D̉NG THÂN TÂM BẤT TẬN
CỦA GIÊ SU KI TÔ
Qua Việc Hành Thiền và T́m Hiểu Lời Chúa
Linh Kỳ
Phần 1
Lời tác giả: Có một ngày, ở hầu như mọi ngơ nghách của cuộc sống, tôi đă nh́n thấy h́nh bóng và tâm tư của Giê Su Ki Tô. Nhận thức này đến với tôi qua chuỗi ngày sử dụng các phương pháp hành thiền Phật Giáo để t́m hiểu thân tâm của ngài. Lần theo các dấu vết của h́nh tướng và tâm tướng của Giê Su Ki Tô trong Kinh Thánh, tôi đă được diễm phúc nh́n thấy ḍng thân tâm bất tận của ngài trong cuộc sống mỗi ngày: có lẽ, đó chính là h́nh ảnh một Thiên Chúa hiện hữu, vô h́nh vô tướng, vượt không gian và thời gian, cùng tan biến trong tất cả các tâm tư và h́nh hài của nhân loại - ĐẠI NGĂ.
Là người b́nh thường, không biết từ bao giờ, tôi đă bị hấp dẫn, lôi cuốn và thậm chí thú nhận là yêu thích các lư thuyết huyền học như tử vi, lư số, và dịch học. Nếu tại đây có thể đăng một quảng cáo về ma lực hấp dẫn thần kỳ của huyền học, tôi có thể cống hiến cho bạn đọc một câu đă nằm ḷng từ thưở c̣n rất nhỏ:
mạng người do trời định,
cùng tướng mệnh phụ thuộc vào h́nh cốt
điềm tốt xấu phụ thuộc vào khí mạo
gọi đó là thuật tướng số
(i) Tướng mệnh đă an bài tôi là một người Việt Nam, sinh ra tại miền Nam, trong một gia đ́nh trung lưu, một gia đ́nh Công Giáo.
(ii) Và tâm mệnh đă định tôi trở thành một con người của ngày hôm nay.
Một thời gian rất dài, tôi đă quên mất hai điều này. Nhưng thời gian không ngừng lại, ḍng Thân và Tâm của tôi đă nhiều lần thay đổi cùng với nhịp điệu của cuộc sống.
Cũng từ lâu, tôi đă đặt trọn niềm tin của ḿnh vào Thiên Chúa. Đă không đếm được bao lần, tôi cố gắng suy tư và t́m hiểu Lời Chúa, và cũng đă bấy nhiêu lần, tôi đă thất vọng. Bước chân t́m hiểu đạo lư Ki Tô Giáo của tôi bị tắt nghẽn ở nhiều nơi. Rất nhiều khi tại các giáo đường, sau khi nghe các bài giảng tại nhà thờ, tôi gần như muốn đứng lên bày tỏ sự thất vọng của ḿnh cho vị linh mục trên toà giảng biết: “ngài đang chăn vịt chớ không phải chài lưới người.” Mặc dầu vậy, tôi vẫn không ngưng niềm hoài vọng ở Thiên Chúa.
Trong một dịp hết sức t́nh cờ, trong lúc ngồi xem một bộ phim kiếm hiệp "Bố Y Thần Tướng", đột nhiên nghe tôi bừng giác ngộ một câu nói của Kinh Kim Cang (Phật Giáo)
Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng, nhược kiến chư tướng phi tướng, tức kiến Như Lai.
tạm dịch:
Phật tổ dạy: tất cả mọi tướng đều không chân thật, lại cũng không phải là chân tướng - cho nên, ai thấy được chân tướng của ḿnh, tức là đă thấy Phật.
Và thế là ĐĂ HIỂU. Từ lâu, những uẩn khúc về Thánh Kinh, Lời Chúa đều ẩn tàng sau lớp bụi thời gian, sau những ngụ ngôn quá ngủi, và sau cả những h́nh tướng và thân tâm của Giê Su Ki Tô mà nhất thời không một toà giảng nào có thể thuyết trong vài chục phút ngắn ngủi.
