CHÚA NHẬT PHỤC SINH
Lời Chúa: Cv 10,34a.37-43; Cl 3,1-4; Ga 20,1-9
MỤC LỤC
TOC \o "1-1" \h \z \u 1. Ngôi mộ mở tung và trống rỗng
3. Đón nhận ơn Phục Sinh – ĐTGM. Ngô quang Kiệt
7. Ánh lửa Phục Sinh - Lm. Bùi quang Tuấn
20. Ngôi mộ trống, dấu chỉ Phục Sinh-Lm. Ng. hữu An
1. Ngôi mộ mở tung và trống rỗng
VÀI ĐIỂM CHÚ GIẢI:
1. Người đang sống
Thật nghịch lư, Tin Mừng ngày lễ Phục sinh chỉ dừng lại ở chỗ khám phá ra ngôi mộ mở tung và trống rỗng mà không dẫn ta đi đến cùng câu chuyện, cho đến khi gặp Maria Madalêna cùng với Đấng Phục sinh và lời loan báo cho các môn đệ: "Tôi đă thấy Đức Chúa, và đây là lời Người nói với tôi (câu 28). Dường như phụng vụ hôm nay muốn mời ta đi lại hành tŕnh đức tin theo gót những chứng nhân đầu tiên.
Trong đoạn Tin Mừng ta đọc sáng nay, tác giả rơ ràng đă sắp xếp một quá tŕnh "liệm tiến gây ấn tượng".
- Trước tiên đó là những "di chuyển" rất nhiều và rất nhanh: động từ "chạy” được lặp lại ba lần chỉ trong một câu. Sau khi khám phá ra ngôi mộ mở tung, Maria Madalêna chạy đi ĺm Simon-Phêrô và môn đệ kia". Simon-Phêrô và môn đệ kia chạy đến mồ, môn đệ kia tới trước. Các cuộc chạy nối tiếp nhau để t́m ra một câu trả lời đầu tiên cho câu hỏi không thể hiểu nổi về ngôi mộ mở tung và trống rỗng.
-Kế đó là những “dấu chỉ" ngày càng rơ nét (với những động từ "nh́n", "thấy"), và "lời giải thích" về các dấu chỉ do chính các tác nhân đưa ra.
-Maria Madalêna "thấy" phiến đá lập cửa mồ "được cất đi”, và kết luận rằng thi thể của Thầy ḿnh cũng đă "bị lật đi". Môn đệ kia tới trước. Tuy nhiên ông không vào mộ trước Phêrô, "cúi xuống, ông thấy tấm khăn hệm c̣n đó".
-C̣n Simon-Phêrô, sau khi đă vào trong mộ. "Ông nh́n tấm khăn liệm nằm đó, tấm vải phủ đầu không ở cùng chỗ với khăn liệm, nhưng cuộn lại và để riêng ra". Khác với Tin Mừng của Luca (24, 12) gợi lên ở đây sự "kinh ngạc" của Phêrô, thánh Gioan không đi xa hơn những ǵ nhận thấy. Măi sau này, khi đă gặp gỡ Đấng Phục sinh và đă nhận tràn đầy Thánh Thần, Phêrô mới hiểu tại sao ngôi mộ lại trống và tâm hồn ông mới mở ra để hiểu lời Thánh Kinh. Tin Mừng thứ tư nói rơ: "Thật vậy cho đến lúc ấy các môn đệ vẫn chưa tin rằng theo Thánh Kinh Đức Giêsu phải phục sinh từ trong kẻ chết".
- Riêng người môn đệ kia, sau đó cũng vào mộ, ông nói rằng ngay lần cảm nghiệm phục sinh đầu tiên đó "ông đă thấy và ông đă tin".
2… và ông đă tin
Dưới mắt Giáo Hội, Phêrô vào trước và đương nhiên trở thành chứng nhân thứ nhất. Trái lại, "Môn đệ kia" được tŕnh bày ở đây như mẫu mực của người môn đệ, người môn đệ tuyệt hảo. "người môn đệ được Đức Giêsu yêu mến", người trong bữa Tiệc ly đă "tựa đầu vào ḷng Đức Giêsu", với trực giác của tâm hồn, đă nh́n thấy trong cơi rỗng không của ngôi mộ, vị trí của tấm vải liệm - xếp đặt gọn gàng chứ không bừa băi - biết bao dấu chỉ về một thực tại khác, chỉ có đức tin mới cảm nhận được: "ông đă thấy và ông đă tin". Theo ông, chẳng có ai "lấy đi" thi thể của Đức Giêsu như Maria Madalêna đă loan báo: Kẻ cắp nếu đă lấy trộm xác Thầy làm sao có thời giở cởi bỏ vải liệm rồi cẩn thận xếp đặt gọn gàng đến thế? Theo ông, sự chết đă hoàn toàn bị sự sống tước đoạt hết sức mạnh. Trong ông đă h́nh thành một "chuyển biến từ thấy" đến hoàn toàn tin vào Đức Giêsu phục sinh. Khăn liệm được xếp đặt ngay ngắn đă chứng tỏ rằng thi thể Đức Giêsu không hề bị lấy cắp, nhưng chính Đức Giêsu đă đi ra, để lại khăn liệm gọn gàng thứ tự tại nơi Người đă được liệm. Khác với Lazarô đi ra vẫn quấn khăn liệm, Đức Giêsu chẳng cần y phục v́ Người giă từ thế giới loài người" (A. Marchadour, “Tin Mừng thánh Gioan". Ccnturion, trg 244).
Là một trong những chứng nhân đầu tiên đă "thấy Đức Giêsu Phục sinh, người môn đệ kia đồng thời là mẫu mực cho những ai tin theo lời chứng của ông: "tin dù không thấy"
Với cái nắng oi ả của những ngày hè, chúng ta cảm thấy mệt mỏi. Đúng thế, chúng ta là những kẻ mệt mỏi. Không cần phải đợi đến lúc tuổi đời chồng chất, mà ngay từ những tháng ngày c̣n trẻ, chúng ta cũng đă cảm thấy mệt mỏi v́ chính sự hăng say và lạc quan của ḿnh. Chúng ta mệt mỏi v́ nghề nghiệp, v́ cuộc đấu tranh dành chén cơm manh áo, v́ những bổn phận không tên cứ âm thầm tiếp diễn.
Bà nội trợ mệt mỏi v́ nồi niêu xoong chảo. Người dệt chiếu mệt mỏi v́ ngồi măi đau lưng. Anh thợ hầm đá mệt mỏi v́ công việc nặng nhọc. Vợ chồng dù t́nh nghĩa c̣n mặn nồng nhiều lúc cũng phải mệt mỏi v́ nhau, ấy là chưa nói tới khi t́nh nghĩa không c̣n nữa, phải âm thầm mang lấy gánh nặng suốt hai mươi, ba mươi năm chỉ v́ con cái và danh dự gia đ́nh. Cha mẹ mệt mỏi v́ con cái luôn ồn ào, căi cọ, cứng đầu và vô ơn. Con cái mệt mỏi v́ cha mẹ độc tài, khó tính.
Chúng ta mệt mỏi v́ chính bản thân ḿnh như con ngựa bất kham không phục tùng ư muốn. Chúng ta mệt mỏi v́ đời sống đạo đức với những giới luật và cấm đoán. Chúng ta mệt mỏi v́ những điều dốc quyết sớm bị quên lăng, chúng ta mệt mỏi v́ phải đi tham dự thánh lễ không chút sốt sắng, v́ phải đi xưng tội không chút hứng thú. Chúng ta mệt mỏi v́ đức tin, cứ tin mà chẳng thấy bao giờ.
Làm sao mường tượng ra khuôn mặt của Thiên Chúa. Làm sao thấy được nơi Bí tích Thánh Thể không phải chỉ là một tấm bánh, và nơi vị linh mục không phải chỉ là một con người. Chúng ta mệt mỏi v́ phải từ chối những quyến dũ trần gian cho một nước trời quá xa vời. Chúng ta mệt mỏi v́ phải tuân giữ những tiêu chuẩn luân lư… Và như thế chúng ta là những kẻ mệt mỏi. Sự mệt mỏi dường như là cái số phận được dành sẵn cho con người kể từ Adong.
