THẮC MẮC
chẳng dám..hỏi ai
"Trả lời cho bất cứ ai chất vấn chúng ta
về niềm hy vọng của chúng ta" (1Pr 3,15)
Mến tặng các Vị nhà Tập cùng các chú các thím Tiền Tập
Alô ! Alô !!!
Đại giáo sư Tâm... Thần ; trường lớp Học... Đại ; tốt nghiệp bằng cấp Tự ... Nghĩ, du học tại... chỗ. Chuyên viên bắt mạch tâm thần, chuyên nghề khua môi múa mỏ, trả lời cách ngớ ngẩn cho những người đặt câu hỏi ngẩn ngơ, với bảng hiệu Ông Ba Bị Chín Quai Mười Hai Con Mắt hay bắt nạt... tu nhí ; nói đâu trúng... phoóc đấy, không phịa không lănh tiền, tiền trao cháo... húp, bảo đảm tu sẽ lên như... diều. Vốn đầu tư Nước... Bọt sẵn có, đôi khi bị phí phạm bởi lúc nói hăng quá làm "văng" tứ lung tung. Giờ làm việc hai bốn suyệch hai bốn, bất cứ ở nơi đâu, chỗ nào. Khách quá đông th́ tự xếp hàng, lănh vé... ra vào tự do, xin đừng chen lấn kẻo Đại giáo sư "chạm dây... mát" th́ bỏ... sừ.
Kư tên đóng dấu
cú, lùng, may, gấu
1. Tại sao mỗi lần cầu nguyện cứ chia trí lo ra, ngủ ngật... làm cách nào để cầu nguyện cho "ngon" ?
- Không biết chung quanh bạn có ai đă cầu nguyện "ngon" chưa, bạn thử hỏi xem, biết đâu họ cũng như bạn mà họ không dám nói ra, c̣n bạn dám nói thật ḷng ḿnh ra th́ bạn đă "ngon" hơn người khác rồi đấy. Nếu bạn đă ư thức ḿnh cầu nguyện mà cứ bị chia trí lo ra... là bạn đă biết cầu nguyện, bởi v́ bạn sẽ nhận ra giới hạn mong manh nhỏ bé của ḿnh. Sống trẻ nhỏ đơn sơ là vậy. Sau mỗi lần cầu nguyện là biết ngay được tâm hồn ḿnh là một băi chiến trường tan tác hay là một sàn múa ngọt ngào (Chị Madeleine đă sáng tác một lời cầu nguyện, lấy tựa đề là "Vũ hội của đức vâng phục) nhưng có điều không thất vọng v́ ḿnh c̣n tin tưởng và vui v́ ḿnh trung thành. Đến với Chúa mà chỉ mong ước ḿnh được ǵ th́ chưa có dầy dạn kinh nghiệm trong việc cầu nguyện. Bạn hăy bằng ḷng v́ cuộc sống đă tạo nên bạn như vậy, bạn đừng sốt ruột đừng đốt giai đoạn, bạn nên nuôi đời sống hy vọng. Bạn muốn cầu nguyện tốt, Chúa c̣n muốn hơn bạn gấp vạn lần, vậy cứ kiên tŕ chờ đợi hy vọng nơi Ngài. Những lúc bạn chia trí lo ra ngủ ngật... th́ bạn vững tin là Chúa vẫn đang gần gũi bạn, yêu thương và cảm thông bạn lắm đấy bởi v́ Chúa vẫn đang thấy sự thành thật cố gắng nơi bạn.