Sử dụng các phương pháp hành thiền Phật Giáo để phân biệt chân vọng, tâm và tướng, tôi đă say sưa lần theo các dấu vết c̣n để lại của Đạo Sư Giê Su Ki Tô: phân tích và t́m hiểu các h́nh tướng và tâm tướng của ngài trong suốt chiều dài của Tân Ước.
Một buổi chiều sau nhận thức đoạn Kinh Kim Cang không lâu, tôi boàng hoàng sửng sốt nhận ra: hoài công t́m kiếm bấy lâu, th́ ra THẦY GIÊ SU vẫn ở cùng chúng con mọi ngày cho đến tận thế.
I. Ước Nguyện Của Một Hành Giả
Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng quen thuộc với nhiều câu bất hủ của các bậc vĩ nhân hay những câu rất thường t́nh ở dân gian. Tôi cũng thường có thói quen diễn giải lời nói của bậc vĩ nhân theo suy tư của chính ḿnh:
Nếu có thể nói: Đạo b́nh thường cũng là đạo; Vậy: sống b́nh thường cũng có nghĩa là TU rồi !!
Thế là tôi luôn đinh ninh tự nhủ: mỗi một ngày trong cuộc sống b́nh thường, dù bận rộn hay nhàn rỗi, dù khoẻ mạnh hay đau khổ, mỗi một biến cố, sự việc xảy ra trong đời đều là những bước tu học của hành giả Linh Kỳ.
Con đường tu học và thực hành đạo lư của tôi thật đơn giản: tuổi trẻ chăm lo học hành, lớn khôn th́ ra ngoài làm việc, ước nguyện chính đáng nhất chỉ là gia đ́nh êm ấm, nhà cao cửa rộng, vợ đẹp con khôn.
Thế nhưng, có nhiều lần trong cuộc đời, tôi chợt nhận ra rằng: ḿnh vẫn có thật nhiều khổ đau từ tư tưởng cho đến thân xác.
Càng nhận biết ḿnh có nhiều phiền năo và đau khổ, tôi đặt nhiều kỳ vọng trong việc t́m hiểu chân nghĩa của Lời Chúa trong Kinh Thánh. Lư lẽ thật đơn giản, trong khổ đau, con người luôn bám víu vào hy vọng. Với tôi, tôn giáo là sợi dây gắn liền KHỔ ĐAU và HY VỌNG. Tôi c̣n chưa thôi việc t́m hiểu Lời Chúa v́ cuộc đời tôi gắn liền với Kinh Thánh như là ước nguyện ban đầu.
(i) Thiền Là Nghệ Thuật Lắng Nghe
Lần đầu tiên cũng là lâu lắm rồi, theo lời xúi dại xúi khôn của nhiều bạn bè, tôi thử hành thiền. Mục đích th́ hệt như Đức Phật, thiền cho đời BỚT KHỔ !
Khởi đầu, phương pháp thiền thật đơn giản: ngồi khoanh chân kiểu kiết già như các sư tăng hay ngồi ... cố gắng giữ đầu thật thanh tịnh, không đuổi theo bất kỳ ư nghĩ hay nhận thức nào hết. Để đạt được điều này, hành giả phải học đếm số từ 1-10 và ngược lại. Người không thích đếm số có thể theo dơi hơi thở ra và hít vào. Xin đừng nói là không cảnh cáo trước: khởi đầu hành thiền, ai cũng có lúc đếm lộn hoài.
Nói th́ dễ, nhưng làm thật rất khó. Bảo đảm ai chưa thử bao giờ sẽ thấy thời gian dài vô tận với rất nhiều cảm giác, tư tưởng, tiếng động, tràn về từ Lục Căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ư. Và sau khoảng thời gian dài bất tận đó, mở bừng đôi mắt xem đồng hồ: 15 phút - hệt như là giấc mộng cuộc đời tưởng chừng rất dài chợt thoáng qua, nhưng khi tỉnh dậy mà nồi hoàng lương c̣n chưa chín (giấc Nam Kha).