Vậy sự mệt mỏi có phải là một sự xâm chiếm của cái chết trên sự sống? Không phải là như thế. Theo tôi nghĩ sự sống và sự chết không phải là biến cố kế tiếp nhau, như một cuộn dây trải dài cho đến cuối, th́ đó là sự chết. Trái lại sự sống và sự chết cùng có mặt trong cuộc đời chúng ta.
Đứa trẻ đă có lư khi cất tiếng khóc chào đời v́ nó nh́n thấy bóng dáng cái chết đă lởn vởn. Cái chết có mặt ở bất cứ nơi nào có sự sống, nhưng hơn thế nữa, chính trong sự chết th́ đă có mầm mống của sự sống. Mùa đông tới, nhưng sau đó là mùa xuân rực rỡ. Trên những bức tường đổ nát, đôi khi có những cây to lớn mọc lên. Sức mạnh của sự sống trong lănh vực siêu nhiên chính là Đức Kitô.
Với tội của Adong, cái chết đă chế ngự mọi lănh vực của con người, nhưng liền sau đó Đức Kitô đă được phán hứa, Ngài sẽ đem lại sự phục sinh và chiến thắng trên tử thần như lời thánh Phaolo đă viết:
- Bởi một người mà nhân loại phải chết th́ nay bởi một người mà nhân loại được sống. Mọi người phải chết nơi Adong thế nào th́ cũng sẽ được sống lại trong Đức Kitô như vậy.
Chính Chúa Giêsu cũng đă phán:
- Ta là sự sống và Ta đến để cho chúng được sống một cách phong phú.
Đức Kitô là sự sống, Đấng đă lăn tảng đá ra khỏi mồ. Đức Kitô là sự sống, một sự sống luôn trẻ trung và không bao giờ tàn úa. Đức Kitô là sự sống trong chúng ta, sự sống ấy được trao ban qua Bí tích Rửa tội, được nuôi dưỡng nhờ Bí tích Thánh Thể, được chữa lành bởi Bí tích Giải tội, được phát triển do sự cầu nguyện và việc thực hành các nhân đức.
Hăy kết hiệp mật thiết với Chúa như ngành nho với cây nho, nhờ đó sự sống của Chúa được truyền sang cho chúng ta. Với sự sống thần linh này, chúng ta vẫn tiếp tục vươn lên trên muôn ngày khổ đau, nhưng luôn được Chúa an ủi và trợ giúp, v́ như lời Chúa đă phán: Hỡi những ai vất vả, gồng gánh nặng nề, hăy đến với Ta. Ta sẽ nâng đờ bổ sức cho các ngươi.
3. Đón nhận ơn Phục Sinh – ĐTGM. Ngô quang Kiệt
Sau khi Đức Kitô phục sinh, các môn đệ biến đổi lạ lùng. Maria Mácđala buồn sầu ảm đạm trở nên phấn khởi vui tươi. Tô-ma cứng cỏi trở nên tin tưởng. Hai môn đệ Emmau lạnh lùng trở nên sốt mến. Tất cả các môn đệ hèn yếu trở nên vững mạnh, từ ích kỷ nhỏ nhen chỉ biết lo cho quyền lợi bản thân trở nên quảng đại hiến thân cho Nước Chúa, từ chia rẽ tranh dành địa vị trở nên đoàn kết yêu thương, từ khép kín trở nên cởi mở đi đến với mọi người. Chúa Phục sinh đổ vào tâm hồn các ngài một nguồn sống mới. Tâm hồn các ngài được ơn phục sinh. Ơn phục sinh được tóm tắt trong một câu ngắn gọn: "Ông đă thấy và ông đă tin". Nhờ đâu các ngài đă thấy?
Các ngài đă thấy nhờ gắn bó với Chúa. Thương nhớ Thày, nên khi ngày Sabbat vừa chấm dứt các ngài đă vội vă ra thăm mộ Thày. Các ngài không đi, nhưng chạy. Các ngài chạy v́ muốn thu ngắn quăng đường. Các ngài chạy v́ muốn thu ngắn mọi khoảng cách ngăn các ngài với Chúa. Các ngài muốn ở sát bên Chúa. Các ngài muốn kết hiệp với Chúa.
Các ngài đă thấy v́ đă biết dứt bỏ quá khứ. Khi nh́n vào mộ, các ngài thấy ǵ? Các ngài không thấy ǵ hết! Ngôi mộ trống rỗng. Không có ǵ, nhưng các ngài thấy tất cả. Nếu xác Chúa c̣n đó th́ thật đáng buồn. Xác c̣n có nghĩa là Chúa vẫn c̣n trong thế giới kẻ chết. Ngôi mộ c̣n xác là ngôi mộ gieo niềm tuyệt vọng. Ngôi mộ trống là ngôi mộ chứa đầy niềm hi vọng. Ngôi mộ trống là một khởi điểm mới, là khối hỗn mang để Chúa làm nên một trời mới đất mới. Các ngài hiểu rằng không nên gắn bó với xác chết nhưng nên gắn bó với Đức Kitô đang sống. Không nên gắn bó với quá khứ chết chóc, nhưng nên gắn bó với tương lai tràn đầy sự sống.
Các ngài đă thấy v́ đă có thái độ khiêm nhường. Tin mừng thuật lại: Các ngài đă "cúi xuống nh́n vào ngôi mộ". Khi cúi xuống nh́n vào ngôi mộ, các ngài không thấy Chúa. Nhưng càng cúi xuống sâu các ngài thấy rơ ḿnh. Ch́m xuống đáy ḷng như ch́m xuống đáy đại dương, xa mọi sóng gió xôn xao. Càng nh́n vào đáy ḷng ḿnh, càng bắt gặp niềm b́nh an. B́nh an là quà tặng Chúa Phục sinh rộng răi ban phát cho các môn đệ sau khi Người sống lại.
Các ngài đă thấy v́ đă nh́n với ánh mắt tin yêu. Thánh Gioan quan sát kỹ hiện trường nên đă miêu tả rất cặn kẽ: Khi ở ngoài mộ nh́n vào "Ông thấy những băng vải c̣n ở đó". Khi đă bước vào trong mộ, Ông "thấy những băng vải để ở đó và khăn che đầu Đức Giêsu. Khăn này không để lẫn với các băng vải, nhưng cuốn lại, xếp riêng ra một nơi".
Là người gần gũi, quen biết các thói quen của Thày, thánh Gio-an lập tức nhận ra dấu vết Người để lại. Khăn liệm được xếp đặt gọn gàng chứng tỏ bàn tay Người tự xếp đặt. Người tự xếp đặt tức là Người đang sống. Người bỏ khăn liệm v́ Người không c̣n trong thế giới kẻ chết. Trái tim yêu mến đă làm cho thánh Gioan nhạy bén cảm nhận được mầu nhiệm phục sinh.
Hôm nay, Đức Kitô phục sinh đang tuôn đổ ơn lành xuống cho ta. Để đón nhận được ơn lành của Người, ta hăy học tập nơi các môn đệ, biết tha thiết gắn bó với Người trong lúc vui cũng như lúc buồn, biết dứt khoát với quá khứ tội lỗi lười biếng, tŕ trệ, biết khiêm nhường ch́m vào đáy sâu tâm hồn, biết nh́n thế giới bằng ánh mắt tin yêu.
Với những phấn đấu như thế, ta sẽ đón nhận được ơn Chúa Phục sinh. Chúa sẽ tuôn đổ Ơn Phục Sinh tràn ngập tâm hồn ta, biến đổi ta nên người mới, tràn đầy niềm vui, tràn đầy niềm hi vọng, tràn đầy sự quảng đại, tràn đầy t́nh yêu mến.
Lạy Đức Kitô phục sinh, xin cho linh hồn con được sống lại thật. Amen.
