Lời nói đầu :
Ít ai đă nói đến t́nh yêu và ḷng âu yếm của Thiên Chúa một cách cảm động và xác tín như Linh mục August Valensin (1879-1953).
Đối với Ngài cũng như đối với Thánh Gioan hoặc thánh Phaolô xưa, dấu chứng lớn nhất về t́nh yêu Chúa đối với ta là sự kiện Nhập Thể và Thập Giá. Cả đời sống thiêng liêng của Ngài đều xây dựng trên niềm xác tín không chuyển lay là “Thiên Chúa đích thực là Cha chúng ta”. Một trong những bài suy niệm rất hay của Ngài về t́nh âu yếm của Chúa đă được đọc như bản văn điếu tại ngôi mộ của Ngài. Đó là bài số 5 trong những bài khác, cũng là của Cha Valensin mà chúng tôi trích dịch sau đây :
1. CHÚA YÊU TÔI
Hôm nay tôi muốn bồi dưỡng lại sức lực trong việc sùng kính tôi rất ưa thích. Nó phải là niềm vui và sức mạnh cho tôi, nhất là vào giờ sau hết...
Trước tiên, tuyệt đối phải loại trừ h́nh tượng Thiên Chúa cảnh sát, Thiên Chúa quan ṭa, Thiên Chúa đấng đáng sợ... Cha tôi ḷng Người khoan dung vô cùng và ḷng nhân hậu của Người lớn lao, có vẻ như quá mức bởi v́ Người đă ban cho ta Con yêu quí của Người. Kinh khủng chưa ! Người cha nào trong chúng ta dám sai con một ḿnh lăn xả vào nguy hiểm đau khổ cho một kẻ xa lạ ? T́nh yêu của Chúa Con giúp tôi hiểu t́nh yêu của Chúa Cha.
Tại sao Thiên Chúa yêu tôi ? Chắc chắn không phải v́ tôi đáng yêu. Vậy cần chi phải bồn chồn lo lắng về thực trạng của ḿnh ? Người yêu tôi v́ Người là T́nh Yêu, phần tôi chẳng có ǵ đáng giá, chẳng phải làm ǵ ngoài việc để cho Người yêu tôi, bằng cách thưa với Cha tôi rằng tôi ao ước yêu Người như Người muốn được yêu và tôi xin Người hăy tự yêu chính ḿnh trong tôi và bởi tôi. Lời kinh đó nếu được đọc lên một cách chân t́nh, phải đem lại cho tôi một b́nh an trọn vẹn.
(19/11/1939)
2. “LẠY CHA, CON ĐĂ TỎ DANH CHA CHO NGƯỜI ĐỜI”
Không có sứ vụ nào cao đẹp hơn là công bố danh thánh Chúa Cha. Làm như thế thật là nối gót Chúa Giêsu, là làm một Kitô khác. Và sứ vụ này khẩn trương biết bao ! Người đời không biết Chúa là Cha. Cả người Kitô hữu nữa. Và khi họ nói Thiên Chúa là Cha của họ, họ không đặt vào trong danh từ đó tất cả những ǵ Đức Giêsu đă nói đến cho ta biết về Chúa Cha. Chúng ta không tốt cho đủ, nên dù chỉ là ư tưởng về ḷng tốt mà thôi chúng ta cũng không có được cách dễ dàng. Ta hiểu rơ sự công minh hơn t́nh yêu. Công minh làm cho ta toại nguyện, t́nh yêu làm cho ta bối rối.
Trong ta nhiều khi có một cái ǵ như là sợ ḿnh tốt bụng quá. Khi muốn tỏ ra nhân hậu, ma quỉ nhát ta phải coi chừng đừng mềm yếu. Người ta đă chẳng nói đi nói lại với ta rằng đại lượng quá mức là một tội lỗi và rằng sự công minh có những đ̣i hỏi của nó đó sao ? Với những ư tưởng như thế, Thiên Chúa đă chẳng bao giờ nhập thể và nhất là Đức Giêsu đă chẳng bao giờ chịu khổ h́nh ! Sự thật là t́nh yêu có lư lẽ riêng của nó. Và chẳng có mối nguy nào cho t́nh yêu ngoài mối nguy của nó là bị giảm bớt đi bản tính tinh ṛng của nó. Thiên Chúa là T́nh Yêu và Người chỉ là T́nh Yêu... Nghĩ đến điều ấy thật là đẹp đẽ biết bao ! Lại càng đẹp hơn, nếu phổ biến cho mọi người biết ! Lạy Chúa, xin cho con biết dùng mọi cơ hội nói về Chúa !