Lâu ngày dài tháng, nghệ thuật thiền cùng với các phương pháp tu tập các căn các thức qua việc học hỏi đạo lư Phật Giáo và các phương pháp tu tâm, tu tướng đă lên đỉnh cao, tôi bồi hồi hiểu ra sự khác biệt giữa CHÂN và VỌNG. Một ngày khi tư tưởng và đạo lư đă chín mùi, tôi t́nh cờ giác ngộ đoạn kinh Kim Cang kể trên.
(ii) Thiền Là Con Đường Tu Tâm
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta luôn bị đặt vào rất nhiều t́nh huống khó xử. Thật dễ hiểu: khó xử bởi v́ lúc nào cũng phải quyết định mà không hề biết hết 100 % hậu quả là ǵ ?? - Chưa nói ở đây nhiều khi chỉ là biết vài chục phần trăm, c̣n phần nhiều là liều mạng. Có lẽ, bởi v́ đó mà con người thường nuôi nhiều mơ ước và thật nhiều hy vọng chăng?
Từ thiền, tôi học hỏi phương pháp loại bỏ các VỌNG TƯỚNG. Tướng là những h́nh ảnh, sự việc hay thậm chí là tư tưởng xảy ra nơi tâm trí. Chữ vọng ở nơi này có nghĩa là không thật.
Thí Dụ một thí dụ điển h́nh là cách đây không lâu, gia đ́nh tôi có một người thân đă có tuổi vào nhà thương cấp cứu.
Thế là trời ơi!! Người chưa chết mà thiên hạ bà con cô bác đă om x̣m, đổ lỗi, đổ tội, rồi th́ TƯỚNG BUỒN TƯỚNG KHỔ nào tôi cũng có thể nh́n thấy.
Hai ngày sau, đă qua giai đoạn nguy hiểm: MỌI SỰ ĐĂ HOÀN TẤT. Lúc này mặt mày ai cũng vui vẻ, sự tha thứ và thông cảm đến thật quá dễ dàng.
Phân Tích: Trước đó 2 ngày, người ta nghĩ đến t́nh trạng xấu nhất: CHẾT nên tâm tướng đau khổ, rồi th́ cuống quưt, nóng giận rầy la nhau. Sau đó 2 ngày, có ǵ đâu nhỉ ?
Vậy giáo lư nhà Phật mới dạy rằng:
- Tướng Tự Tâm Sanh và Tướng Tự Tâm Diệt.
Phải chi hôm đó không ai khởi ư niệm XẤU NHẤT, th́ tâm không nghĩ đến việc xấu nhất, và tướng đâu có kinh hoàng xào xáo như vậy.
Người học thiền có thể dễ dàng loại bỏ các ư niệm khởi từ tâm dẫn đến Vọng Tướng ngay từ khi nó bắt đầu hoành hành: như nảy sinh nóng nảy, nhức đầu ... thậm chí chỉ khi niệm vừa loé lên có thể dập tắt được trong giây lát.
À, thiền không đồng nghĩa với là LOẠI BỎ SUY TƯ. Không ai cấm một thiền giả suy nghĩ bao giờ. Hạnh phúc mà một thiền giả có được là sau khi nghĩ đến t́nh trạng xấu nhất, họ tính toán, cân nhắc phải làm ǵ, làm sao mà không cần phí nhiều công sức LO BUỒN và SẦU MUỘN khi việc đó c̣n chưa xảy ra.
II. Ḍng Thân Tâm Bất Tận Của Giê Su Ki Tô và Tâm Đạo
(i) Thánh Kinh Cùng Đời Sống Thần Nghiệm
Có một hiện thực chúng ta có thể dễ dàng nh́n thấy ở bất kỳ giáo phận Công Giáo nào: một giáo dân, một tu sĩ, một môn đệ có thể cả đời sốt sắng xem lễ, rước ḿnh thánh, chăm lo xưng tội. Nhưng nếu vị đó c̣n chưa sống trong đời sống thần nghiệm, hầu như chúng ta ai cũng có thể cam đoan rằng: vị này c̣n chưa thấy Thiên Chúa, điển h́nh là chưa thấy vị thầy chí ái Giê Su Ki Tô.