GỢI Ư CHIA SẺ
1) Chỉ một lần mừng lễ Phục sinh, tâm hồn các tông đồ đă đổi mới hoàn toàn. C̣n ta, đă bao lần mừng lễ Phục sinh, sao ta chưa thay đổi đời sống?
2) Khi ngắm thứ nhất mùa Mừng: "Đức Chúa Giêsu sống lại, ta hăy xin cho được sống lại thật về phần linh hồn", bạn suy nghĩ ǵ? Bạn có thực sự tha thiết đổi mới cuộc đời không?
3) Bạn sẽ làm ǵ để sống ơn Phục sinh Chúa ban?
Điều ǵ người ta sống cách sâu đậm nhất là điều khó diễn tả nhất. Đó là trường hợp của kinh nghiệm về đức tin nơi Chúa Giêsu Kitô Phục Sinh. Đối với người vô thần, sự sống lại của Đức Kitô là cái ǵ chỉ có trong ḷng tin của người Kitô hữu. Đối với người Kitô hữu, đó là một thực tại c̣n chắc chắn hơn sự kiện lịch sử được chứng minh cách vững vàng nhất. Họ có thể diễn tả thế nào ḷng tin của ḿnh trước người không tin, hoặc ngay trước những đ̣i hỏi hợp lư của chính lư trí ḿnh?
Ai tin Đức Kitô sống lại, chỉ c̣n cách có thái độ như các Tông đồ. Với ngôn ngữ và cách suy nghĩ của riêng ḿnh, các ngài làm chứng rằng đă biết Chúa Giêsu trước khi Người chết, và đă gặp lại Người sau khi sống lại. Làm chứng, nghĩa là quả quyết đă sống và đă thấy. Các ngài không hiểu bằng cách nào Chúa Giêsu đă từ cơi chết đi vào cơi sống, đă hiện ra trong những điều kiện khác với điều kiện trước khi chết. Các ngài không nói ǵ về điểm này. Nhưng quả quyết một cách vô cùng chắc chắn là sự việc đă xảy ra.
Người Kitô hữu ngày nay cũng thế, họ tin Chúa chịu chết và phục sinh nhưng không thể trả lời cho những ai chất vấn họ, xin họ giải thích. Vậy mà sự hiện diện và hoạt động của Chúa Phục Sinh trong cuộc sống họ là một kinh nghiệm biến đổi cả con người họ. Họ có thể làm chứng mà không thể cắt nghĩa việc ấy.
Chúng ta có thể rút từ bài đọc của thánh Gioan hai đề tài suy niệm:
1) Hai người đều chạy.
Phêrô và Gioan khi nghe Maria Madalêna báo tin liền vội vàng chạy tới mồ. Trong sự vội vàng và sự ‘hướng về’ này, chúng ta nh́n thấy một ư nghĩa tượng trưng. Ta có hướng về Chúa Giêsu sống lại và đang sống không? Đối với Phêrô và Gioan, ngôi mộ tượng trưng cho thất bại ê chề, kể từ chiều thứ sáu (sau khi Chúa tắt thở). Bây giờ th́ họ lại hướng về một hy vọng tuy c̣n mập mờ, bí ẩn, nhưng họ vẫn lao ḿnh chạy. Trong đời ta phải chăng cũng có những thất bại mà ta tưởng là nhất định rồi. Chẳng hạn một ước muốn không thành, một công việc tông đồ không kết quả, một hạnh phúc hợp lư rơi vào thất bại… Ta có hay chăng một niềm hy vọng biết nh́n thấy quyền năng Phục Sinh Chúa dành cho ta qua thử thách, dù lớn lao thế nào đi nữa? Ta là môn đệ của Chúa sống lại. Người kêu mời ta đừng bao giờ đặt một viên đá tuyệt vọng trên cái ǵ hết, song hăy hy vọng. Cái được phục sinh có thể sẽ khác với ta chờ đợi nhưng ‘khác’ hơn theo nghĩa ‘tốt’ hơn.
2) Ông thấy và tin.
Điều này nói về tông đồ Gioan. Bản văn thêm rằng lúc đó ông hiểu rơ Kinh Thánh, tức Cựu Ước. Quả thật con người và lịch sử của Chúa Giêsu là ánh sáng soi chiếu toàn bộ Cựu Ước, cũng như Tân Ước. Phải đọc Thánh Kinh thế nào? Thưa bằng cách t́m gặp ở đó Chúa Giêsu Kitô là chân lư ta, là sức mạnh ta, là sự chỉ giáo, luân lư, đời sống của ta.
5. Phục Sinh
Hôm nay, không riêng ǵ Giáo Hội Công giáo mà tất cả những người tin Chúa Kitô trên khắp thế giới, đều hân hoan mừng kính cuộc chiến thắng khải hoàn của Đấng Cứu Thế trên tội lỗi và sự chết. Chúa Giêsu đă bị giết chết trên thập giá, được an táng trong mộ đá, nhưng ngày thứ ba sau khi chết, Ngài đă sống lại. Đây là một biến cố vĩ đại, một sự kiện vô tiền khoáng hậu, độc nhất vô nhị, có một không hai trong lịch sử.
Chúa đă sống lại thế nào? Ai đă khám phá ra điều này? Cả bốn sách Tin Mừng đều tường thuật về biến cố này nhưng đều không cho biết Chúa Giêsu đă sống lại thế nào. V́ thật sự không có ai có mặt để chứng kiến biến cố lịch sử quan trọng đó. Nhưng có những nhân chứng đă nh́n thấy ngôi mộ trống, họ quả quyết xác Chúa không c̣n trong mộ và sau đó Chúa đă hiện ra nhiều lần với họ, xác nhận Ngài đă sống lại, đồng thời dạy bảo họ nhiều điều. Đó là các tông đồ và một số phụ nữ… những nhân chứng về sự sống lại của Chúa Giêsu.
Như vậy, một điều chắc chắn: sự kiện Chúa Giêsu Phục sinh không thể minh chứng một cách rơ ràng như chúng ta minh chứng một biến cố, một sự kiện tự nhiên, nghĩa là không thể chụp h́nh, đo lường hay thí nghiệm được, v́ cả nhân loại chỉ có một ḿnh thân xác Chúa sống lại, lấy đâu mà thí nghiệm, kinh nghiệm. Cho nên, việc Chúa sống lại, đối với chúng ta hôm nay, vấn đề chính yếu là tin: không thấy mà tin.
Anh chị em có bao giờ thấy, chụp h́nh hay đo lường được t́nh yêu không? Chỉ thấy qua hậu quả thôi phải không? Thấy họ hay đi với nhau, thấy họ thường ngồi nói chuyện với nhau, thấy họ có những cử chỉ thân mật với nhau… chúng ta biết họ yêu thương nhau. Niềm tin vào Chúa Giêsu Phục sinh cũng thế, chúng ta không thấy Chúa sống lại, nhưng chúng ta tin, v́ Kinh Thánh đă nói về việc Ngài Phục sinh, ḷng tin của Giáo Hội hai mươi thế kỷ qua: Chúng ta tôn thờ Đấng bị đóng đinh trên thập giá, chúng ta tôn thờ Đấng đang ngự trong nhà chầu… là chúng ta tin Chúa Giêsu đang sống, chứ không phải tôn thờ Ngài đă chết, không c̣n liên hệ ǵ đến chúng ta. Không, chúng ta tin Chúa đang sống, Ngài đang điều hành vũ trụ này, Ngài có mặt khắp nơi, Ngài đồng hành với chúng ta trên mọi nẻo đường, ngơ ngách… đâu đâu cũng có Ngài, Ngài là Thiên Chúa toàn năng và hằng hữu. V́ thế, biến cố Phục sinh là ṇng cốt của niềm tin Công giáo. Niềm tin này kéo theo nhiều niềm tin khác: tin Chúa Giêsu Phục sinh không chỉ là một nhân vật lịch sử được ghi chép lại, nhưng là một ḷng tin vẫn sống động trong lịch sử hôm nay. Chúng ta không chỉ biết về Ngài mà thôi, nhưng chúng ta thực sự gặp gỡ chính Ngài, như Ngài đang sống động hiện diện giữa chúng ta.
