THẮC MẮC

chẳng dám..hỏi ai

"Trả lời cho bất cứ ai chất vấn chúng ta

về niềm hy vọng của chúng ta" (1Pr 3,15)

1.     Theo cha đời tu có cần vị linh hướng không ?

- Trong Kinh Thánh chúng ta để ý một chút sẽ thấy ngay thôi, thí dụ như ông Saolê chẳng hạn, Chúa vẫn gửi người ngày cho người khác đấy thây, tài liệu chúng ta đọc thiếu gì.

          Tu hay không tu mà có vị đồng hành thì rất tốt. Thế nhưng vị đó phải là người thầy về đức tin, chứ không phải là thầy dậy trò chơi, bù đắp què quặt, tình cảm mơ mộng, với những thái cực : hoặc tỏ ra thong dong, phóng túng, không trung thành cũng không bền bỉ ; hoặc chiếm hữu thụ hướng, giữa lại cho riêng mình, độc quyền độc tài, lạm dụng... Nhưng đảm nhận người thụ hướng như món quà Thiên Chúa trao ban để giúp họ, đưa họ vào lời cầu nguyện. Vị đồng hành cần có kinh nghiệm đời sống thiêng liêng, có trí khôn ngoan, có kiến thức kha khá, nhất là có ơn gọi đặc biệt về vấn đề này. Chứ không phải bạ ai cũng bàn hỏi bừa, bởi vì đã có người bị "lạc" ngay tại nơi họ mới tới. Đời tu không "ngã" ở nơi người tội lỗi mà hay "ngã" ở người "đạo đức". Người hướng dẫn mà dừng lại ở nơi mình là điều đáng tiếc.

          Linh đạo Đa Minh không có bài bản sẵn, không có đường lối phương pháp để rập khuôn, không bắt mọi người phải gồng mình đi vào một lối, không xào nấu chung một nồi... Tôn trọng và tự do của mỗi tâm hồn kiếm tìm khao khát phát xuất từ nơi vực sâu đáy thẳm của lòng mình qua cuộc sống cộng đoàn, học hành, kinh nguyện, tông đồ.... Nên thế nào cũng có lúc vấp ngã, có lúc buông xuôi, mệt mỏi chán nản, tối tăm thiêng liêng, xa xôi bàng bạc mất hướng.... Vì thế mà đời tu Đa Minh cần người đồng hành biết là chừng nào. Theo tôi nghĩ không biết có đúng không là cha thánh Đa Minh là người đồng hành với anh chị em rất thân ái trong giai đoạn khởi đầu lập Dòng ; từ nơi Ngài đã tỏa ra lòng thương xót của Chúa và tình yêu tha nhân cách mãnh liệt. Con người khiêm nhường của Ngài đã tác động mạnh mẽ nơi anh chị em, đồng cảm lắng nghe chia sẻ với anh chị em... Trong các vị thánh thường thì Vị nào chả có vị linh hướng, có cha giải tội để giúp những bước tiến trên đường thiêng liêng.

          Ngày nay ít có những vị linh hướng chuyên nghiệp, và rồi có một số chuyện đáng tiếc xẩy ra nên hầu như ai cũng dè dặt, phòng ngừa trước vẫn hơn ; Và cũng có thể do lối sống đạo rập khuôn thuộc lòng... tạo nên đời sống lấp lửng dửng dưng nên chẳng có vấn đề phải bàn bạc trao đổi hỏi ý kiến, chẳng muốn phiền toái cho mình và cho người khác, ngài ngại sao ý ; hoặc người ta đã có lối thoát hay một chỗ dựa thí dụ như ham học, học giỏi, kiến thức khá là yên tâm, lại tính hiên hiền một chút là đạt rồi. Các cô cậu ấm có bằng tốt nghiệp phổ thông, hay những cô cậu sinh ziên "học đại" vô tu mà có ai hỏi kinh nghiệm về sống đạo thế nào, hay tương quan với Chúa làm sao, có kinh nghiệm gì về sống cầu nguyện thì... cứ y như trên trời rơi xuống, bởi vì vẫn giữ lối sống đạo như một bà lão già.

