NỖI L̉NG KHAO KHÁT CHÚA
(Thánh Augustinô )
Chúa đă hứa ban cho chúng ta điều ǵ ? Thưa : Chúng ta sẽ được nên giống Người, v́ sẽ được chiêm ngưỡng đúng chân dung Người. Ngôn ngữ (loài người) có thể nói được ngần nào th́ nói ra được ngần đó vậy thôi. C̣n ǵ khác nữa th́ ḷng phải suy. Thật vậy, Thánh Gioan đă nói được ǵ sánh với Đấng Tự Hữu ! và loài người chúng ta có thể nói được ǵ, v́ xét về công phúc chúng ta chẳng đáng ǵ sánh với Thánh nhân.
Thế nên, ta hăy trở về với ơn Chúa xức dầu (là ơn Thánh Thần) ; ta hăy trở lại với ơn xức dầu đang dậy ở trong ḷng điều mà ta không thể nói ra được. Và bởi v́ hiện nay anh em không thấy được, th́ việc anh em phải làm là ao ước khát khao.
Trót cả đời sống của người Kitô hữu tốt là một ao ước thánh thiện. Dĩ nhiên điều bạn c̣n ao ước, th́ bạn chưa thấy được, nhưng nhờ sự ao ước, bạn trở nên có khả năng được thỏa măn khi thấy điều bạn đang muốn thấy. Cũng khi bạn muốn đổ đầy bao mà thấy người ta cho bạn có vẻ to, nhiều, bạn sẽ căng bị, căng bao, căng túi hay thứ ǵ khác ra to. Bạn biết phải đổ đầy vào bao nhiêu, mà thấy bao quá bé, nên bạn kéo căng cho bao to ra hơn, để chứa được nhiều hơn. Chúa cũng thế, Chúa tŕ hoăn để tăng thêm ḷng khao khát cho bạn. Tăng thêm ḷng khát khao để làm nở tâm hồn bạn, Chúa làm nở tâm hồn để tăng thêm khả năng đón nhận của bạn.
Vậy, thưa anh em, chúng ta hăy ao ước khát khao, v́ chúng ta sẽ được đầy. Anh em hăy xem Thánh Phaolô : Ngài căng bao của Ngài ra để đón nhận ơn phúc sau đây như thế nào. Ngài nói : Không phải v́ tôi đă đạt được mục đích hay đă nên trọn lành rồi. Thưa anh em tôi không nghĩ rằng tôi đă đạt được rồi.
Vậy bạn phải làm ǵ ở đời này, nếu bạn chưa đạt được ! Điều duy nhất là : Quên ở phía sau mà lao ḿnh tới trước, nhắm đích, tôi chạy đến giải thưởng ơn Chúa gọi tôi. Ngài nói Ngài lao tới và nhắm đích mà đi v́ Ngài cảm thấy ḿnh chưa đạt được phúc mà mắt chưa hề thấy, tai chưa hề nghe và ḷng cũng chưa được cảm thấy.
Đời sống chúng ta là vậy, phải tập tành bằng ước ao khát khao, và càng tập tành được nhiều bằng ước ao thánh thiện, khi ta càng cắt đứt được ham mê sự đời. Như ta đă có lần nói : phải làm sao cho rỗng đă, rồi mới làm đầy được. Bạn muốn được đầy điều tốt, bạn phải đổ dốc hết điều xấu đi.
Giả như Thiên Chúa muốn đổ đầy mật ngọt vào cho bạn ; nếu ḷng bạn đă đầy ắp dấm chua, th́ bạn đựng mật ngọt vào đâu ? Vậy phải dốc hết những ǵ b́nh đang đựng đi đă ; phải đánh rửa cho sạch, dầu phải vất vả, phải kỳ phải cọ để b́nh nên xứng với đồ đựng.