Nói rơ hơn, v́ Chúa đă sống lại thật, nên chúng ta không chỉ nghe biết về Chúa như nghe biết một nhân vật nào đó, chẳng hạn như ông tổng thống Mỹ, ông chủ tịch nhà nước Trung Quốc, ông vua này, bà hoàng nọ. Nhưng có một khác biệt sâu xa giữa việc nghe biết về một con người b́nh thường hay về những nhân vật lịch sử, v́ họ đă chết và đă biến khỏi mặt đất. Với Chúa Giêsu th́ khác hẳn, Ngài đă sống lại và đang sống. Chúng ta biết Ngài và gặp gỡ Ngài một cách thực sự.
Tiếp đến, chúng ta tin Chúa sống lại là chúng ta tin chúng ta được cứu chuộc. Bởi v́ Chúa sống lại mới cứu chuộc được nhân loại. Nếu như Ngài chết luôn như các giáo chủ khác, th́ Ngài không có quyền ǵ cứu chuộc chúng ta, nhưng Ngài đă sống lại để chứng tỏ Ngài là Thiên Chúa và Ngài có quyền cứu chuộc tất cả chúng ta.
Đàng khác, Chúa sống lại c̣n là niềm hy vọng cho chúng ta: tất cả chúng ta cũng sẽ sống lại. Thân xác chúng ta sẽ sống lại, đúng như chúng ta tuyên xưng trong kinh Tin Kính: “Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại”. Bởi v́ thân xác sống lại là hiệu quả của mầu nhiệm Phục sinh của Chúa Giêsu, như Kinh Thánh đă nói: “Đấng đă làm cho Chúa Giêsu sống lại cũng sẽ làm cho chúng ta sống lại với Chúa Giêsu”. Như vậy, Chúa Giêsu đă chiến thắng sự chết và cho hết thảy chúng ta được chung hưởng chiến thắng đó.
Tóm lại, ngày đại lễ Phục sinh hôm nay, chúng ta xác tín: Chúa Giêsu đă sống lại. Ngài đă chiến thắng tội lỗi và sự chết. Ngài đang sống thật sự và đang ở với những ai tin Ngài, trong đó có chúng ta. Chúng ta hăy cảm tạ Chúa và cố gắng sống như những người đă được cứu chuộc: sống công b́nh và yêu thương, sống vui vẻ và phấn khởi, để cuộc đời chúng ta luôn là một lời ca “Allêluia” chứng nhân cho Chúa.
6. Phục Sinh
Tâm thức trả thù ăn sâu vào trong con người tội lỗi chúng ta đến nỗi chết rồi mà cũng không dung tha. Thật là một tâm thức nghịch lại với thái độ sống của Chúa Kitô, Ngài đă giảng dạy sự tha thứ, đă chịu chết và đă sống lại, đă tha thứ cho con người và dạy con người sống tha thứ cho nhau.
Tin Mừng Chúa sống lại là Tin Mừng của sự tha thứ. Thiên Chúa tha thứ cho con người và con người một khi chấp nhận Tin Mừng sống lại cũng phải sống tinh thần tha thứ này. Chúa Kitô sống lại có ích ǵ cho chúng ta, nếu chúng ta không sống lại, không để cho ơn Chúa biến đổi ḿnh trở nên con người mới giống h́nh ảnh của Ngài.
Nơi bài đọc 2 chúng ta nghe thánh Phaolô khuyên các tín hữu Côlôsê như sau: “Nếu anh em đă sống lại với Đức Kitô th́ anh em hăy t́m những sự trên trời nơi Đức Kitô ngự bên hữu Thiên Chúa. Anh em hăy nghĩ đến những sự trên trời chứ đừng nghĩ đến những sự dưới đất”. Những sự trên trời đó không phải là những viễn vông, mơ mộng, không thực tế theo tâm thức người đời, không tin Thiên Chúa, nhưng là những điều rất đ̣i hỏi và rất thiết thực. Đó là sự sống đời đời, và để đạt đến sự sống đời đời này người đồ đệ của Chúa phải cố gắng hết sức ḿnh để yêu thương phục vụ anh chị em.
Sống hướng về trời để có đủ tinh thần mà tha thứ những xúc phạm của tha nhân và hy sinh những lợi lộc ích kỷ mà từ bỏ những mưu toan hại người, để ra tay nâng đỡ phục vụ anh chị em, nêu cao khuyến khích anh chị em khi anh chị em lỡ lầm đồng thời giúp họ đừng tiếp tục làm điều xấu nữa.
Sống hướng về trời, về những điều trên trời là điều cần thiết như người đi ngoài biển khơi không có địa bàn phải nh́n lên những ánh sao sáng trên trời để định hướng thuyền đời ḿnh đạt đến bến bờ. Chúng ta sẽ bị lạc vào trong những tranh chấp hận thù, bị rơi vào trong sự u buồn liên lỉ, trong sự áy náy bứt rứt lương tâm, nếu chúng ta không hướng về Chúa và lănh nhận ơn Phục sinh của Ngài.
Các tông đồ đă sống trong lo âu hồi hộp khi Chúa bị treo trên thập giá, khi họ chưa hiểu ǵ về mầu nhiệm sống lại của Chúa. Biến cố mồ trống mà Phúc âm hôm nay kể lại cho chúng ta là một lời mời gọi Maria, Gioan, Phêrô, mời gọi những kẻ đă theo Chúa hăy vượt qua những giới hạn của tâm thức trần tục của họ để nh́n thấy được sự Phục sinh của Chúa, để cho ơn Chúa biến đổi cuộc đời ḿnh, hầu giúp chúng ta trở thành những chứng nhân rao giảng sự tha thứ của Thiên Chúa.
Có một du khách đến thăm xưởng chế tạo các địa bàn, khi qua pḥng trưng bày các mẫu kiểu địa bàn, du khách đă thắc mắc hỏi: Tại sao có một số địa bàn có cây kim luôn chỉ về hướng bắc, c̣n một số địa bàn khác th́ không, kim chỉ lung tung. Hướng dẫn viên trả lời: Những địa bàn có kim chỉ đúng phương hướng là những địa bàn đă thực sự trọn hảo, đă được chuyển sức hút từ trường vào trong đó để cây kim chính luôn hướng về hướng bắc. C̣n những địa bàn có kim chỉ lung tung là những địa bàn chưa nên trọn, chưa có sức từ trường và không thể hoạt động theo từ trường. Đây là những mẫu trưng cho du khách nh́n chơi mà thôi, chứ không có ích lợi ǵ cả.
H́nh ảnh chiếc địa bàn có thể được dùng để nói về người đồ đệ của Chúa Giêsu Kitô trong một thời đại, như có hai loại địa bàn cũng có thể có hai loại người Kitô. Chiếc địa bàn chưa trọn không có sức từ trường tượng trưng cho người Kitô “hữu danh vô thực”, có tên gọi là người Kitô hữu nhưng không có thực tế, không có sức sống của Chúa Kitô Phục sinh chuyển vào, nên như chiếc địa bàn chỉ lung tung, làm lung tung, nói lung tung, dở dở ương ương đang theo những chiều gió cám dỗ thổi đâu cũng được.
C̣n mẫu người Kitô hữu thứ hai như những địa bàn đă nên trọn, đă hoàn tất, có sức thu hút từ trường. Họ là những người Kitô hữu đă lănh nhận sức sống từ Chúa Phục sinh, luôn luôn sống kết hợp với Chúa, luôn qui hướng về Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh như địa bàn chỉ về hướng bắc mà do đó mới có thể trở nên trọn nơi chính thực thể của ḿnh và nên hữu ích cho anh chị em xung quanh.
Việc chuyển sức từ trường vào chiếc địa bàn là một tác động tự động máy móc, việc chuyển sức sống của Chúa Kitô Phục sinh vào con người chúng ta là một hành động đặc biệt không thể nào giống như một tṛ ảo thuật chỉ hô một tiếng th́ có liền ngay.