Đời sống thần nghiệm đưa chúng ta trở về với bối cảnh của quá khứ để t́m hiểu, học hỏi, suy tư và chiêm niệm xem những việc đă xảy ra có phù hợp với Thiên Chúa, có phù hợp với đức tin Công Giáo, và vượt trên những khuôn khổ tôn giáo: có phù hợp với điều anh, chị, hay tôi miệt mài tin tưởng. Từ đó, Ki Tô Hữu có thể chọn hành động, tư tưởng và thái độ sống phù hợp với niềm tin của ḿnh. Thánh Kinh được xem là cánh cửa ngơ đầu tiên mời gọi con người t́m hiểu về Thiên Chúa và con người trong đời sống thần nghiệm.
Thí Dụ: Thánh Franciso Assisi và Lẽ Hơn Được Trong Đời Sống Thần Nghiệm:
Rất nhiều người trong chúng ta yêu mến Kinh Hoà B́nh, tôi cũng thế. Lời kinh phù hợp với ḷng mong ước của nhiều người. Tiếc là ư nghĩa chính của Kinh Hoà B́nh chính là LẼ HƠN ĐƯỢC mà ít ai trong chúng ta đem xử dụng một thái độ sống.
- Lạy Chúa, xin hăy dạy con, như khí cụ b́nh an của Chúa.
Thánh Francisco sống vào thời đại Toà Án Dị Giáo, Công Giáo là Quốc Giáo, vv., Tuy truyền thống Giáo Hội cho việc những kẻ thừa hành lệnh Chúa để giết người không có tội []. Tại sao ngài không xin Chúa cho ngài làm khí cụ của sức mạnh, khí cụ của sự huỷ diệt, huỷ diệt các thế lực "tội lỗi" như nhiều thế hệ Công Giáo đă làm: tựa như các thiên sứ áo trắng khi xưa đă làm khi giết hết các con đầu ḷng Ai Cập.
Ngày nay có mấy ai xin Chúa làm khí cụ của sự huỷ diệt thay v́ xin làm khí cụ của hoà b́nh?
Lẽ Hơn Được trong đời sống thần nghiệm chính là đây.
Thí Dụ 2: Câu Truyện Tạo Dựng
Trong cuốn T́m Hiểu Đức Tin Công Giáo của Lm. Mark Links do Lm. Trần Đ́nh Nhi chuyển ngữ kể lại một câu truyện thật có liên quan đến việc giải thích Kinh Thánh như sau:
"Năm 1925, tiểu bang Tennessee đă thông qua đạo luật cấm chỉ việc dạy thuyết tiến hóa trong các trường trung học công lập. John Scopes, một giáo sư trung học, phạm luật và bị bắt giữ. Luật sư danh tiếng Clarence Darrow biện hộ cho Scopes. William Jennings Bryan, một ứng cử viên tổng thống, lănh việc truy tố.
Trước sự ngạc nhiên của mọi người, một trong những việc đầu tiên Darrow làm là gọi Bryan ra chất vấn. Mở sách Kinh Thánh, Darrow đọc đoạn Thiên Chúa dựng nên ánh sáng trong ngày thứ nhất và dựng nên mặt trời trong ngày thứ tư. Rồi ông ta hỏi Bryan làm sao có thể có ánh sáng khi chưa có mặt trời. Sau đó ông hỏi Bryan có tin là Thiên Chúa đă lên án và phạt con rắn phải ḅ bằng bụng không. Bryan trả lời ông tin. Darrow tấn công:
- “Vậy ông có thể nói cho tôi biết trước đó th́ con rắn di chuyển bằng ǵ?”
Bryan nổi giận và tố cáo Darrow đă nhạo báng Thiên Chúa và Kinh Thánh. Darrow la lớn:
-“Tôi phản đối lời buộc tội ấy. Tôi đang chất vấn ông về những ư nghĩ điên khùng của ông, những ư nghĩ mà quan điểm của Ki-tô giáo không c̣n tin như thế nữa.