Ta nói đến mật, đến vàng, đến rượu, đến thứ ǵ cũng được để gợi lên điều khôn tả, điều ta có ư nói : là Thiên Chúa. Và khi nói Thiên Chúa th́ tôi có ư nói ǵ ? Danh từ tuy chỉ có hai vần, và gồm tất cả những ǵ chúng ta khát khao mong đợi ; thế nên, mọi điều ta có thể nói được, đều ở dưới thực tại. Chúng ta hăy mở ḷng ra đón Chúa, để khi Người đến, Người cho chúng ta được no đầy măn nguyện. Qủa thật, chúng ta sẽ được nên giống như Người, v́ Người thế nào chúng ta sẽ được thấy Người như vậy.
khát khao và ước muốn
(Sửa đổi thêm bớt bài chia sẻ của JKN)
Tất cả mọi sinh vật đều có sự sống. Nhưng sự sống ấy có nhiều cấp độ khác nhau, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Sự sống càng cao th́ càng có những khả năng đặc biệt mà sự sống ở bậc thấp hơn không có, hay có rất ít. Cùng là sống, nhưng cái sống của một cây cổ thụ khác với cái sống của một cây cỏ ; cái sống của con sư tử hay một con cá heo khác với cái sống của con chó, con mèo, và càng khác với cái sống của con giun, con dế. Cao hơn nữa là cái sống của con người. Và cao hơn cái sống của con người là cái sống của thiên thần, và cao nhất là cái sống của Thiên Chúa, nguồn phát sinh mọi sự sống.
Loài thực vật có khả năng tự dinh dưỡng, tự thích ứng, tự lớn lên, tự sinh sản, nhưng khả năng cảm giác rất ít. Loài động vật có đủ mọi khả năng của loài thực vật, nhưng khả năng cảm giác cao hơn rất nhiều, và c̣n có khả năng tự di chuyển. Nhưng các loài thú có rất ít trí tuệ, khả năng ư thức, không có khả năng tự quyết định hay sự tự do, chỉ biết làm theo bản năng. C̣n con người có nhiều khả năng vượt rất xa loài động vật. Con người có đời sống tinh thần, trí thức, t́nh cảm, có khả năng tự do và tự quyết định, và nhất là tin nhận con người đă được sáng tạo nên giống h́nh ảnh của Thiên Chúa.
Khi phát triển những khả năng cao cấp của ḿnh như tinh thần, t́nh cảm, trí tuệ, th́ con người có khả năng hạnh phúc cao hơn tất cả mọi loài, nhưng hạnh phúc ấy chưa tràn đầy, chưa đạt tới viên măn. Khi nào con người nhận ra ḷng yêu thương của Đấng dựng nên ḿnh th́ con người mới đạt được giá trị cao nhất, và mới được hạnh phúc một cách viên măn.
Chưa được hạnh phúc viên măn, con người sẽ không bao giờ thỏa măn. Khi chưa đạt được hạnh phúc viên măn, th́ dù có đạt được những điều ḿnh đang mong ước, con người cũng chỉ tạm hạnh phúc trong chốc lát, để rồi sau đó lại khao khát một cái khác cao hơn ; nếu không đạt được cái cao hơn đó th́ con người lại rơi vào đau khổ. Những khao khát b́nh thường ấy chỉ giống như những ly nước, những chén thức ăn. Uống xong ly nước ấy tuy đă khát, ăn hết thức ăn ấy tuy no và hết đói, nhưng rồi sẽ lại khát, lại đói nữa : “Ai uống nước này, sẽ lại khát” (Ga 4,13). Cứ thế, chẳng bao giờ con người hết đói và hết khát với những thức ăn thức uống b́nh thường ấy. Và con người cứ phải kiếm nước kiếm thức ăn măi. C̣n đói khát những ước vọng b́nh thường ấy, con người c̣n phải gặp biết bao khó khăn.
Những hạnh phúc do sự thỏa măn những ước vọng ấy chỉ giống như một người bị bệnh ngứa, khi ngứa lên th́ găi hay hơ nóng chỗ ngứa, tuy hết ngứa nhưng chỉ được một thời gian rất ngắn, để rồi sau đó sẽ c̣n tiếp tục ngăi dài dài nữa. Chỉ khi nào chữa cho hết bệnh ngứa, th́ con người mới thật sự thoải mái. Cũng vậy, chỉ khi nào con người nhận ra được Thiên Chúa lấp đầy nỗi ḷng khao khát bằng chính t́nh yêu của Người th́ sẽ không bị đau khổ đè bẹp và mới có hạnh phúc đích thật, thứ hạnh phúc không ai lấy mất được.