Chúa Kitô đă chọn các tông đồ và huấn kuyện các ngài nhiều năm tháng với nhiều công sức, chuẩn bị cho các ngài trong giây phút trọng đại cuối cùng để tin nhận Chúa Giêsu Kitô, Đấng đă đi qua cái chết để tiến đến sự Phục sinh, để thực hiện trọn vẹn ơn cứu chuộc con người. Nhưng thử hỏi chúng ta đă nh́n thấy ǵ? Chúng ta đă nh́n thấy thái độ của các tông đồ như thế nào trước biến cố chết và sống lại của Chúa hay không?
Một thái độ không tin, lưỡng lự hay có tin th́ cũng chưa vững vàng lắm. Hai người nữ đến mồ Chúa nh́n thấy dấu lạ, ḥn đá che cửa mồ đă bị đẩy qua một bên th́ vội vàng kết luận là có người ăn cắp xác của Thầy ḿnh. Phêrô chạy đến nh́n thấy sự việc cũng không hiểu sao, chỉ có tông đồ Gioan người được Chúa Giêsu yêu dấu th́ thấy và tin, nhưng thái độ tin lúc này cũng mới là khởi đầu. Ḷng tin đó cần phải tiến sâu hơn nữa nhờ lời cầu nguyện, suy niệm lại những lời Chúa nói, những việc Chúa làm và được Chúa Thánh Thần tiếp sức th́ mới đủ mạnh để làm chứng cho Chúa, để luôn luôn sống định hướng về Chúa như chiếc địa bàn đă được chuyển sức từ trường.
Từ một Phêrô lưỡng lự chưa hiểu Kinh Thánh, chưa hiểu chương tŕnh hành động cứu rỗi của Thiên Chúa. Qua Chúa Kitô Phục sinh đến, một Phêrô đă vững tin dám đứng trước dân chúng để rao giảng Chúa Kitô Phục sinh là Đấng cứu rỗi duy nhất như được mô tả trong bài đọc 1 của thánh lễ hôm nay.
Chúng ta hiểu là phải có biến cố tiếp sức của Chúa, biến cố Chúa Thánh Thần hiện xuống tràn đầy trên các tông đồ, trong mọi đồ đệ của Chúa Kitô. Không thể nào chỉ dừng lại ở Chúa Kitô chịu đóng đinh trên thập giá để than khóc lo sợ, nhưng không thể nào chỉ chú ḿnh tôn thờ Chúa Kitô Phục sinh cho riêng ḿnh như Maria khi được Chúa hiện ra th́ bà sụp lạy qú dưới chân Chúa. Chúa bảo bà hăy ra đi, hăy mang Tin Mừng đến cho các tông đồ khác, cho những ai chưa tin. Chúa muốn như chiếc địa bàn chỉ hướng về phía bắc. Người tín hữu Kitô chỉ hướng về một Chúa Kitô Phục sinh để từ đó mà có sức làm chứng cho Chúa trong mọi hoàn cảnh.
Mừng lễ Phục sinh hôm nay, chúng ta hăy đem cuộc đời ḿnh đến cho Chúa chuyển sức sống vào đó, cho chúng ta được Phục sinh với Chúa, được sống sức sống của Chúa, trở thành người Kitô hữu sống động.
7. Ánh lửa Phục Sinh - Lm. Bùi quang Tuấn
Nếu cuộc đời của Đức Kitô bị chấm hết bằng cái chết th́ quả đó là một thất bại ê chề, không hơn không kém. Thất bại v́ không cứu được nhân loại. Thất bại v́ phải chết nhục nhă dưới bàn tay con người. Chắc hẳn, sau khi đóng đinh Đức Giêsu lên thập giá, các trưởng tế và biệt phái đang dương dương nắm chắc phần thắng khi niêm phong cửa mồ với thân xác vô hồn của Ngài trong đó. Bao niềm mong đợi, tin tưởng của các môn đệ dường như cũng bị chôn sâu vào huyệt đá.
Thế nhưng, ngày thứ ba, sau hôm các tử tội bị xử tử, lúc trời vừa chớm sáng, Maria Magđalêna, kẻ được Đức Giêsu cải hoá cuộc đời, đă vội đi thăm mộ người ân nhân vĩ đại nhưng vắn số của ḿnh. Nỗi xót xa thương tiếc thúc đẩy nàng ra băi tha ma, khóc than cho niềm hạnh phúc quá ngắn ngủi. Ước mong của nàng là làm sao lăn được tảng đá lấp mồ, ướp chút hương trầm trên thân xác Giêsu, Đấng đă cứu ḿnh khỏi vũng lầy tội lỗi.
Nhưng ḱa, quân canh đâu rồi? Mồ trống. Xác Thầy biến mất. Chỉ c̣n các tấm khăn liệm được xếp lại để đó. Sững sờ. Hoảng hốt. Maria chạy ào về báo tin cho Phêrô và Gioan. Lập tức hai ông chạy bay ra mồ. Nét âu lo lộ trên khuôn mặt hai ông. Chuyện ǵ đă xảy ra? Phải chăng người Do thái không thoả măn với cái chết tàn khốc trên thập giá của Đức Giêsu nên đă đnh cắp luôn xác Ngài để thủ tiêu? Hay có môn đệ nào đă lấy trộm xác lúc các lính canh đang ngủ? Nếu thế th́ vô lư quá. Người ta đă cẩn thận niêm ấn cửa mồ và cho quân canh gác xung quanh cơ mà. Với lại, nếu ngủ th́ làm sao biết được những kẻ trộm xác là các môn đệ? Nếu biết tại sao lại không ra tay ngăn lại?
Nhưng rơ ràng là chẳng có dấu hiệu nào của trộm xác. Các giây vải, khăn che mặt đều được sắp xếp gọn gàng. Tấm khăn liệm bó ḿnh Đức Giêsu vẫn c̣n đó. Vị trí không có ǵ thay đổi như lúc táng xác. Nh́n vào th́ trông như thân thể Đức Giêsu đă bị bốc hơi khỏi tấm khăn. Không có dấu hiệu gỡ ra.
Phêrô bước vào mộ và thấy như vậy. Gioan, người đến mộ trước nhưng vào sau, cũng thấy như thế. Nhưng Thánh kinh ghi nhận phản ứng của Gioan: "Ông đă thấy và ông đă tin" (Ga 20,8).
Gioan đă tin ǵ? Phải chăng ông tin các lời tiên báo phục sinh của Đức Giêsu đă thành sự?
Chắc hẳn ngay giây phút "ông thấy" cũng là lúc ông nhớ lại lời nói của Chúa Giêsu sau khi đuổi phường buôn bán ra khỏi đền thờ: "Hăy phá đền thờ này đi, và trong ba ngày Ta sẽ xây dựng lại" (Ga 2,19). Ông c̣n nhớ nữa điềm lạ của Giona với lời khẳng định của Chúa Giêsu: "Như Giona ở trong bụng cá ba ngày ba đêm thế nào, th́ Con Người cũng sẽ ở trong ḷng đất ba ngày đêm như vậy" (Mt 12,40). Rồi sau lúc biến h́nh trên núi Tabo, Đức Giêsu cũng đă căn dặn các ông không được nói lại với ai về chuyện đó, cho đến khi Ngài sống lại từ cơi chết (Mc 9,9).
Chưa hết, trước lúc lên đường về Giêrusalem để dự lễ Vượt qua, Ngài cũng đă nói với 12 môn đệ thân tín: "Này, chúng ta lên Giêrusalem và sẽ hoàn tất cho Con Người mọi điều các tiên tri đă viết. V́ chưng Ngài sẽ bị nộp cho dân ngoại, sẽ bị nhạo báng, hành hạ, khạc nhổ, và sau khi đă đánh đ̣n Ngài, người ta sẽ giết Ngài, nhưng ngày thứ ba Ngài sẽ sống lại" (Lc 18, 31-33). Và mới đây nhất là lời tâmsự của Chúa Giêsu trong buổi tiệc ly: "Hết thảy các ngươi sẽ vấp ngă v́ Ta trong đêm nay... Nhưng sau khi Ta sống lại, Ta sẽ đi trước các ngươi tới Galilê" (Mt 26, 31-32).