2. Thưa cha cho con hỏi : Sao Chúa thử thách con "hơi nhiều" vậy ? Sao tính cha mau quên thế ? Xin cha cầu nguyện cho con. (Anna)
- Cô Anna quí mến, tôi cũng không hiểu tại sao Chúa của cô lại "thử thách" cô nhiều quá thế nhỉ. Tôi chỉ biết là Chúa của tôi lúc nào cũng yêu thương âu yếm, luôn tŕu mến tôi nên khi khổ nhất, buồn phiền nhất, chán nản nhất... th́ Ngài vẫn đồng hành, vẫn chia sẻ, vẫn gánh đỡ cho tôi nên tôi không cảm thấy cô đơn lẻ loi một ḿnh. Những lúc b́nh thường hằng ngày ra như hết sức yên ổn phẳng lặng th́ tỗi vẫn cứ tích cực trong T́nh Yêu của Ngài bằng những giờ cầu nguyện và những giây phút kết hiệp với Ngài nên khi sự dữ đến, buồn khổ đến... không làm tôi chao đảo, nó không đè bẹp được tôi. Trong t́nh yêu, tôi không để nó ngưng nghỉ, tức là biết nuôi dưỡng, như thế th́ mới nói được T́nh Yêu lớn hơn sự dữ đau khổ buồn nản... khi nó tới và dẫu có "toi mạng" chăng nữa th́ cũng nhe răng cười kh́. Đề nghị Cô nên xem và xét lại Đức Chúa của cô thế nào, biết đâu lại do ḿnh nhào nặn nên một Đức Chúa có khuôn mặt nhăn nheo th́ sao ?
Con nít có cục kẹo rồi th́ nó say mê mút kẹo, nó chẳng thèm nghĩ đến chuyện khác... Người "nếm" Chúa rồi th́ đâm ra say mê ngọt lịm (Tv 33) và đă mê say rồi th́ lại chẳng mau nhớ, nhất là những người dễ thương như cô, thế đấy. Cầu chúc cho linh hồn cô Anna sớm được hưởng Nhan Thánh Chúa...ngay từ đời này để vô nhóm mau quên, chịu không ?
3. Con bị các Đấng các Bậc nói con là tu ǵ mà "kḥ" thế, mai đây khấn rồi làm được tṛ trống ǵ, cha nghĩ thế nào ?
- Càng tu lâu càng kḥ th́ có ǵ lạ. Có điều là tôi bị kḥ ngay từ nhỏ. Ngày lên xe đi về nhà... Ḍng đầu tiên [lúc 10 tuổi], mẹ tôi nói là con kḥ thế sao con tu được, tôi c̣n nhớ măi. Càng nhớn lên tôi càng nhận thấy ḿnh kḥ thật, bị tụi bạn cùng lớp bắt nạt, nó "gáy" cho mà không biết "gáy" lại, nó bêu riếu cho mà suy nghĩ măi mới hiểu, mới thấy mà tê tái xót xa.... học th́ dốt, không có tài, ăn nói th́ vô duyên mất cảm t́nh, tay chân th́ vụng về, mặt th́ trái mít không dễ thương chút nào... Nói tóm lại càng thấy ḿnh kḥ càng đi t́m cho ḿnh một lối thoát, nỗi ḷng càng khao khát khuôn nguôi... Cuối cùng th́ "Chân Lư sẽ giải thoát anh em", để rồi từ đấy, không phải là hết kḥ mà là biết làm chứng cho T́nh Yêu của Chúa qua sự kḥ của ḿnh, đóng góp với anh em những chuyện kḥ của ḿnh, làm tông đồ kḥ... mệt rồi th́ cũng ngủ kḥ luôn.
4. Thưa cha mỗi lần chúng con bước thêm một bước nữa, chúng con lại được "hội đồng" cho vào chảo xào nấu, đảo qua đảo lại, chúng con "rét" lắm. Xin cha chia sẻ kinh nghiệm ?
