một viên sĩ quan bị thương nặng sắp chết, lẽ ra thì anh ta đã chết rồi, nhưng anh ta còn sống được là vì anh ta còn người vợ trẻ mà anh ta yêu say đắm. Khi anh ta trở về nhà, nhận thấy vợ đã lừa dối mình và anh ta chết, vì anh ta không còn tình yêu. Không một thế lực nào lớn hơn, không có gì mạnh hơn và cũng chẳng có gì giòn mỏng hơn bằng tình yêu.

          Thiên Chúa là TÌNH YÊU, Tình yêu làm nên mọi sự, nhưng là một sức mạnh vô cùng mảnh mai, bởi lẽ nếu Thiên Chúa không gặp được tình yêu, thì Người kể như hoàn toàn phải xuôi tay. Người chỉ còn việc chết, và đó là điều Người làm. Chính Thánh Phaxicô Assisi đã biết, mà Ngài đã khóc thương cho đến mù mắt.

          Thiên Chúa đứng trước ông Gióp, vẫn còn là một Thiên Chúa đáng sợ, vẫn còn là một Thiên Chúa bề ngoài, một Thiên Chúa dù muốn dù không, thân phận con người ở dưới chân Người như một con giun. Đây là một Thiên Chúa mà xưa kia một dân tộc còn cần đến như người ta cần một ông cảnh sát, đó không phải là Thiên Chúa của chúng ta. Chúng ta có thể đọc sách ông Gióp qua Chúa Giêsu Kitô. Chúng đọc những trang sách đó mà ngây ngất trước sự khó nghèo của Thiên Chúa, đã chấp nhận sử dụng một ngôn ngữ tầm thường, đã chấp nhận cái bộ mặt mà chúng ta không thể chấp nhận được, hầu nâng cái nhân loại kia lên tới sự Mạc khải của Chúa Giêsu Kitô, nhưng Mạc khải này giải thoát chúng ta khỏi vị Thiên Chúa của sự sợ hãi.

          Hẳn là có nhiều chuyện kinh khủng, nếu Người là thiên Chúa mạnh nhất. Nhưng Người là chỉ là một Trái Tim, một Tình Yêu, bởi lẽ nơi Người, tất cả là Ân Ban. Đứng trước mặt Người chúng ta cảm thấy hoàn toàn thoải mái. Chúa yếu lắm, yêu là yếu là chiều, càng yêu bao nhiêu càng thương càng nhớ, càng yêu nhiều càng thua thiệt nhiều. Chúa thế đấy, Chúa dại lắm. Ai đã gieo, đã vẽ cho chúng ta một Thiên Chúa nghiêm khắc nhỉ ?

          Thiên Chúa thật, Người chẳng có gì, nghèo lắm, Người không dính bén bản thân, Người giải thoát chúng ta khỏi cái tôi đè nặng chúng ta đến ngộp thở, và chính Người là Đấng chúng ta hằng khao khát, Người mới lấp đầy nỗi lòng trống trải của chúng ta. Nếu chúng ta đứng trước một Thiên Chúa hùng mạnh, thì chắc chắn chúng ta luôn luôn bị cám dỗ nổi loạn, chống cự lại Người, ráng vâng nghe Người, thế nhưng chúng ta có biết không, Thiên Chúa, Người đã thua chúng ta từ khua rồi đấy. Đứng trước Thiên Chúa là Tình Yêu và chỉ là Tình Yêu thôi, thì không có sự đầu hàng, bởi tình yêu xuất phát tự chốn thâm cung của con người chúng ta, và tình yêu kêu gọi chúng ta trở nên như nó : quảng đại, ân ban, thân thương, từ bỏ...

          Chúng ta ở trong một thế giới của tự do và cao cả, ở đây sự khiêm nhu không phải là một sự co cụm lại, bởi nó không còn biết mình là gì nữa. Đó chính là Thiên Chúa của thánh Phanxicô, là tấm lòng từ thiện toàn năng, nhưng vô cùng dòn mỏng, rất dễ bị tổn thương, bởi Người không thể làm gì được khi không có sự đồng ý của sự tự do chúng ta. Chính Thiên Chúa mới là Thiên Chúa của chúng ta, và nếu chúng ta đã nhận ra Người trong cuộc hiện thân của cha Kolbe, chúng ta sẽ không thất vọng. Người ta hiểu cha Kolbe còn lớn hơn cả sự sống, lớn hơn cả sự chết. Chỉ một mình Thiên Chúa mới có thể yêu cầu chúng ta.

          Có một sự đồng nhất hoàn toàn trong cảm nghiệm của chúng ta, trong sự gặp gỡ với Thiên Chúa, giữa sự gặp gỡ này, sự Mạc khải đã phát sinh ra trong chính Trái tim Chúa Giêsu Kitô và đến với chúng ta qua sứ vụ của Giáo Hội. Thật là một niềm vui bao la, vô tận, khi khám phá ra Thiên Chúa là sự khó nghèo, bởi đó là một sự giải phóng, bởi chúng ta không thể hiểu rằng Thiên Chúa là một người ích kỷ như chúng ta : Chúng ta không còn phải sợ hãi Thiên Chúa nữa. Chúng ta nghĩ rằng hôm nay chúng ta đang ở trước mặt Người, Người đang ở trong chúng ta và Người không còn là một đe dọa cho chúng ta, nhưng chính chúng ta, chúng ta đang là nỗi đe dọa cho Người. Chúng ta có thể đóng cửa lòng chúng ta lại, trở thành một bức tường trước sự trìu mến kia và ngăn cản mọi hành động của nó.

          Một hôm, ông Rimbaud đã nói câu này, chắc ông cũng chẳng nghĩ rằng nó sâu xa đến thế :"Tôi là người khác". Chưa bao giờ có người nào đã lập nên được một kỳ công chỉ bằng cách nhìn vào chính mình. Mọi kỳ công đều phát xuất từ cái nhìn về một người khác.

          Như vậy, chúng ta đã nhận thấy rõ sức sống của Chúa trong cuộc đời chúng ta và trong tiểu sử chúng ta, và chúng ta cũng nói được rằng Thiên Chúa không phải là một sắc lệnh. Chúng ta đã nói : "Thiên Chúa nổ tung ra, Người sáng rực lên tất cả những lần mà trong chúng ta không phải là ta. Khi không phải là tôi nữa, thì là Người". Thật như vậy đó, bởi vì chính Chúa hoàn toàn là quảng đại và dấu ấn của Người trong chúng ta, là chính lòng quảng đại vô biên ấy, nó làm cho chúng ta hiện hữu dưới hình thức tình yêu, là cái nhìn về Người. Chúng ta muốn ngừng lại ở đây trong viễn cảnh tuyệt vời này và vui mừng hân hoan cho cuộc tâm sự vô song kia, vì chúng ta thở trong Chúa và trước mặt Người không có sự run sợ, vì chính Người chỉ còn là Tình Yêu đang được san sẻ cho chúng ta, và đến lượt chúng ta, chúng ta cũng có thể tiếp cận được Tình Yêu đó bằng chính tình yêu của chúng ta.