Câu truyện nổi tiếng trên đă nêu lên một số vấn đề quan trọng về Kinh Thánh phải được giải thích như thế nào."
LẼ HƠN ĐƯỢC trong đời sống thần nghiệm chính là đây.
(ii) Tánh "KHÔNG" Nơi Đức Giê Su Ki Tô:
Có một lần trong một bài giảng trong nhà thờ về việc các môn đệ đi giảng đạo, và họ không được tiếp đăi. Đức Giê Su dạy họ hăy ra đi và phủi bụi chân trả lại. Bữa đó, nói thật là trong ḷng bất măn lối giải thích của vị linh mục trên bục giảng lắm, và tôi chợt nhớ đến một câu kệ của Lục Tổ Huệ Năng:
Bồ đề bổn vô thọ, Minh cảnh diệc phi đài, Bổn lai vô nhất vật, Hà xứ nhạ trần ai.
Dịch: Bồ đề vốn không cội, Gương sáng cũng chẳng đài, Xưa nay không một vật, Chỗ nào dính trần ai.
Trong cuốn T́m Hiểu Thiên Chúa Giáo và Tam Giáo của linh mục giáo sư Cao Phương Kỷ, tôi đọc thấy một nguyên tắc thần học do thánh Thomas Aquinas đề xướng: không nên nói "Chúa là này, là nọ" mà phải nên tập quen sử dụng "Chúa không là".
Đối chiếu với Kinh Thánh, tánh KHÔNG của Thiên Chúa nổi bật ở nhiều nơi, nhưng trong khuôn khổ bài viết, tôi xin chọn ba đoạn nhằm để làm kết luận cho tánh không ở một số thí dụ điển h́nh sau:
- Nước tôi không thuộc về thế gian này (Ga 18, 33-37).
- Hăy để kẻ chết chôn kẻ chết (Lc 9:60).
- Người Môn Đệ Phải Bỏ Mọi Sự (Mt 8, 20-22).
Qua việc hành thiền để nhận ra Thân và Tướng Giê Su, tôi khám phá ra rằng: ngoài tánh KHÔNG, cuộc đời Giê Su và những lời giảng dạy của ngài c̣n là Đạo Lư Tu Tâm nữa. Ngày nào, tôi c̣n sống xa con đường tâm đạo và tánh không này, ngày đó, cuộc đời trần thế vẫn c̣n nhiều phiền năo và khổ đau. Ở đây, xin tŕnh bày ba thí dụ điển h́nh trong tác phẩm TẠI SAO CHÚA IM LẶNG của Linh Mục Đinh Thanh B́nh hầu để minh hoạ cho việc đau khổ và phiền năo khi Ki Tô Hữu c̣n sống rời xa con đường tâm đạo và tánh KHÔNG nơi đức Giê Su Ki Tô.
Thí Dụ 1: Buổi sáng ngày 25 tháng 4 năm 1986 , em trai tôi hớn hở sắp xếp đồ đạc lên xe đi chơi với bạn bè.
Em giơ tay vẫy chào từ giă mọi người trong gia đ́nh lần cuối , v́ em không bao giờ trở về nữa. Tối hôm đó cảnh sát điện thoại báo tin em đă bị tử nạn xe hơi gần một khúc quanh trơn trợt . Em qua đời khi vừa tṛn 20 tuổi. Trưa hôm sau , tôi đáp phi cơ từ Adelaide về Melbourne để nhận xác em . Em nằm ngủ b́nh yên. Nước mắt tưởng chừng như đă cạn sạch đêm qua , bây giờ lại trào ra đầm đ́a trên má. 1 giờ sáng ngày 27, tôi phóng xe tới nhà thờ thánh Phanxico , cửa đă đóng , tôi đứng hét giữa trời "Tại sao em con lại chết ? Tại sao?" Như một thằng điên tôi khản giọng hỏi Chúa.