(11/11/1937)
3. KHÔNG SỢ CHA
Lạy Thiên Chúa của con, lạy Thân Phụ của con, xin ban ơn cho con đừng bao giờ sợ Ngài ! Con không được yên nghỉ trong một nỗi an toàn giả dối, không được nghĩ rằng chẳng cần cầu nguyện vẫn có được những tâm t́nh tín thác như con đang có. Những tâm t́nh đó không tự nhiên đâu. Chúng thật hiếm khi có quanh con. Con phải sợ một điều là sợ ḿnh sợ.
Nhưng con có ǵ để ra trước mặt Cha ? Người ta có thể nghĩ sai về con. Nhưng con th́ con biết rơ ḿnh như thế nào. Tuy nhiên, con không muốn nhấn mạnh đến điều đó, con không ngồi phân tích tỉ mỉ thực trạng khốn khổ của con, con không thích ngắm nh́n nó, con cảm thấy nó hơn là nh́n thấy. Như thế cũng đủ để cho con không lấy làm hài ḷng về chính ḿnh... Nhưng con có một điều con không tự nhiên mà có được, con xin Cha giữ ǵn nó cho con : ấy là cảm nghiệm sâu xa rằng Cha là Cha của con. Một kho tàng quí báu biết bao ! Con phải dùng kinh nguyện mà bao bọc, che chở nó và trông coi nó thật cẩn mật.
Con sẽ không bao giờ quá lời khi nói rằng Cha “yếu ḷng” với con cái Cha, với riêng con đây, như thể chỉ có một ḿnh con trên đời. Con dốc quyết sẽ bịt tai lại, sẽ giả điếc làm ngơ khi có ai nói điều trái ngược. Tất nhiên Cha cũng là Đấng công minh. Tất nhiên Cha không thể cứu độ con nếu con nhất quyết chống lại ; Cha không thể bắt con chấp nhận t́nh Cha nếu con không muốn. Nhưng trong sự công minh của Cha không có chi phải khiếp sợ. Đến với Cha mà không sợ, ấy là làm vinh dự cho Cha, miễn là người ta không cậy dựa vào công đức của ḿnh.
Chẳng bao giờ nói được là tôi đă làm quen đủ với ư tưởng rằng tôi có Thiên Chúa là Cha. To tát quá ? Tôi phải tạ ơn Đức Giêsu Kitô biết bao v́ Người đă dạy cho tôi biết điều đó ! Nhưng thật là ít ỏi, con số những người Kitô hữu lấy tin vui đó làm trọng tâm cho đời sống đạo của ḿnh !
Một điều không thể nghi ngờ là : ai đẩy t́nh phụ tử của Thiên Chúa vào hàng thứ yếu là phá hoại Mạc khải, phá hoại sứ điệp của Đức Giêsu.
Một người Cha. Mà lại là một người Cha đầy t́nh mẹ ! Tôi thích người ta nói tới Thiên Chúa như tới “một nữ thần”. Xét cho cùng không có ǵ trái nghịch cả bởi lẽ Thiên Chúa không phải tạo vật như ta, th́ không có vấn đề “nam tính” hay “nữ tính” nơi Thiên Chúa... Dù sao, ḷng âu yếm của Thiên Chúa đối với tôi, t́nh yêu của Ngài thật dịu êm như t́nh mẹ.
(24/4/1937)
4. CHA TÔI...
Tôi có thể lập đi lập lại vô tận, rằng Người là Cha tôi.
Tôi cảm thấy một hương vị ngọt ngào khi đảo đi đảo lại hai tiếng ấy trong miệng. Và trước cái ư tưởng rằng Đấng Vô Biên là T́nh Yêu, chỉ là T́nh Yêu, là T́nh Yêu cho tôi, tôi cảm thấy choáng váng. Ai nào đă có thể tưởng tượng nổi một điều quá tốt đẹp như thế ?
Con người cũng không thể tự ḿnh đi tới chỗ tin như thế, cần phải có ơn Chúa giúp.
Như biết bao hậu quả thực tiễn phát sinh từ chân lư này ! Tôi phải để ư không làm tổn thương T́nh Yêu. Tôi phải lấy T̀NH YÊU đáp lại T̀NH YÊU ; và trước hết tôi phải chấp nhận T́nh Yêu của Chúa.
Thỉnh thoảng nhắc lại cho ḿnh chân lư mạc khải này để nó trở thành một giá trị đáng kể trong đời ta. Hiểu rơ Chúa là T́nh Yêu mang lại vững dạ an ḷng kỳ diệu ! Ta sẽ không bao giờ rơi vào tuyệt vọng và hơn nữa có thể nói rằng ta sẽ không bao giờ phải buồn sầu.