Thế ra điều Gioan xác tín ngay khi bước chân vào mồ chính là: Đức Giêsu đă phục sinh. Niềm tin này không dừng chân nơi ngôi mộ trống, với các dải vải c̣n nguyên, nhưng tiếp tục được củng cố qua bao lần tiếp xúc ăn uống với Đấng Phục sinh của các môn đệ. Niềm tin ấy kiên cường đến độ các nhân chứng dám loan truyền với tất cả nhiệt t́nh, thậm chí dám hy sinh đến tính mạng cho niềm xác tín đó.
Thử hỏi có ai ngây dại khi lấy sự sống ḿnh vun bón cho một sự chết. Nhưng nếu chỉ nói đến Chúa Giêsu phục sinh như một sự kiện của ngày hôm qua, và nếu sự kiện đó không gây một tác động chân thực nào trên cuộc sống hôm nay của tôi, th́ đó cũng chỉ là một thứ ngây dại không kém.
Thế nên, âm vang của tin mừng Phục sinh phải trở nên động lực chi phối làm bừng dậy nếp sống đức tin của tôi, để rồi nó tiếp tục lan tới tất cả mọi người xung quanh. Điều đáng ghi nhận ở đây: t́nh yêu phải là động lực làm nên âm hưởng phục sinh.
Nhờ t́nh yêu nồng nàn dành cho Đức Giêsu mà Maria Magđalêna đă thắng được nữ tính nhút nhát, dám đi ra mồ mả lúc trời c̣n tranh sáng tranh tối để trở thành người nữ đầu tiên loan báo tin mừng Phục sinh.
Nhờ t́nh yêu chân thành dành cho Thầy ḿnh mà Gioan đă trở nên người nam đầu tiên, bằng niềm tin, khám phá ra tính chất bất diệt của t́nh yêu. T́nh yêu không thể bị chôn vùi trong huyệt mả của khổ đau, u sầu, thất vọng, nhưng sẽ chảy tràn niềm vui, vinh quang, và sự sống. T́nh yêu không thể chết với cái chết mục nát. Trái lại sẽ làm sống lại những ǵ tan vỡ.
Chính T́nh yêu Thiên Chúa đă phục sinh Đức Giêsu Kitô tử nạn. Và chính Đức Giêsu Phục sinh đă mang lại niềm hy vọng chiến thắng trên mọi khổ đau, chết chóc, thất vọng của con người. Nên chi, mừng Chúa Phục sinh, một lần nữa tôi cầu xin T́nh yêu của Ngài tác động và dẫn lối con người trong mọi quan hệ hàng ngày, từ vợ chồng con cái đến bạn bè thân nghĩa, từ gia đ́nh làng xóm đến cộng đoàn xứ đạo. Để rồi như ánh lửa được đốt lên và chuyền thắp đến mọi ngọn nến trong đêm vọng Phục sinh thế nào, người tin vào Chúa Kitô cũng sẽ là ánh sáng do t́nh yêu Thiên Chúa đốt cháy và thắp lên nơi tâm hồn mọi người như vậy.
8. Người đă trỗi dậy rồi
Suy Niệm
Có vẻ sau cái chết của Thầy Giêsu chẳng ai buồn nghĩ đến chuyện Thầy sẽ sống lại.
Các phụ nữ chỉ quan tâm đến việc xức xác Thầy. Nhưng khi thấy ngôi mộ trống trơn, họ phân vân và bối rối không hiểu.
Là những Kitô hữu ngoan đạo, chúng ta thấy ḿnh quá quen với chuyện Chúa phục sinh, đến độ coi đó là chuyện tự nhiên. Chính v́ thế ta không cảm được nỗi lo lắng, ngỡ ngàng của các phụ nữ và các môn đệ vào buổi sáng tinh mơ của ngày thứ nhất.
Các bà chẳng biết làm ǵ với số thuốc thơm đă chuẩn bị. Cửa mộ đă mở toang, thi hài Thầy đâu c̣n.
Nếu sứ thần không hiện ra giải thích th́ ngôi mộ trống vẫn là một bí ẩn khôn ḍ.
Khi các bà trở về kể lại cho Nhóm Mười Một những ǵ đă xảy ra ngoài mộ đá, các ông đă không tin, cho là chuyện lẩn thẩn. Có lẽ ho nghĩ các phụ nữ là người yếu bóng vía. Làm ǵ có chuyện sứ thần bảo là Thầy đă phục sinh!
Phêrô đứng lên chạy ra mộ (Lc 24,12).
Ông cũng thấy như các phụ nữ kể lại. Nhưng ông chỉ kinh ngạc thôi, chứ không tin.
Quả thật tin Thầy đă sống lại là điều khó, dù Đức Giêsu đă báo trước nhiều lần về cái chết và sự phục sinh của Ngài.
Các môn đệ chỉ nhớ được nửa đầu của lời loan báo.
Dường như nỗi đau quá lớn làm họ mau quên, v́ thế sứ thần hiện ra là để nhắc cho họ nhớ (c.6), và họ đă nhớ lại những ǵ Ngài dạy (c.8).
Đức Giêsu phục sinh hiện ra cũng nhắc cho họ nhớ (c.44).
Về sau Thánh Thần cũng sẽ làm công việc này, đó là nhắc cho họ nhớ mọi lời Đức Giêsu đă nói (Ga 14,26).
Nhắc nhớ là nối quá khứ với hiện tại và tương lai.
Quá khứ bị ám ảnh bởi cái chết đau thương. Chúng ta dễ bị sa lầy trong quá khứ u buồn, không c̣n khả năng để hy vọng và vui sống.
"Sao các bà lại t́m Người Sống ở nơi kẻ chết".
Đức Giêsu đă mở tung cửa mộ vào sáng phục sinh. Muốn gặp được Ngài, phải t́m Ngài ở ngoài phần mộ.
Kitô giáo không kết thúc bằng thập giá và phần mộ...
Đức Giêsu bây giờ là Đấng tràn trề sự sống mới. Xác Ngài không c̣n nằm đó, nhưng đă chỗi dậy.
Ngài vẫn đi với ta trên cùng một con đường. Ngài đến khi cả đêm ta không được một con cá nhỏ. Ngài ở lại nhà ta khi ta đóng cửa v́ sợ hăi.
Chúng ta vẫn thường t́m sai địa chỉ của Ngài, bởi chúng ta không tin Ngài đă sống lại thật.
Nếu chúng ta tin Ngài là Sự Sống và là Nguồn Sống, cuộc đời chúng ta sẽ chẳng như xưa.
Gợi Ư Chia Sẻ
Cuộc đời con người kết thúc nơi nấm mộ. Nhưng người Kitô hữu lại tin nấm mộ là nơi sự sống mới nẩy mầm. Con người sinh ra là để sống măi. Riêng bạn, tại sao bạn tin có cuộc sống đời sau? Niềm tin đó có ảnh hưởng ǵ trên cuộc sống đời này không?
Lễ Giáng Sinh và lễ Phục Sinh, theo bạn, lễ nào vui hơn, lễ nào lớn hơn?
Cầu Nguyện
Lạy Chúa Giêsu phục sinh
Lúc chúng con t́m kiếm Ngài trong nước mắt, xin hăy gọi tên chúng con như Chúa đă gọi tên chị Maria đứng khóc lóc bên mộ.
Lúc chúng con chán nản và bỏ cuộc, xin hăy đi với chúng con trên dặm đường dài như Chúa đă đi với hai môn đệ Emmau.
Lúc chúng con đóng cửa v́ sợ hăi, xin hăy đến và đứng giữa chúng con như Chúa đă đến đem b́nh an cho các môn đệ.
Lúc chúng con cố chấp và xa cách anh em, xin hăy kiên nhẫn và khoan dung với chúng con như Chúa đă không bỏ rơi ông Tôma cứng cỏi.