          "Một trong những nhiệm vụ chính của các vị có trách nhiệm huấn luyện, là lo liệu để các tập sinh và khấn sinh nam nữ trẻ có được một vị linh hướng dẫn dắt họ thực sự..." (Những chỉ dẫn về việc huấn luyện trong các Hội dòng, số 30).

          "Vị Giám sư phải chăm lo cả về đời sống thiêng liêng lẫn kỷ luật theo như đòi hỏi của việc đào tạo huấn sinh một cách toàn diện, tuy nhiên, các huấn sinh vẫn được tự do gặp gỡ các linh mục khác, để việc linh hướng được cá biệt hơn" (Hiến pháp số 159).

          "Trong đời sống cá nhân, anh em hãy siêng năng cầu nguyện, tĩnh tâm, linh hướng và lãnh nhận Bí tích hòa giải..." (Qui chế Huấn luyện Tỉnh Dòng, số 52).

2.     Cha có ý kiến gì về lối sống đạo hôm nay ?

- Tôi xin chia sẻ những gì chung quanh tôi.

          Ngày xưa sống đạo tốt là thuộc nhiều kinh. Xưng tội rước lễ lần đầu, thêm sức... các ông quản bà quản nhồi nhét cho các giáo dân nhí càng thuộc nhiều kinh càng mau được xưng tội rước lễ, thi đua học kinh để lấy điểm và phần thưởng....

          Ngày nay giới trẻ đọc kinh thấy chán phèo, nhai đi nhai lại thấy chẳng thay đổi gì cả, thậm chí thấy những chữ những câu kinh vô nghĩa... nên kinh hạt bớt đí và chăm lo học giáo lý. Với những cuốn sách giáo lý dầy cộm được in sẵn, học thuộc lòng bao nhiêu tốt bấy nhiêu, cũng được điểm cao và có phần thưởng trong những dịp thi đua....

          Thế rồi đời sống đức tin với một Thiên Chúa là Cha yêu thương nó vẫn cứ xa vời làm sao ý và người ta không nhận thấy được hạnh phúc khi người ta là những đứa con được yêu thương cưng chiều. Càng ngày càng thấy xa, vì sự xa xôi đó nên con người họ dửng dưng, lơ là, lạnh nhạt.... Lối sống đạo là luôn sợ tội, thế nhưng tội nó có tha cho họ đâu, và họ nghĩ lúc nào họ cũng là những con người bất xứng. Tội lỗi đã ám ảnh họ rất nặng nề nên họ nghĩ là muốn được Thiên Chúa yêu thương và để được thưởng lên Thiên Đàng thì họ phải lo trừ khử tội lỗi, càng sạch bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Họ không nhận ra hạnh phúc thật ngay cuộc sống hôm nay vì họ cho rằng họ còn vướng mắc nhiều tội lỗi quá nên đành chịu vậy.

          Trái tim con người luôn có khuynh hướng làm chủ, độc lập, tách biệt... Huống chi một nền giáo dục Kitô giáo thuộc lòng thì làm sao có thể dẫn họ đí vào cuộc gặp gỡ, một tương quan thân thiện với một Đấng mà đeo bám họ suốt đời.

          Khi đã xác tín vào tình thương âu yếm thì sẽ thấy được Tình Thương đó thương mình cả những lúc là tội nhân nặng nề nhất. Thằng con hoang đàng trở về chỉ vì cái bụng, cái tủ lạnh ở góc nhà thế mà khi nó còn tữ xa ông bố đã chậy đến vồ lấy nó mà hôn chùn chụt, dù trên mình chú em đâu có sạch sẽ gì cho cam : cám bã, phân heo, ghét bẩn, quần áo chua lè... bởi những gì của con đều là của bố mà... Người đã nhận lấy tội lỗi của ta mà đưa lên Thập Giá... Hình ảnh Đức Kitô vác Thập giá và chết treo Thập Giá là tiếng nói yêu thương của Chúa Cha cho từng người.

          Vậy người Kitô hữu là người đang được yêu, đang yêu... thế thì có còn gì hạnh phúc hơn nữa không ?