Khi con người chưa cảm nghiệm được hạnh phúc đích thực ở nơi Thiên Chúa, th́ họ chỉ mải miết t́m kiếm những hạnh phúc chóng qua, nơi của cải, nhà cửa, địa vị, quyền lực… Đạt được hạnh phúc này th́ lại khao khát hạnh phúc khác. Khi phải đi bộ th́ họ mong có chiếc xe đạp, tưởng rằng có xe đạp th́ sẽ hạnh phúc lắm. Nhưng khi có xe đạp, phải đạp mỏi cẳng th́ họ hết hạnh phúc, và họ lại mong ước có chiếc xe máy… rồi xe hơi… rồi nhà cao cửa rộng… rồi địa vị chức quyền… Nhưng dẫu có trở thành một ông vua hay bà hoàng, th́ ḷng họ vẫn chẳng thấy được lấp đầy, và cũng chẳng thấy hạnh phúc đích thật
Con người làm việc không phải chỉ t́m thứ “lương thực mau hư nát” là những thứ đem lại những hạnh phúc thoáng qua, nhưng cần t́m loại “lương thực thường tồn đem lại phúc trường sinh”. “Lương thực thường tồn” ấy chính là Đức Giêsu. Đó chính là thứ “bánh” mà Đức Giêsu hứa ban cho ta : “Chính tôi là bánh trường sinh. Ai đến với tôi, không hề phải đói ; ai tin vào tôi, chẳng khát bao giờ !” (Ga 6,35).
Thiên Chúa muốn cứu rỗi ta, thánh hóa ta, muốn ta nên thánh, được thật sự b́nh an hạnh phúc, và Ngài sẵn sàng làm tất cả để thực hiện điều ấy. Nhưng Ngài có thực hiện được điều ấy hay không c̣n tùy thuộc vào cả bản thân ta nữa, cho dù Ngài rất quyền năng. V́ thế, thánh Âu Tinh nói : “Để dựng nên ta, Thiên Chúa không cần đến ta, nhưng để cứu rỗi ta, Thiên Chúa không thể làm được nếu ta không cộng tác với Ngài”. Việc cộng tác của ta không ǵ khác hơn là ḷng ước muốn của ta. Ước muốn nhiều hay ít ? Ước muốn cái ǵ ? Và chính ḷng ước muốn đó dạy ta biết phải làm ǵ !
Trong việc cứu rỗi và nên thánh của ta, Thiên Chúa đă làm tất cả và luôn luôn sẵn sàng làm tất cả những ǵ Ngài có thể làm được để giúp ta. Phần c̣n lại rất nhỏ là sự cộng tác mà khởi đi từ ḷng ước muốn của ta. Phần này Ngài không thể làm thay thế cho ta được. Cũng tương tự như cha mẹ có thể lo lắng đủ mọi thứ để con cái ḿnh được ăn uống đầy đủ. Nhưng có điều cha mẹ không thể làm thay cho con cái ḿnh được, đó là có muốn nhai và nuốt thức ăn vào bụng hay không. Hay như cha mẹ có thể lo cho con đủ mọi phương tiện để học hành, nhưng nó không muốn học th́ cha mẹ cũng chào thua thôi. Đó là ḷng ước muốn cần thiết ta phải có, không ai ước muốn thay cho ta được. Nếu ta không muốn, th́ Thiên Chúa dẫu có muốn cứu ta, muốn thánh hóa ta cách mấy Ngài cũng đành bó tay. Vậy ta cần thiện chí tỏ ra ḷng ước muốn của ḿnh để Thiên Chúa thực hiện những điều kỳ diệu nơi ta.
Khao khát và ước muốn là điểm khởi đầu cho ta bước đi truy t́m và Tin Mừng cho ta biết là “t́m th́ sẽ gặp”. Một khi đă gặp được Ngài th́ chính Ngài mới lấp đầy và làm no thoả ḷng khao khát và ước muốn của ta. Chính Ngài mới là niềm vui, sự b́nh an và hạnh phúc đích thực cho cuộc sống con người ta.
V́ khao khát và ước muốn không đúng sự thật mà Thiên Chúa đă gieo vào đáy sâu tâm khảm con người nên con người trở nên gánh nặng cho nhau, rồi hại nhau, huỷ diệt nhau...