Noi gương Cha tôi, có nghĩa là nhắm sống luôn luôn trong ḷng nhân hậu. Đó là yếu tính, là điều then chốt trong thái độ Kitô giáo. Có ǵ lạ đâu ? Thiên Chúa là T́nh Yêu. Và chính Chúa Giêsu Kitô đă dạy rơ ràng như thế. Tiên vàn phải có ḷng bác ái. Nhờ bác ái Thiên Chúa gặp thấy trong ḷng ta h́nh ảnh của Người. Tôi phải hết sức nghiêm ngặt trong phạm vi bác ái, không chấp nhận một sự buông lỏng nào...
Ôi, Đấng Vô Biên, ôi Đấng vô cùng hoàn hảo đă dựng nên con từ hư vô, thế ra Ngài là Thân Phụ của con sao ? Có thật là con có được phép và có buộc con phải gọi Ngài là Cha không ? Điều ấy quá đẹp, và v́ đẹp, nên tất không thể là không thật.
Chúa là Cha của con và con là con của Chúa.
Đời tươi quá, v́ sống chính là tiến tới Ngài... !
(14/10/1937)
5. T̀NH YÊU VÀ SỰ CHẾT
Lại nghĩ tới cái chết. T́nh cảm của tôi đang hiện có lúc này là : nghĩ rằng tôi sắp khám phá ra ḷng Âu Yếm. Không thể có chuyện Thiên Chúa làm tôi thất vọng. Tôi sẽ đi tới Người và tôi sẽ nói : “Con chẳng có ǵ cả để tự phụ, ngoài việc đă tin vào ḷng nhân hậu của Chúa”. Quả thực đó là thế mạnh của tôi, tất cả thế mạnh của tôi, thế mạnh duy nhất của tôi. Nếu điều ấy rời bỏ tôi, nếu ḷng tin tưởng đó vào T́nh Yêu Thiên Chúa rút lui khỏi tôi, th́ hết đời tôi rồi, bởi v́ trên b́nh diện siêu nhiên tôi không cảm thấy ḿnh có một giá trị nào. Hoàn toàn không. Và nếu phải xứng đáng mới có được hạnh phúc, th́ chỉ có nước rút lui mà thôi.
Nhưng càng sống, tôi càng thấy ḿnh có lư mà h́nh dung Thiên Chúa như Đấng khoan nhân vô cùng. Các bậc thầy dẫn đường thiêng liêng cứ nói ǵ th́ nói, họ cứ việc nói tới việc thưởng phạt công minh, tới những đ̣i hỏi, những điều phải lo sợ... Mặc ! Đấng thẩm phán của tôi, Ngài là Đấng hằng ngày leo lên tháp cao đưa mắt nh́n tận phía chân trời, xem con hoang đàng có trở về với ḿnh hay không. Ai không muốn được Ngài xét xử ? Thánh Giacôbê viết : “Ai sợ, th́ chưa thành toàn trong T́nh Yêu”.
Tôi không sợ Thiên Chúa, chẳng phải v́ tôi yêu mến Người cho bằng v́ tôi biết Người yêu tôi. Và tôi chẳng cảm thấy cần phải tự hỏi tại sao Cha tôi yêu tôi hoặc Người yêu thích cái ǵ nơi tôi ? Vả lại tôi sẽ lúng túng lắm nếu phải trả lời. Nói cho đúng, tôi sẽ không thể trả lời Người yêu tôi v́ Người là T́nh Yêu, và tôi chỉ cần chấp nhận để Người yêu tôi, là tôi thực sự được yêu. Nhưng chính tôi phải làm cử chỉ chấp nhận đó. Như thế T́nh yêu mới xứng đáng, mới cao đẹp. Áp đặt t́nh yêu th́ không phải là yêu.
Ôi lạy Cha, con cảm tạ Cha, v́ Cha yêu con ! Chắc chắn không phải là con sẽ thưa với Cha rằng là con không đáng. Dù sao, yêu con, yêu một người như con đây, đó là điều xứng đáng với Cha, với t́nh yêu đích thực, v́ t́nh yêu tự bản chất là vô vị lợi. Tư tưởng này làm tôi phấn chấn biết bao.
Người ta thường nghĩ tới ḿnh nhiều quá và không nghĩ tới t́nh yêu cho đủ. Có những nhà thần học thật đáng tội nghiệp, xem ra họ sợ làm cho Thiên Chúa trở thành quá tốt lành, cho dù họ không tự nhận như thế. Họ bảo : “Ngài tốt lành, phải - nhưng Ngài không mềm yếu”. Nhưng một ḷng tốt mà không đi tới một sự mềm yếu nào đó, sẽ chỉ là ḷng tốt của “cô gái già” nghiêm khắc, khi làm phúc cho kẻ khó th́ đắn đo bủn xỉn v́ sợ ḷng tốt của ḿnh làm cho họ sinh lười biếng.
Chính mềm yếu v́ t́nh yêu mà Cha tôi càng cao cả và càng đẹp đẽ thêm.
Thập giá cho thấy rằng tôi có lư.
(11/9/1937)