- Thời đệ tử, trước khi vô nhà tập, có bỏ phiếu một lần, và trong năm tập hai lần, v́ "kḥ" nên tôi chẳng biết sợ là ǵ và thế mà cứ ung dung ca bài : Con hân hoan bước lên... nhà tập. Sau này "càng tu càng láo", thấy ḿnh bị bỏ phiếu nhiều lần, sợ bị phiếu đen như mơm chó... Trong lo sợ tôi cứ thắc mắc là "mấy ổng" đó là cái ǵ của đời ḿnh mà các ổng ư giám quyết định đời ḿnh, bố tôi cũng chẳng giám làm điều đó, một số đông không "ưa" tôi th́ sao ? "thù" tôi th́ sao ?... Khốn nỗi lúc đó tôi không có t́nh thương với ai nên tôi cũng chẳng thấy ai thương tôi. Thế rồi mọi chuyện đều qua, đâu vào đấy cả và cho đến bây giờ tôi xác tín và khám phá ra là T́nh Yêu của Chúa nơi mỗi người là một mầu nhiệm, cuộc sống "ba nổi bẩy ch́m mấy chục cái long đong" thế mới là mạo hiểm, phiêu lưu... bước theo Ngài. Những ǵ trước kia ḿnh tưởng là tồi tệ nhất th́ nay nh́n lại, lại là những hồng ân ; những người trước kia tưởng rằng họ khinh ghét ḿnh nhất lại là dịp cho ḿnh khao khát tốt hơn và nay lại cám ơn họ. Bài hát của Trịnh công Sơn : Qua nông trường ra biên giới... Có gian nan mới đo ḷng người.
Có đấng bậc kia dạy : C̣n biết sợ là c̣n muốn tu, đúng không các bạn ?
5. Thưa cha, xin cha chia sẻ những kinh nghiệm đời sống cộng đoàn khi có nhân vật luôn làm chướng tai gai mắt ?
- Trong cộng đoàn có một người lúc nào cũng thọc gậy bánh xe, một cái "gai" của cộng đoàn. Tôi suy nghĩ chả lẽ ḿnh phải chịu đựng đinh tai nhức óc, ngứa mũi ngứa mắt suốt đời vậy sao ? Tôi t́m phương kế giải quyết :
1. Nếu tôi cứ bực bội khó chịu, lúc nào cũng chỉ muốn chửi toáng lên hay muốn đưa ra ngoài bêu riếu làm tṛ cười cho thiên hạ hoặc tôi cầu nguyện để họ chết đi càng sớm càng tốt (cái này tôi thấy người khác cũng có đấy, trong Cựu Ước, trong Thánh Vịnh đọc hoài đấy thây). Như thế một lương tâm ngay chính có cho phép tôi làm vậy không ? Nếu có th́ lương tâm như thế th́ hóa ra lương tâm đă bị sún răng mất rồi... c̣n ǵ mà cắn với dứt nữa.
2. Loại trừ họ bằng cách xin bề trên cao cấp đổi họ đến cộng đoàn khác cho biết tay và như thế th́ ḿnh và cộng đoàn rảnh mắt. Thế nhưng tôi rảnh nợ, tôi vui cười hả hê rồi để cộng đoàn khác ấy khổ thế cho tôi à ? Cộng đoàn khác lại phải gánh chịu để tôi ung dung thoải mái sao ? Không đành.
3. Phương thế chạy trốn là t́m cớ này cớ kia để khỏi dự vào giờ chung, công việc chung càng tránh được bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, như thế có ổn không ? trốn măi được không ? Hay lại thêm cái gánh nữa cho cộng đoàn ?
4. Một lối giải thoát khác mà không biết là cuối cùng chưa. Đó là cầu nguyện rồi sẽ có yêu thương, can đảm đối diện với thực tại. Vâng, chỉ có trái tim của Chúa trong trái tim ḿnh, cái nh́n của Chúa trong cái nh́n của ḿnh... giầu ḷng thương xót, mới có thể có nghị lực yêu thương, bao dung, tha thứ, đồng hành... và có khi lại trở thành bạn thân, trở nên những giọt sương thánh thót như chị Têrêsa Hài Đồng trong cung nguyện đấy.