Chúa im lặng .
Lời Bàn: Trong thiền cảnh, đau khổ này ập đến trong ư thức của sự mất mát, trong cảm nhận của những ǵ mắt thấy, tai nghe, tay sờ được. Thật là khó khi đứng trước tâm cảnh, thực cảnh này, mà không thể không thốt lên lời nói đau khổ. Giáo lư Phật Giáo dạy rằng: đó là nỗi khổ không thể nào tránh khỏi (Tứ Diệu Đế). Thiền quán và tu hành theo Bát Chánh Đạo là phương pháp giải thoát ra khỏi những đau khổ thọ được qua lục căn: tai, mắt, mũi, lưỡi, thân, ư. Một người b́nh thường khi chưa am hiểu giáo lư Phật Giáo, gặp cảnh tượng này, tất sẽ bi ai sầu khổ. Nhưng một thiền sư đứng trước cảnh này, tất chỉ sẽ thốt lên: A Di Đà Phật, vạn vật vô thường, tất cả các tướng đều không thật.
Trở về với đạo lư của Đức Giê Su Ki Tô. Chúng ta thấy ngài đ̣i hỏi thật không ít đối với những người tỏ ư muốn học theo con đường tâm đạo và tánh không của ngài:
- Hăy để kẻ chết chôn kẻ chết (Lc 9:60).
Thí Dụ 2: Gia đ́nh tôi mấy đời đạo gốc , chúng tôi tin rằng Thiên Chúa là Đấng Toàn Năng quyền phép vô biên ,nhân từ và luôn yêu thương loài người như cha mẹ đối với con cái. Ngài sẽ ân thưởng nếu chúng tôi biết vâng lời tuân theo luật Chúa, Ngài sẽ răn dạy nếu chúng tôi hư đốn phạm tội, Ngài sẽ bảo vệ chúng tôi khỏi những ám hại xấu xa của kẻ thù. Hồng phúc Thiên Chúa ban cho con người nhiều hay ít tôi khó thấy được nhưng đau khổ th́ cứ hiện diện trước mắt . Năm 1986 hai cái đại tang trong gia đ́nh tôi, trước đó anh tôi vượt biên mất tích . Những người tôi yêu thương đều lần lượt ĺa trần , bố tôi đă già tôi c̣n hiểu được nhưng em tôi , đứa con đẹp trai vui vẻ dễ thương nhất nhà , em tôi có tội t́nh ǵ mà cũng tức tưởi ra đi khi tuổi đời c̣n son trẻ với một tương lai hứa hẹn rực rỡ .
Mười năm sau , mẹ tôi vẫn c̣n khóc mỗi khi ra thăm mộ . Gần mười năm rồi mà vết thương vẫn chưa lành . Gia đ́nh tôi vẫn thường nhớ tới sinh nhật để tính tuổi và tưởng tượng tương lai của em .Mười năm sau , tôi không c̣n hỏi Ngài tại sao , bởi v́, Ngài vẫn im lặng gục đầu trên Thánh Giá.
Lời Bàn: Ở thiền cảnh, cụ bà sống trong chuỗi ngày đau thương ở tận lục căn: mắt không c̣n thấy con, tai không c̣n nghe tiếng con, thân đau khổ v́ không c̣n nắm ôm được con, ư th́ là bao nhiêu kư ức thân thương của một thời dĩ văng. H́nh tướng và tâm cảnh tràn về đầy ắp Lục Căn, đau khổ trên mười năm này thật lớn. Sau 10 năm, gia đ́nh người kể chuyện vẫn thường nhớ đến sinh nhật để tính tuổi và tưởng tưởng tương lai của em. Thật đúng với câu tục ngữ: một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ!
10 năm cụ bà đau khổ, 10 năm thân nhân thương nhớ, và 10 năm Chúa vẫn lặng thinh. TÁNH KHÔNG CHÚT BỤI TRẦN của ngài c̣n chi rơ hơn như vậy nữa. "Xưa nay không một vật. Chỗ nào dính trần ai?"