Lúc chúng con vất vả suốt đêm mà không được ǵ, xin hăy dọn bữa sáng cho chúng con ăn, như Chúa đă nướng bánh và cá cho bảy môn đệ.
Lạy Chúa Giêsu phục sinh,
xin tỏ ḿnh ra cho chúng con thấy Ngài mỗi ngày, để chúng con tin là Ngài đang sống, đang đến, và đang ở thật gần bên chúng con. Amen.
9. Mặt trời hé mọc
Suy Niệm
Để hiểu sâu mầu nhiệm Vượt qua, chúng ta cần dừng lại thật lâu bên mộ Chúa. Một ngôi mộ mới, chưa chôn cất ai (x. Ga 19,41). Ngôi mộ này của ông Giô-xép, người trong Thượng Hội Đồng, và cũng là một môn đệ âm thầm của Đức Giêsu. Ông đă đến xin xác và tẩm liệm Thầy cẩn thận.
Hăy đến thăm mộ và ngày thứ bảy, không có ai. Ngôi mộ nằm im ĺm như trăm ngàn ngôi mộ khác. Một tảng đá to ngạo nghễ che cửa mồ.
Kẻ thù Chúa hả hê vui sướng v́ đă nhổ được một cái gai. Tử thần đắc ư vỗ tay reo v́ Đấng là Sự Sống đă bị nuốt chửng.
Xác Đức Giêsu nằm trong mộ, tối tăm, như hạt lúa ủ trong ḷng đất. Có ai nghe được tiếng hạt giống cựa ḿnh? Có ai thấy được một mầm non đang nhú?
Đêm dài quá! Ba phụ nữ chỉ mong cho chóng sáng. Họ thấp thỏm không ngủ được, chỉ nghĩ đến ngôi mộ, với xác của Thầy nằm đó.
Và khi lóe lên những tia nắng đầu tiên của mặt trời, th́ cả ba đă sẵn sàng ra thăm mộ, với dầu thơm vừa mua được để ướp xác.
Khi đi đường, họ chỉ có một nỗi bận tâm: "Ai sẽ lăn giùm tảng đá ra cho chúng ta?" Tảng đá to thật là một trở ngại... Nhưng lạ thay, khi đến nơi, các bà thấy tảng đá được lăn ra một bên rồi, và xác của Thầy cũng không c̣n ở chỗ cũ. Sứ thần Chúa loan báo Tin Mừng: Đấng bị đóng đinh đă chỗi dậy rồi, Ngài hẹn gặp lại các môn đệ tại Galilê.
Từ ngôi mộ, từ tối tăm, chết chóc, rữa nát, sự sống đă bật dậy, làm bàng hoàng sửng sốt.
Không cần phải lăn tảng đá. Không cần phải xức dầu thơm.
Cửa mộ đă mở toang, v́ ngôi mộ không thể chứa được Đấng đang sống, Đấng đang đến để nối lại một cái hẹn...
Vẫn có những ngôi mộ trong đời ta.
Những ngôi mộ chôn vùi bao ước mơ, hy vọng, bao điều chúng ta yêu mến và ấp ủ. Chúng như dấu hiệu của những đổ vỡ, đớn đau. Ta có chờ ǵ nơi đó, hay chỉ biết tiếc nuối?
Chỉ sự phục sinh của Đức Kitô mới làm ta tin rằng chẳng có mất mát, khổ đau, thất bại nào lại không thể làm ta lớn lên và cứng cáp.
Ước ǵ giữa nước mắt, ta cảm nghiệm được niềm vui, dám chôn đi điều phải chôn, mất đi điều phải mất.
Gợi Ư Chia Sẻ
Có những tảng đá chắn ngang, khiến đời tôi như ngôi mộ khép kín. Hiện nay có điều ǵ khiến bạn cảm thấy bị nghẽn lối, đi vào ngơ cụt? Tin Mừng Phục Sinh có giúp bạn ra khỏi không?
Đức Giêsu chỉ phục sinh sau khi đă chết và được mai táng. Bạn thấy ḿnh có những điều cần phải chôn, cần phải quên, cần phải từ bỏ không?
Cầu Nguyện
Lạy Chúa Giêsu phục sinh,
Xin ban cho con sự sống của Chúa, sự sống làm đời con măi măi xanh tươi.
Xin ban cho con b́nh an của Chúa, b́nh an làm con vững tâm giữa sóng gió cuộc đời.
Xin ban cho con niềm vui của Chúa, niềm vui làm khuôn mặt con luôn tươi tắn.
Xin ban cho con hy vọng của Chúa, hy vọng làm con lại hăng hái lên đường.
Xin ban cho con Thánh Thần của Chúa, Thánh Thần mỗi ngày làm mới lại đời con.
10. Hai cái nh́n
Trước ngôi mồ trống của Đức Giêsu, có hai cái nh́n, dẫn đến hai cái thấy khác nhau:
- Cái nh́n của bà Maria Magdala là cái nh́n tự nhiên, bị ảnh hưởng bởi t́nh cảm: chỉ mới nh́n tảng đá đă lăn khỏi mộ, t́nh cảm của bà bị tác động ngay khiến bà không c̣n thấy thêm điều ǵ khác mà chỉ nghĩ đến t́nh huống xấu nhất: “Người ta đẽ đem Chúa ra khỏi mộ !” Cái nh́n t́nh cảm này không giúp thấy được sự thật mà chỉ làm cho bà buồn rầu, lo lắng, khóc lóc.
- Cái nh́n của người môn đệ Chúa yêu được đức tin hướng dẫn: Ông nghe nói tảng đá đă lăn khỏi mộ, ông chạy đến nơi để xem và xem xét rất kỹ. Ông cúi xuống nh́n vào trong, quan sát những tấm khăn liệm và dừng lại để suy nghĩ. Rồi ông nhớ lại những lời Thánh kinh mà Đức Giêsu đă dạy. Cái nh́n này giúp ông thấy được sự thật: Đức Giêsu đă sống lại. Cái nh́n đức tin này đem lại cho ông niềm vui: “Ông đă thấy và đă tin”.
Có thể so sánh cái nh́n đức tin giống như người ta nh́n các sự vật trong đêm tối bằng ánh sáng của tia hồng ngoại, nên có thể thấy được những điều mà mắt thường không trông thấy. Theo định nghă, “Tín hữu” là người tin. V́ thế tín hữu vừa có cái nh́n tự nhiên như mọi người, vừa phải có cái nh́n đức tin. Ai biết nh́n sự việc bằng đức tin th́ sẽ thấy mọi sự rất thanh thản và lạc quan.
Chẳng hạn thánh Phaolô trong lúc đang ngồi tù và sắp bị đem ra xử, ông nghĩ đến hai t́nh huống có thể xảy ra: một là bị xử tử, hai là được tự do. Bằng cái nh́n đức tin, ông đă thấy sống hay chết đều tốt cả: “Đối với tôi, sống là Đức Kitô và chết là một mối lợi”. C̣n thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu sau khi đă nh́n lại mọi sự việc xảy đến trong đời ḿnh bằng cặp mắt đức tin, đă kết luận “Tất cả là hồng ân”.
Đức Giêsu Phục sinh đă chiếu một luồng sáng mới lên tất cả mọi sự. Thiết tưởng, việc đầu tiên mà chúng ta cần cố gắng và cũng là ơn đầu tiên mà chúng ta cần xin trong mùa Phục sinh là biết nh́n mọi sự bằng cặp mắt đức tin. Có như thế, trong tất cả mọi sự chúng ta mới đều có thể lạc quan cất lên tiếng hát đặc trưng của Mùa Phụng vụ này: Halleluia !