Đời sống đạo trở nên nặng nề v́ các Kitô hữu chỉ lo lắng giữ những luật lệ, bổn phận, các giới răn, những việc phải thi hành bằng sức cố gắng của riêng ḿnh mà măi chẳng thấy ḿnh khá lên được. Ḷng khao khát và ước muốn đưa người tín hữu đến gặp gỡ và sống tương quan thân t́nh với Đấng sáng tạo nên ḿnh. Ngài sẽ loan Tin Mừng cho người nghèo khổ, tháo gông cùm xiềng xích cho ai bị trói buộc, ban niềm vui cho những ai sầu khổ và Ngài sẽ đổi mới mọi sự.
“Hai tay cầu Chúa giơ lên, hồn con khát Chúa như miền đất khô” (Tv 142)
“Đức Giêsu đáp : Nếu anh muốn nên hoàn thiện...” (Mt 19,21)
- Tôi khao khát gặp Chúa lắm, thế mà măi chẳng được gặp, những giờ cầu nguyện thật là khô khan, nguội lạnh, chán nản, chia trí liên hồi, lo ra liên tục ; trong ḷng tôi tâm trí rỗng tuếch, tâm t́nh cũng lo đi chơi đâu cả, làm cho cuộc sống tôi buồn nản như cơm nguội thiu. Đầu óc tim gan phèo phổi tôi như thế mà bảo tôi sống trung thành kiên tŕ cầu nguyện măi được ư ? Chúa đâu rồi ? Sốt sắng ở đâu ? Sao tôi thấy người khác hay thế, c̣n tôi cứ quanh quẫn măi vậy sao ? Kéo lê cuộc đời này mà không biết dừng ở đâu. Tôi thấy cái ǵ cũng hay cả, c̣n riêng tôi cứ thấy ḿnh bết măi ?...
- Khả năng tiếp thu của tôi kém quá, họ học một th́ tôi phải học hai mới nhớ. Kiến thức tư tưởng, bài vở... chỉ là con số không : ruột đặc như bí, trí óc một khối u, tim gan phèo phổi lạnh như tiền, cái ǵ cũng khó tiêu chậm hiểu, tôi đâm mặc cảm ra. Lại thêm bộ mặt trái mít nữa (cầu nguyện nhiều để xin Chúa đổi ra trái soan mà măi chẳng được) thật mất cảm t́nh, khó thương.
- Tôi là con người tội lỗi, xưng đi xưng lại măi mà không chừa được. Tập tành các nhân đức, cầu mong sớm nên thánh, thế mà có được đâu. Thân xác mệt mỏi, mất cả sức cố gắng, rồi đâu lại hoàn đấy. Tôi sợ Chúa buồn tôi. Tôi sợ mất ḷng Chúa. Tôi sợ Chúa không thương tôi. Đời tôi thật không xứng đáng. Tôi vẫn cố xoay sở mà vẫn chưa đi tới đâu, vẫn cứ ́ ra một chỗ, thật đấy.
- Tôi sinh ra mang kiếp con nhà nghèo, nghèo xơ nghèo xác, không đủ tiền để sắm sửa những thứ cần thiết, huống hồ chi dám mơ mộng thứ này thứ nọ như đám bạn bè. Tôi than phiền số kiếp của tôi, của ba má tôi, của gia đ́nh tôi, của quê hương tôi. Những người khác khuyên tôi chịu vậy, an vui trong số phận. Nhưng sự việc nào đâu có dễ như họ tưởng. Nào tôi có tội t́nh ǵ mà số phận tôi lại hẩm hiu đen đủi đen đui như vậy ? Sao Chúa bắt tôi phải khổ măi như thế ?
- Tính t́nh tôi sao nó lại cục cằn, thô lỗ quá. Ai đến với tôi cũng dè chừng, cũng sợ. Họ nói bóng nói gió, họ xầm x́, họ liếc xéo... Ruột gan tôi cứ rối bời lên, tim gan phèo phổi cứ sôi lên sùng sục, thật rơ khổ. Vui th́ ít mà sầu th́ mênh mông. Nhiều lần tôi muốn khắc phục mà không được, không kiềm chế được. Nỗi bất ổn nơi tôi cứ sôi lên. Tự ái cứ dồn lên tận cổ, nghẹn ứ cả ra.