3.     Nghe nói mỗi lần cha được mời đi giảng, cha "ngại" lắm phải không?

- Tôi xin chia sẻ những gì chung quanh tôi.

          Ngại thì cũng có ngại thật, tuy là sống trong Dòng O.P., mà hình như tôi không có ơn gọi về giảng sao í ? Bởi vì giảng xưa nay phải là có ý tưởng, có học thức giỏi giang, có biết sắp đặt lớp lang điều mình muốn nói, văn vẻ mượt mà mạch lạc đâu ra đấy, có ngọn nguồn đàng hoàng... Còn luộn thuộm, cộc lốc, ấp a ấp úng, ngượng nghịu... thì không "ngại" sao được ?

          Vả lại còn phải biết bầy ra nhiều trò, thay đổi nhiều hình thức, đặt nhiều tiết mục để lôi cuốn, để hấp dẫn người nghe. Có khi còn cần phải vung tay múa chân, ca múa hát hò hét, ồn ào ầm ỹ... thêm những tích tóp nghe cho bùi tai, đã lỗ nhĩ, cười ồ lên, vỗ tay đôm đốp... thế mới đạt, thế mới tấm tắc xì xầm khen ngợi.

          Đi vào các giáo xứ để bảo là giảng tĩnh tâm tôi thấy nó làm sao í ? Động tâm chứ tĩnh tâm cái nỗi gì. Hay như một cuộc giải trí mini chăng ? Hình như làm cha xứ đã lâu năm, nói cũng đã nhiều, chưa nói thì con chiên bổn đạo đã biết cha nói gì rồi nên hình như có vị này vị kia đến thay đổi tí cho có, cho gọi là có cha giảng phòng ? Hình như giáo dân, ăn một món cũng ngán tới cổ, nay có món mới cũng háo hức có gì vui chăng, có gì têu tếu chăng ? Giới trẻ ngày nay chờ đợi, hoặc có những nhu cầu gì ? Nếu ta chỉ đáp ứng theo những nhu cầu háo hức, thỏa mãn những hình thức và mau thay đổi thì các người trẻ sẽ lãnh nhận được gì ? Và chỉ mong thành công hả hê những tạp chất khi nó được xuôi xắn, và rồi một Thiên Chúa vẫn xa lạ với nếp sống đời thường của họ thì đã yên tâm được ru ?

          Những bài giảng ồn ào cho những tập thể hình như không còn hợp nữa sao í ? Con người đang sống trong thời đại "mất máu"... mệt nhọc với quá khứ, tuyệt vọng với tương lai, nên con người đổ xô sống hưởng thụ phút giây hiện tại, thì những bài giảng có kheo khéo đi chăng nữa, nó chỉ là thoáng qua và khi đã dứt rồi thì ai lo về nhà nấy, (có khi người giảng và người nghe cả đời cũng chẳng gặp nhau lại) bế tắc vẫn thấy bế tắc, ngột ngạt vẫn thấy ngột ngạt, nghèo khổ vẫn nghèo khổ...

          Đức tin hôm nay, hình như cần có sự đồng hành liên lỉ, nhất là biết phải trình bầy đi vào chiều sâu, một đời sống đức tin thật sự. Để giúp đời sống đức tin hôm nay hình như cần kiên trì nhẫn nại bám sát và đi vào ngõ ngách cưộc đời của từng người, từng nhóm người... ngày này qua ngày khác, tháng này... qua năm khác để giúp họ được thấm dần dần đi vào tương quan với Tình Yêu, làm quen với đời sống sa mạc cô tịch, biết trở về với khát vọng thâm sâu nội tâm của con người, biết nhận ra thân phận con người và biết tin vào Chúa cách tuyệt đối.... Kinh nghiệm cho tôi thấy như vậy...

4.     Nhiều lúc tôi cảm thấy lương tâm dầy vò, cắn dứt, đau khổ, thì tôi lại tập "nhân đức chịu vậy" để cho qua lần xong lượt. Tôi muốn sống thật với con người tôi, liệu người khác có chấp nhận không ? nên tôi đành phải sống hai mặt bởi vì không dám hay sợ đương đầu với với sự thật, sống như vậy có được không  ?