6. Kinh nghiệm của cha khi giúp một hội đoàn có những lộn xộn th́ cha xử sự làm sao ?
- Tôi quan niệm để huấn luyện một hội đoàn cho tốt th́ trước hết là huấn luyện cá nhân, tôi khuyến khích mỗi cá nhân biết cầu nguyện, biết gặp gỡ Chúa trong thinh lặng, biết lắng nghe Chúa trong sa mạc cô tịch, biết nhớ Lời Chúa trong cuộc sống thường ngày. Tôi chia sẻ cho họ những kinh nghiệm, những lợi ích của tôi trong việc cầu nguyện và tôi nói cho họ biết Thiên Chúa đang yêu thương âu yếm họ và tôi giúp họ khi gặp những khó khăn biết tŕnh bầy thưa gửi với Chúa một cách thân mật như người nhà.
Trong lúc họ lộn xộn bát nháo thưa kiện khai trừ đủ điều th́ tôi vẫn giữ thái độ b́nh tĩnh, lắng nghe để bầu khí lắng đọng lại. Tôi không nóng nẩy dàn xếp, tập họp để kết án, đổ lỗi, khai trừ... Khi trận mạc khi đă yên tĩnh, tôi phân tích để họ hiểu, tôi đưa Đức Kitô là Đường là sự Thật là sự Sống là mẫu lư tưởng cuộc sống. Đức Kitô, Ngài đến trần gian không đang tâm dập tắt tim đèn, không bẻ gẫy cây sậy đă bị dập, Ngài đồng bàn với người thu thuế, bạn với những người tội lỗi, người bệnh tật mới cần đến thầy thuốc mà... Ngài kêu mời, chứ Ngài không khai trừ, không xua đuổi, bởi v́ làm cho một người sống tốt, hoán cải sám hối mới thật khó chứ c̣n giết chết khai trừ th́ thật dễ. Ngài không hùa theo đám đông để kết án, xách động và Ngài thấy những người càng hô hào to miệng nhất là người rút lui sớm nhất (Ga 8,1-11), là người vắng mặt, lạnh nhạt, hời hợt nhiều nhất trong những sinh hoạt, trong giờ cầu nguyện và chia sẻ nhiều nhất.
Thay đổi cơ cấu, thay đổi con người, đó là yêu cầu đám đông nhưng thật sự hy vọng được bao nhiêu vào điều đó nếu mỗi người không thay đổi chính ḿnh, thay đổi ḿnh là thay đổi tất cả đấy, bạn ạ. Đứng trước mặt Chúa người nào là kẻ vô tội "nếu thấy ḿnh vô tội th́ hăy quăng viên đá đầu tiên đi" ; "nếu Chúa chấp tội nào ai đứng vững được chăng" ; nh́n thấy cọng rơm trong mắt anh em c̣n cái cây cổ thụ trong mắt ḿnh lại không thấy, đấy mới là vấn đề. Người ngoài hội đoàn, họ cũng đang xỉa xói, nhặng lên v́ hội đoàn thế này thế nọ là chính họ đang chê trách chính tôi chứ không phải hội đoàn v́ tôi chịu trách nhiệm. Tôi cảm thấy Đức Kitô, Ngài cũng đang chịu sỉ nhục với tôi và tôi cảm thấy được Ngài chia sẻ làm cho tôi b́nh thản hơn, chính bản thân Ngài cũng không thoát được những điều đó gơ mà.
Một hội đoàn với nhau, có bao giờ cùng nhau lặng lẽ cầu nguyện cho nhau chưa ? Đón nhận những đau thương, tội lỗi của nhau chưa ? Hay mỗi người đến với Chúa chỉ lo giải quyết chuyện riêng tư của ḿnh, rồi đem Danh Chúa, đem luật sống ra để đả phá kết án loại trừ nhau ? Có ai nghĩ một người hư là trong đó có cả trách nhiệm của ḿnh, chứ không phủi tay hay rửa tay như Tổng trấn Philatô được đâu hoặc như Cain vô trách nhiệm đâu nhé.