"Tôi, tôi ấy mà", và c̣n nhiều thứ "Tôi, tôi ấy mà" nữa, kể ra chẳng xiết.
Các bạn ơi, thưa các bạn kính mến "Tôi ấy mà" ơi, sao mà các bạn giống tôi quá chừng chừng. Tất cả chúng ta đều nhận ra sự bế tắc, những giới hạn của ḿnh, những cù lần của ḿnh. Thế nhưng các bạn có biết không, chúng ta biết ḿnh như thế lại là ơn Chúa đấy. Thánh Augustin không chỉ thú tội và tuyên xưng các ân sủng, nhưng thú tội, tự nó, đă là một lời ngợi khen, ngợi khen ơn tha thứ của Thiên Chúa và ngợi khen công tŕnh mănh liệt của Đức Kitô. Ngài lục soát linh hồn ḿnh để t́m kiếm Thiên Chúa. Ngài hy vọng khi hiểu rơ ḿnh, Ngài có thể hiểu được Thiên Chúa : "Lạy Chúa, xin giúp con nhận ra Ngài, xin giúp con nhận ra con. Muốn hiểu Ngài con phải biết con. Và khi hiểu biết ḿnh, con sẽ biết Ngài. V́ vậy, xin Chúa cho con thấy con". Thánh Têrêsa Avila : "Nếu không quay về lại với ḿnh, để biết ḿnh, biết nỗi khốn khổ của ḿnh và biết những bổn phận của ta với Chúa, th́ ta đừng nghĩ rằng ḿnh sẽ được vào thiên đàng". -- "Hăy gắng hiểu tôi ở đây : biết ḿnh là điều rất cần thiết ngay cả với những người Chúa cho ở cùng cung điện với Ngài. Cho dẫu linh hồn đạt tới mức thánh thiện cao siêu đến đâu đi nữa, th́ việc nhận biết thân phận của ḿnh vẫn gắn liền với ḿnh và dẫu có muốn cũng không bao giờ bỏ qua việc này". -- "Không biết tôi đă diễn đạt ư ḿnh đủ hay chưa, nhưng sự biết ḿnh ở đây rất quan trọng đến nỗi dầu được nâng lên đến các tầng trời, tôi vẫn muốn không bao giờ các chị được lơ là với công việc t́m biết ḿnh. Bao lâu c̣n sống trên mặt đất, không có ǵ cần thiết cho chúng ta hơn là ḷng khiêm nhường" (Lâu đài nội tâm, trang 17 - Thánh Têrêsa Avila).
"... Như cây xanh tươi sinh nhiều trái thơm ngon v́ đă được trồng trong thửa đất ph́ nhiêu. Mảnh đất đó chính là sự nhận biết con người thực của ḿnh. Linh hồn tự biết con người thực của ḿnh. Linh hồn tự biết ḿnh sẽ khiêm tốn, v́ không thấy có lư do ǵ để kiêu căng..." (Bức tâm thư của thánh Catarina -- Khơi nguồn 3).
Bạn thân mến, hay quá đi chứ nhỉ ? Nhưng xin các bạn cùng với tôi, chúng ta "bước thêm một bước nữa" nhé. Thiên Chúa với tư cách Ngài là Cha, là Bố của chúng ta, Ngài vẫn đang yêu thương âu yếm chúng ta. Những ǵ chúng ta hiện có, đang có, đang là, là biểu hiện t́nh yêu của Ngài. Ngài đă mềm ḷng ra v́ yêu chúng ta với những bế tắc, khó khăn, nghèo hèn, xấu xí, yếu đuối... của chúng ta. Ngài không yêu cách chung chung đâu, hay chỉ yêu cách đại khái đâu, mà là yêu cách cá vị, cụ thể từng người, từng cuộc sống. Trái tim của Ngài vẫn đang phập phồng v́ yêu thương. Chúng ta vẫn đọc trong thánh vịnh là "chẳng có bà mẹ nào bỏ con, nhưng cho dù có bỏ chăng nữa th́ Chúa cũng không bỏ đâu”. Tôi và bạn có dám tin không ? Có dám xác tín như đinh đóng cột không ? V́ Ngài là T́nh Yêu và chỉ có một lư do duy nhất : Tôi và bạn là những đứa con, là những cục cưng của Ngài.