Điều đáng tiếc hơn chính là việc c̣n rất nhiều Ki Tô Hữu c̣n đang sống cuộc đời chưa thật hiểu rơ CON ĐƯỜNG TÂM ĐẠO và TÁNH KHÔNG nơi Giê Su Ki Tô. Cũng v́ đó mà trong nhiều cộng đoàn, chúng ta c̣n thấy thật nhiều những thân tâm c̣n quá nhiều khổ đau v́ mất vợ, mất chồng, mất con, mất cha, mất mẹ, vv.
Và vẫn như thưở nào, ḍng thân tâm Giê Su c̣n ẩn hiện trước mặt dành cho những ai đă đầy đủ thiện căn để nhận biết ngài, như chính ngài đă mời gọi Phê Rô:
- Người Môn Đệ Phải Bỏ Mọi Sự (Mt 8, 20-22).
Thí Dụ 3: Chị Linh Bị Bệnh Liệt và Đă Chối Bỏ Đức Tin
Trong những chuyện của Cha Đinh Thanh B́nh, tôi chú ư thật nhiều và phải nói phần nào bị chấn động bởi câu truyện này.
Chị Linh, theo cốt truyện, là một giáo dân Công Giáo. Một ngày, chị phát hiện ḿnh bị triệu chứng nan y, đôi chân tê liệt từ từ.
Cũng như tôi và nhiều giáo dân tầm thường khác, trong đau khổ, chị đă t́m đến Thiên Chúa như là sự ủi an, t́m đến đồng đạo, thân nhân và chồng như là sự ủi an.
CHÚA VẪN THINH LẶNG từ khi chị ngồi trên xe lăn ... từ đó chị chối bỏ đức tin.
Tôi bị chấn động thật nhiều không phải v́ ở cái kết thúc có vẻ rất thường t́nh, nhưng bởi Cha B́nh có đặt một câu hỏi:
- Hỏi bạn, chúng ta phải giải thích làm sao cho chị hiểu?
Lời Bàn: Nếu chị có học thiền th́ hay quá. Bởi một thiền giả ngồi thiền tất sẽ nhận thấy cái vô thường của tất cả mọi ư niệm. Trường hợp này, chỉ v́ Tôi đau khổ, tôi cầu xin thiết tha và tôi ôm măi hoài vọng. lặng thinh, mà ư niệm mong cầu ngày càng lớn hơn. Dĩ nhiên, Chúa đă hết linh rồi.
Nói y như là thiệt chắc nhiều vị xưa nay chỉ tôn thờ Thiên Chúa ở h́nh tướng sẽ hết hồn. Đạo lư mà Giê Su Ki Tô chỉ phần nào đó dựa trên HY VỌNG, trọng tâm của nó chính là VIỆC TU TÂM, TU TƯỚNG để dẫn đến tánh không tuyệt đối:
- Nước tôi không thuộc về thế gian này (Ga 18, 33-37).
- Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng, nhược kiến chư tướng phi tướng, tức kiến NHƯ LAI (đoạn Kinh Kim Cang dịch nghĩa ở phần đầu).
(iii) Tánh Không Và Việc Tu Tâm
Theo duy thức học, Phật Giáo chú trọng việc tu tâm dưỡng tánh để đạt đến mức độ viên măn: LY HUYỄN triệt để, kiến tánh thành Phật. – Hăy nh́n thẳng vào sự việc, thấy nó xảy ra trước mắt, nhưng thực ra nó chỉ là huyễn. Nó không trường tồn, có đó rồi mất đó. Người tu hành theo Phật Giáo là bậc nguyện sống cuộc đời “tứ đại giai không”.
Chỉ thoáng xem qua, chúng ta thật dễ dàng nhận ra, tánh "KHÔNG" mà Giê Su Ki Tô giảng giải trong Tân Ước đ̣i hỏi chúng ta cũng phải bỏ đi thật nhiều: bỏ đi thật nhiều từ tâm (tu tâm) đến tướng (tu tướng).