Thưa bạn, tôi nói bên ngoài thế, c̣n thâm tâm tôi vẫn cứ vang lên lời cầu nguyện và tôi đă thấy có những biến chuyển của hội đoàn mà tôi đang chịu trách nhiệm giúp đỡ đấy.
7. Xin cha cho con biết là cha đă sống Linh đạo Đa Minh Chưa ? Kinh nghiệm của cha thế nào ?
- Hồi nhỏ th́ tôi không nghe nói bao giờ, năm tập được nghe mấy lần là Linh Đạo nó "bàng bạc" và rồi lớn lên không nghe không biết ǵ hết. Mới đây, khoảng độ vài năm, thấy "rộ" hẳn lên, làm cho tôi cũng nặng đầu suy nghĩ xem ḿnh đă sống Linh Đạo chưa, linh đạo là cái ǵ. Từ đó tôi cứ khám phá ra lần lần và cho đến hôm nay, niềm xác tín trong tôi là khi tôi bước chân vào tu Ḍng ông thánh Giuminhgô là tôi bắt đầu sống Linh Đạo của Ngài rồi. Bởi Hiến Pháp, Công Vụ, tinh thần, đường lối giáo dục, cách sống.... Tất cả tạo nên con người Đa Minh với ḷng khao khát, thao thức, kiếm t́m, khắc khoải...đủ thứ. Trong pḥng tôi tràn ngập ngổn ngang linh đạo, v́ những bài viết của "các chú các thím nhà ta" thắc mắc hỏi han thao thức giằng co bế tắc trông rỗng chọn lựa khát khao ước mong, những lấn cấn của đời sống cộng đoàn, đời sống học hành, đời sống cầu nguyện, đời sống tông đồ... thật phong phú. Thế nhưng, tôi suy nghĩ, những nặng ḷng khát khao đó bền bỉ tới mức độ nào ? Tiếng "rên" của Thánh Thần c̣n "xiết" được bao lâu ? Một thời sau đó có thể thất vọng nản chí buông xuôi, sống sao cũng được, bởi vượt sức cố gắng mất rồi ; hoặc t́m được chỗ đứng cho là yên ổn rồi cố bám trụ ; hoặc đạt được về phương diện nào đó cộng với những tài vặt của ḿnh th́ cho là thành công là tự măn nguyện.... Về điểm khao khát đó mỗi giai đoạn có được nuôi dưỡng để tăng lên không ? Có ai đồng hành (linh hướng) tiếp sức cho khi gặp tăm tối bế tắc không ? Nung nấu ḷng khao khát trong suốt hành tŕnh đời tu rất cần cho người Đa Minh để có được một cảm nghiệm, một kinh nghiệm, một sức sống bởi T́nh Yêu.
Đang sống linh đạo của ḿnh rồi mà không biết, lại c̣n cứ mơ một linh đạo nào đó th́ quả thật là trật đường rầy. Xin đọc thêm bài "Thưa Cha Thánh, con phải làm ǵ để sống đời Đa Minh ?" và phần ba của cuốn "mong manh".
Khi mà linh đạo Ḍng ta "bàng bạc" quá nên một số người trẻ "nhặng" lên th́ tôi đă ra công đào bới, viết lách, giảng dạy, phân phô cho ra nhẽ. Thế nhưng có phải là chuyện giản đơn đâu v́ "lắm mồm th́ thối ma... sơ", học tṛ réo om lên là đă rối lại càng rối tung bởi v́ lúc nói thế này lúc nói thế kia theo cách nào bi chừ ?
8. Khi cha gặp đau khổ v́ bị hiểu lầm, bị sỉ nhục, cha có phương thuốc nào để giảm đau không ?
- Trước đây, tôi thường dùng lư trí để suy nghĩ cho đến cùng là :
Tôi cắn răng để chịu đựng cơn đau, xem nó đau tới đâu, đă tới cổ chưa, có thấy nghẹn ứ không, hoặc đă bốc lên tới đầu và máu đă dồn lên chưa, tóc có dựng đứng lên không. Rồi im lặng để tập nghị lực...