Nhận biết ḿnh có những yếu điểm : thua kém người khác, không có chút tài mọn, chậm hiểu, dốt nát, cù lần cù lèo, cu li cu léo, phận hẩm duyên ôi, bị khinh rẻ chê bai, xấu xí tật nguyền, bị tính âu lo bồn chồn chẳng làm nên cơm cháo ǵ, thêm bệnh tật ốm o... đủ thứ đó ! Biết ḿnh như thế, không phải là tin vào định mệnh tất yếu, mọi sự đă được sắp đặt, Chúa đă định rồi không được cựa quậy... Ôi ! như thế th́ ớn quá !!! Nhưng khi nhận ra yếu đuối, tật nguyền của ḿnh, ta cũng đồng thời tuyên xưng sức mạnh của Thiên Chúa và hết ḷng cảm phục Ngài, v́ Ngài vẫn luôn ở với chúng ta và yêu thương chúng ta. "Dẫu phải qua ghềnh u tối, họa tai tôi chẳng sợ. V́ đă có Người ở với tôi..." (Tv 23).
Biết ḿnh không phải để chúng ta buồn nản thất vọng, mặc cảm tự ti, buông xuôi bại xuội, hoặc bất măn, phản kháng, chống cự, khép kín, co cụm, pḥng thủ, than van, ca thán về ḿnh hoặc giơ nắm đấm lên thách thức Trời cao -- Như thế th́ quá cỡ thợ mộc rồi đấy !!! Chúng ta có dám đón nhận ḿnh, bằng ḷng với ḿnh, ḥa giải với ḿnh (khó đấy) và bền vững kiên tŕ, tin vào t́nh thương của âu yếm của Cha để rồi b́nh tĩnh chờ đợi cho đến khi nhận ra ḷng xót thương của Cha. Chính t́nh thương sẽ cải hóa biến đổi cho chúng ta càng ngày càng gần gũi với Cha. Chỉ có T́nh Yêu âu yếm mới làm được chuyện này. Thật đấy ! Và chỉ có Cha mới tha thứ hết lần này đến lần khác, khi chúng ta biết khiêm tốn đón nhận con người ḿnh. Cả đời chúng ta, cả cuộc sống chúng ta là con đường Chúa đang dẫn dắt chúng ta đi, đang âu yếm đưa chúng ta trở về với đường lối của Ngài, để gặp được Ngài, để nhận ra Ân Nghĩa của Ngài, thế đấy !
Biết ḿnh bị giới hạn về con người tự nhiên của chúng ta, về những dấu vết tội lỗi của chúng ta trong quá khứ. Đó không phải là hồ nghi ơn Chúa. Trái lại, liều ḿnh một cách vô ích mới là thử thách Thiên Chúa.
"Thầy đây đừng sợ" kinh nghiệm của Phêrô đấy. "Không có Thầy anh em không làm ǵ được" (Ga 15,5). Thánh Phaolô cũng mạnh mẽ tuyên xưng: "Khi tôi yếu là lúc tôi mạnh nhất" (2 Cr 12,10) ; "Ở đâu tội lỗi ngập tràn th́ ở đó ân sủng tràn lan gấp bội" (Rm 5,20) ; "Tôi tạ ơn Chúa v́ Đấng ban sức mạnh cho tôi" (1 Tm 1,12). Vâng, thế đấy, khi tôi thất bại, bế tắc, giới hạn, thua thiệt, vụng về, tội lỗi... là lúc tôi xác tín mạnh nhất : Chúa ở với tôi, Chúa yêu thương tôi, Chúa muốn nâng đỡ tôi, Chúa đón nhận tôi, tôi tin vào Ngài v́ Ngài giàu ḷng từ bi thương xót, rất mực bao dung... Đây không phải là liều thuốc ngủ cực mạnh đâu, cũng chẳng phải là ảo tưởng hay khéo tưởng tượng đâu, mà là Yêu. Bạn đang yêu, chúng ta đang yêu, có thế thôi.
"Chân lư sẽ giải thoát anh em" mà lị (Ga 8,32).