- Tôi lại phải trở về vấn đề này lần nữa.

          Tôi không biết em đã hiểu sự thật như thế nào chưa ? Ông Philatô nói với Người : "Sự thật là gì ?" (Ga 18,38). Vậy em có thể trả lời cho ông Philatô được không ? Có phải với kinh nghiệm hiểu biết của em : Sự thật là có sao nói vậy, có gì sống nấy, nghĩ gì làm vậy... có đúng không ? Như vậy nó dẫn đến nổi loạn, gì cũng huỵch tuẹc ra... và như thế thì em sống hai mặt là hẳn rồi. Trong đáy sâu tâm hồn tính bất kham, khẳng định mình, sự bất ổn... nó vẫn nhấp nhô như sóng biển đấy, có lúc nào đó nó sô lấn phủ lấp bờ chẳng chơi đâu.

          Theo thiển ý của tôi : Sự Thật là tin vào Thiên Chúa cách tuyệt đối, hoàn toàn phó thác và đón nhận Tình Yêu của Người, qua Đức Giêsu Kitô, trong Đức Giêsu Kitô và nhờ Đức Giêsu Kitô. Sự Thật trong Thánh Kinh là đặt nền tảng trên một kinh nghiệm tôn giáo, kinh nghiệm của cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa.

"Tôi đã sinh ra

và đã đến thế gian vì điều này :

đó là để làm chứng cho sự thật.

Ai đứng về phía sự thật thì nghe tiếng Tôi" (Ga 18, 37)

Và như thế Đức Giêsu đã chết cho sự thật

các Thánh đã làm chứng cho sự thật qua cách sống hoặc qua cái chết của các ngài.

          Còn em ? Sự thật theo quan niệm duy trí năng của người Hy Lạp, thường cũng là quan niệm của chúng ta đấy !

5.     Thưa cha, cho con hỏi riêng tư một tí : Sự cảm nghiệm của cha có phai mờ không ? Sự khao khát của cha hiện giờ còn không ? hay là cha đã cảm nghiệm rồi thì hết luôn khao khát ? Cha có cảm thấy bực bội trong khi giao tiếp với những người chưa cảm nghiệm ?

- Nhiều tí cũng là một tí : đó là con gái. Những thắc mắc này có tính cách cá nhân riêng tư hơi nhiều nên tôi cũng thấy hơi "thẹn" đấy. Hiện tại lúc này đây, tôi nhìn vào tâm hồn tôi, tôi chỉ thấy hình ảnh Đức Kitô ở với tôi và tôi say mê nên lúc này tôi không thấy phai mờ, còn tương lai lúc nào phai mờ thì tôi... hổng biết, có Chúa biết. Nói đến chữ cảm nghiệm ra điều ghê gớm quá mà thực ra được như anh em là sướng rồi. Bởi vì từ một tâm trạng khô héo, tàn úa, gầy đét... sang đến một thân hình mập mạp to béo, mặt phèn phẹt như cái bánh đúc, nói cười toe toét... như mọi người thì nó có những kỷ niệm của nó và hay kể lể những kỷ niệm đó. Đôi lúc cũng thấy "zô ziên" tệ. Vẫn cứ khát khao khôn nguôi đời sống thánh thiện vì Chúa là Đấng thánh thiện ; khao khát sống yêu thương chứ đừng nổi quạu với anh em ; sống tử tế với người nghèo khổ... Xét mình lại thấy mình sống vẫn chưa ra gì cả, vẫ thấy vô tích sự.

          Người Đa Minh thì có nếp sống tự do và luôn tôn trọng người khác, nếu cứ sống bực bội coi thường người ta hoặc bắt người khác rập theo khuôn khổ của mình thì trật đường rầy à nghe. Một tự do mà chính Thiên Chúa cũng tôn trọng nên tôi không thộp cổ người ta mà bắt thế này bắt thế kia bởi vì tôi chẳng có quyền gì trên ai cả. Đức Giêsu đã nói rồi mà : ngay cả những phép lạ mà họ đã chứng kiến, họ vẫn có quyền không tin, không ưng (Lc 16,30). Tôi nhìn vào chính tôi cũng vậy, thử hỏi rằng đã có ai mà chưa bao giờ vũng vẫy chống lại Chúa ? Phản kháng, chống cự, khó chịu, hồ nghi... cho đến khi đầu hàng trong một cuộc gặp gỡ bất ngờ... Không tin cứ hỏi ông Giacóp mà xem (Kng 32,23-33), thấy ngay thôi.