Khi đau khổ th́ tôi suy nghĩ nhiều, thần kinh sẽ căng như dây thung, máu dồn tim đập mạnh, ăn không ngon ngủ không yên, hao ṃn sức sức khỏe kiệt quệ tinh thần, cuối cùng chỉ ḿnh hại ḿnh thôi. Thế th́ ngu ǵ mà đau khổ, quên đi cho yên.
Khi gặp những trái khoáy, tại sao tôi tôi cứ ṛm ngó vào đó làm chi cho điên tiết lên và tôi cứ phải đỏ mặt trợn mắt phồng mang bạnh cổ bênh vực biện minh cho ḿnh làm ǵ, vất vả để giữ danh dự cho ḿnh, quá mệt.
Khi đau khổ tôi cố nhớ đến Chúa, đến Lời Chúa mà chẳng ăn thua ǵ, lúc đấy th́ Chúa cũng chẳng quan trọng hay ho ǵ nữa và như thế th́ hết thuốc chữa rồi chăng. Vậy đời này khổ quá khổ, thà đừng sinh ra th́ hơn (Gióp đấy !), chết càng sớm càng tốt, chẳng c̣n ǵ để giải thoát, chẳng c̣n lư do để sống.
Khi đau khổ tôi thấy con người ḿnh bất toàn bởi muốn quên nó mà có quên được đâu, muốn yên mà không yên được và không biết phải giải quyết làm sao. Người này người kia hữu ư hay vô t́nh gây đau khổ cho tôi, tôi suy nghĩ cũng có lúc hữu ư hay vô t́nh tôi cũng gây đau khổ cho họ, tôi cũng làm cho họ đau đứt ruột ra ư chứ. Tại sao cứ gây đau khổ cho nhau nhỉ ?
Khi tôi đau khổ là tôi viết nhật kư nhiều nhất, càng điên tiết lên bao nhiều tôi càng viết nhật kư bạo, càng kéo dài bao nhiêu th́ tôi càng không nương tay... cho đến khi hả giận, giảm cơn đau. Có khi kéo dài mấy tuần.
- Bây giờ có những cơn buồn giận đến tôi chưa kịp biên nhật kư th́ nó đă hết rồi, v́ thế mà cuốn nhật kư lâu nay vẫn phơi những trang giấy trắng. Bạn có biết tại sao không ?
Khi tôi đă dại mồm nói năng vung vít là Chúa quá yêu tôi th́ tôi không thể nào để trong tim những nỗi buồn giận khổ đau được, nếu không tôi chỉ là tên "phét lác", lừa người ta.
Trong Thánh Lễ lời sám hối hay đọc Kinh Lậy Cha, chữ chúng con cho tôi luôn luôn phải lựa chọn, v́ tôi không muốn là tay đểu giả, cà chớn để mà có thể phỉnh gạt được Ngài, khi Ngài vẫn đang thương yêu tŕu mến tôi, đang tha thứ cho tôi, khi tôi gọi Ngài là Cha mà tôi lại có kẻ thù, mà tôi lại không muốn có anh em th́ tôi không ngượng mồm sao ?
T́nh yêu th́ lớn hơn sự dữ, đau khổ, đói khát và cả cái chết nữa, cho nên khi T́nh Yêu đă lấp đầy cái hố sâu thăm thẳm trong ḷng người th́ cái tôi trong người cũng sẽ bớt đi, dễ đi ra khỏi ḿnh hơn. Khi đă nói đến t́nh yêu th́ hiểu ngậm trong đó có sẵn sàng đón nhận đau khổ mất mát thua lỗ hy sinh... về ḿnh.
Vậy th́ chỉ có phương thuốc T́nh Yêu mới chữa bệnh "rối rắm" đó được, bởi bệnh này nó đeo đuổi bám vào người ta cho đến chết, nhất là những Ḍng tu có nếp sống cộng đoàn.