Ở khuôn khổ chật hẹp, tác giả xin mạn phép sơ lược một số giới luật của Thiên Chúa và Giáo Hội trong khuôn khổ tu tâm và tu tướng; như là lời giới thiệu cho phần sau: Tu Tâm và Tánh Không Trong Giới Luật Của Thiên Chúa.
Thí Dụ: Mười Điều Răn Đức Chúa Trời
1. Thờ Phượng một Đức Chúa Trời và kính mến ngài trên hết mọi sự.
(i) H́nh Tướng: ở mặt h́nh tướng, đó chính là việc đi nhà thờ, rước lễ, lắng nghe lời giảng dạy về ngài, tuân thủ giới luật, vv.
(ii) Tâm Tướng: ở mặt tâm tướng, đó chính là việc tu tâm dưỡng tánh, hiểu rơ ư nghĩa của việc tôn thờ và thực thi giới luật nhằm để phát triển TÂM và TÁNH KHÔNG nơi Đức Giê Su Ki Tô.
Với rất nhiều Ki Tô Hữu, khi việc tôn thờ chỉ ở mặt H̀NH TƯỚNG, dĩ nhiên, việc tôn thờ trở thành điều kiện TRÁO ĐỔI CHO LỢI ÍCH:
- Tôi tin ngài tuyệt đối, không thờ ai khác, đi nhà thờ, rước lễ, xưng tội, đóng tiền đầy đủ ... NGÀI phải bảo B̀NH AN ... em tôi chết bất đắc kỳ tử, NGÀI IM LẶNG ... vậy là thế nào ??
- Tôi tin ở ngài tuyệt đối, .... vậy mà nhà tôi hết hoạ này đến hoạ khác, tang khí và đau thương đầy nhà ... HỎI NGÀI 10 năm, ngài 10 năm lặng câm ... vậy là thế nào ??
- Tôi tin ở ngài tuyệt đối, .... vậy mà mắc chứng NAN Y, ngài lại im lặng ... Ngài vô t́nh... Tôi cố ư, ... Tôi BỎ ĐẠO!
ba phác họa rơ nét, 3 thí dụ điển h́nh, 3 nếp sống đau thương bởi v́ KI TÔ HỮU c̣n chỉ tôn thờ THIÊN CHÚA ở cấp bậc: H̀NH TƯỚNG (sẽ đi vào chi tiết của việc tu tâm theo 10 Điều Răn trong phần 2).
KẾT LUẬN:
(i) H́nh Tướng: chỉ cần bạn được sinh ra bởi một người nữ, bạn đă có nhiều điểm giống Đức Ki Tô.
(ii) Tâm Tướng: chỉ cần bạn có ḷng yêu thương, có chút tấm ḷng, cho dù là nhỏ đến cỡ nào, bạn đă có điểm giống Đức Ki Tô.
NHƯNG v́ ai cũng chỉ có phần nào giống đức Ki Tô thôi, nên Cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận cũng lắm phen trăn trở và thao thức suy tư:
- Một câu nói của thánh Gandhi nhiều lần khiến ta suy nghĩ: "Tôi mến Chúa Kitô, nhưng tôi không yêu người Kitô hữu, v́ họ không giống Chúa Kitô." - Đường Hy Vọng
Hôm này vẫn như ngày nào, ngày tôi đă nhận ra ḍng thân tâm bất tận của Giê Su Ki Tô trong Kinh Thánh. Ngày đó, Thiên Quốc Reo Mừng nh́n thấy tôi như đứa con hoang đàng đă trở gót "giang hồ", đang bắt đầu ḍ dẫm trên những bước chân về Thiên Đường:
- Tôi sống nhưng không phải tôi sống, mà là chính Đức Ki Tô sống trong tôi (GL 2:20).
Và nhận thức đó khiến cho tôi nhận biết ḿnh c̣n bước đường thật dài trong việc t́m hiểu và thực hành Lời Chúa, hoà nhập với ḍng thân tâm của ngài đă tan biến trong ḍng thân tâm của nhân loại: ĐẠI NGĂ.