          Có còn thắc mắc nữa hay thôi, con gái ?

6.     Cháu hay bị các bà mắng cho là bất kính trước mặt Chúa vì cháu hay toe toét trong nhà nguyện. Cậu có ý kiến gì ?

-         Như thế nào mới là không bất kính ? như tượng gỗ ý à ?

Lễ thiếu nhi thời của cậu, các ông trùm bà quản... đứa trẻ ranh nào cũng phải ngồi cứng ngắc như cây gỗ, ngoáy tới ngoáy lui dễ ăn bợp như chơi.

+ Dần dần tạo trong đầu óc con người một ông Thiên Chúa nghiêm nghị, oai hùng, cứng cỏi, hằm hằm sát khí... để rồi con người luôn luôn phải sợ hãi khúm na khúm núm trước uy phong đấng tối... om.

+ Dần dần sẽ tạo cho con người có thói quen máy móc vị trí nơi chốn. Trong nhà thờ thì chắp tay, ra cuộc sống thì giơ nắm đấm. Trong đầu óc người ta sẽ tự khoanh vùng chỗ này thì thế này, chỗ kia thì thế kia. Trong nhà thờ thì ngồi yên một chỗ không động đậy, ra khỏi nhà thờ thì người ta có quyền làm hết mọi chuyện, kể cả tội lỗi ?

"Này chị, hãy tin tôi : đã đến giờ

các người sẽ thờ phượng Chúa Cha,

không phải trên núi này

hay tại Giêrusalem"  (Ga 4,21)

          Nếu không có kinh nghiệm sống dưới con mắt Chúa thì mọi sự ở trần gian này đều là tồi tệ. Thế nhưng ai đã sống dưới con mắt Chúa thì mới thấy tấm lòng của Thiên Chúa yêu thương biết chừng nào. Những nơi tối tăm bụi bậm tội lỗi nhất thì Thiên Chúa vẫn đang hiện diện ở đó. Ngài có lấy tay bịt mũi hoặc nhắm mắt lại đâu ? Chỉ vì con người không tin, không "thấy" được nên con người hành động liều mạng và bừa bãi. Ngài biết rõ ta khi ta đứng, khi ta ngồi... và cả khi trong đầu óc mới nghĩ ra thì Ngài đã biết ráo. Vậy thì trong cuộc sống con người biết bao nhiêu là chuyện hớ hênh, chuyện vô tâm vô tính, chuyện xằng bậy... thế mà con người vẫn cứ sống và hành động ung dung đấy. Ngài có khước từ con người không ? Ngài có ngồi đó chờ những hớ hênh của con người để bắt chẹt không ? Bảo đảm trăm phần trăm là không. Lời Chúa đã cho con người xác tín điều đó. Chỉ có con người từ khước tình yêu của Ngài thôi.

          Thay vì la mắng trách cứ thì nên bình tĩnh nói đến lòng xót thương của Chúa cho đến khi nào nó nhận ra để nó sống siêu nhiên trong cái tự nhiên, chia sẻ cho nó niềm tin của mình để nó sống hồn nhiên trẻ thơ trước mặt Chúa, nó sẽ biết thế nào là lễ độ khi nó "thấy" Cha nó đang hiện diện yêu thương nó. Chứ một Thiên Chúa xa lắc xa lơ, chả "thấy" Ngài đâu cả thì chỉ có ngồi đó buồn mà ngáp dài, hoặc toe toét thì không có chi là lạ.

          Điều lo ngại không phải là toe toét mà là cứ "vớ vẩn" mãi trong niền tin, trong tình yêu, trong lòng cậy trông... mới là đáng lo ngại.