Trong đoạn Tin Mừng theo thánh Gioan chúng ta vừa đọc trên đây, tác giả chỉ nhắc đến bà Maria Madalena, nhưng qua ba Tin Mừng Nhất Lăm, chúng ta biết có thêm một vài người nữ cùng ra mộ Chúa Giêsu với bà. Các bà đi đến mộ và hốt hoảng khi thấy tảng đá chặn cửa mộ đă bị mở ra. Tại sao có chuyện kỳ cục như thế? Có ai muốn phá rối chăng? Bà Maria Madalena vội vàng chạy về báo tin cho Phêrô và người môn đệ Chúa Giêsu thương mến. Hai ông hối hả chạy đến mộ, hai ông đă thấy mộ trống với các khăn liệm c̣n lại ở đó, nhưng họ chẳng thấy xác Ngài đâu. Nh́n thấy quang cảnh, người môn đệ Chúa Giêsu thương mến biết rằng Thầy đă sống lại như lời Thầy đă nói.
Ngôi mộ trống là một dấu chỉ mà Chúa Giêsu gửi đến các môn đệ sáng ngày hôm đó. Đứng trước ngôi mộ trống, mỗi người có một phản ứng khác nhau. Các bà th́ hoảng hốt, chạy về nhờ cậy các ông tới cứu. Ông Phêrô th́ ngạc nhiên về sự việc xảy ra. C̣n người môn đệ Chúa Giêsu thương mến th́ tin rằng Thầy đă sống lại. Chúa đă sống lại thật. Allêluia.
Sự thật này có sức mạnh biến đổi cuộc đời chúng ta, đưa chúng ta ra khỏi bóng tối của sự sợ sệt, của nghi nan, để sống đến cùng đức tin của ḿnh vào Chúa Kitô. Một ngôi mộ trống nhưng được giải thích bằng nhiều cách khác nhau, sẽ dẫn đến những phản ứng khác nhau.
Trong cuộc sống đức tin, mỗi người chúng ta đă nhiều lần đứng trước ngôi mộ trống của Chúa Giêsu, đó là những lần chúng ta băn khoăn đi t́m câu trả lời cho ư nghĩa đích thực của đời Kitô. Dù đă được học hỏi về đức tin Kitô, đă được nghe giảng Lời Chúa, đă được chia sẻ kinh nghiệm sống đức tin của biết bao thế hệ tín hữu, nhưng những điều ấy không miễn cho chúng ta phải đối diện với đức tin của chính ḿnh.
Như nhóm người cùng đi đến mộ Chúa Giêsu sáng sớm hôm ấy, chúng ta cùng hiệp thông với nhau nhưng không thể quyết định thay thế cho nhau. Giáo Hội khuyên chúng ta phải trả lời những câu hỏi về đức tin đặt ra cho chính ḿnh. Có nhiều lúc chúng ta như rơi vào đêm tối bất an, tương tự như các môn đệ trong thời gian sau biến cố tử nạn của Chúa Giêsu, chúng ta nửa tin nửa ngờ. Một mặt chúng ta biết rằng đức tin vào Chúa Kitô có sức giải thoát chúng ta khỏi ṿng vây tội lỗi và mang lại cho chúng ta một cuộc sống an b́nh hạnh phúc. Mặt khác, chúng ta phải đối diện với những thực tế cấp bách, thực tế xem ra không trùng khớp bao nhiêu với những điều mà đức tin dạy bảo chúng ta. Đức tin dạy chúng ta phải xây dựng hạnh phúc trên những nền tảng siêu nhiên. Thực tế lại cho thấy dường như những điều siêu nhiên chẳng giúp chúng ta đạt hạnh phúc mà đôi khi c̣n gây ra cho chúng ta bao nhiêu điều thiệt tḥi phiền toái. Đức tin dạy chúng ta phải tập trung đầu tư cho cuộc sống vĩnh cửu mai sau, thực tế lại cho thấy mọi người đều dồn hết sức lực để xây dựng cho cuộc sống vắn vỏi ở đời này. Ai đúng, ai sai, ai khôn, ai dại? Chúng ta bối rối không biết phải theo ai bỏ ai đây? Trước những câu hỏi hóc búa này, chúng ta loay hoay t́m câu trả lời. Chúng ta cầu xin Chúa Giêsu soi sáng cho chúng ta. Nhưng có lúc, thay v́ trực tiếp trả lời, Chúa Giêsu đưa chúng ta tới ngôi mộ trống của Người. Người gởi đến cho chúng ta những mật thư, những dấu chỉ, những lời nói, những biến cố đặc biệt xảy đến cho chúng ta. Muốn t́m ra lời đáp, chúng ta phải giải mă những tín hiệu này.
Khi nh́n thấy ngôi mộ trống, người môn đệ Chúa Giêsu thương mến nhanh chóng nhận ra rằng Thầy ḿnh đă sống lại, ông không nh́n bằng đôi mắt nhưng đă nh́n bằng con tim. Tác giả Tin Mừng theo thánh Gioan đă kín đáo không nêu tên người môn đệ này, nhưng truyền thống Giáo Hội vẫn cho đó chính là tông đồ Gioan. Ông là người được Chúa Giêsu yêu thương cách đặc biệt và ông cũng đáp lại Thầy ḿnh với t́nh yêu thương nồng nàn. Chính t́nh yêu này mách bảo cho ông biết đích xác chuyện ǵ đă xảy ra với Thầy. T́nh yêu hun đúc niềm tin và niềm tin giữ cho t́nh yêu luôn kiên vững.
Lạy Chúa Giêsu Phục Sinh, nhiều lúc con phải giải mă các tín hiệu mà Chúa gởi đến cho con trong cuộc sống. Xin Chúa giúp con luôn trung kiên trong t́nh yêu, để con nhanh chóng nhận ra sứ điệp mà Chúa muốn gởi đến cho con trước ngôi mộ trống của Chúa, xin cho con vững tin rằng Chúa đă sống lại thật. Allêluia.
12. Kinh ngạc
Biến cố Phục sinh đă xảy ra với nhiều kinh ngạc. Kinh ngạc về sự chết! Kinh ngạc về các tông đồ! Kinh ngạc v́ Ngài đă sống lại! Kinh ngạc v́ Ngài đă hiện ra với những người phụ nữ trước hết và sai họ đi loan báo Tin Mừng!
“Vào thời Chúa Giêsu, phụ nữ là giới bị thua thiệt. Họ không được b́nh đẳng với đàn ông. Phần lớn họ không có cơ hội học hành, không được đối xử đồng đều về mặt pháp lư, và không được tham gia một số công tác dành cho nam giới. T́nh trạng này được cải thiện từ từ nhờ thái độ và lời giáo huấn của Chúa Giêsu”.
Trong bản tường thuật của Matthêu về sự sống lại của Chúa Giêsu, chúng ta nghe kể bà Maria Mácđala và một bà Maria khác đến mộ với sự buồn bă, v́ nghĩ rằng xác Ngài vẫn c̣n nằm trong mộ. Tuy nhiên, các bà đă cảm nghiệm một sự kinh ngạc vĩ đại nhất trong cuộc đời. Chúa Giêsu Kitô không c̣n chết nữa, Ngài đă sống lại!
Từ kinh ngạc chuyển sang vui mừng. Matthêu kể rằng: “Hai bà vội vă ra khỏi mồ vừa sợ hăi vừa hớn hở vui mừng, chạy báo tin cho các môn đệ Người”. Sự buồn rầu và tuyệt vọng của họ đă bị đánh tan bởi sự kinh ngạc và vui mừng khi nghe tin Chúa đă sống lại.
Chúng ta cũng đă có những cảm nghiệm giống như các bà khởi từ sự buồn bă, tăm tối và thất vọng chuyển sang kinh ngạc và vui mừng. Điều này có thể xảy ra trong nhiều h́nh thức khác nhau đối với mỗi người trong cuộc đời. Đó có thể là một t́nh huống tuyệt vọng đă trở nên sáng sủa hơn. Điều chúng ta nghĩ rằng xấu nhất, nhưng với sự giúp đỡ của Thiên Chúa, đă trở nên tốt hơn như khi một người ốm đau được ơn chữa lành, một người vô thần đón nhận ánh sáng đức tin, những kẻ thù địch ḥa giải với nhau, những kẻ bị giam cầm được thả tự do…
Cha Manton đă kể lại cảm nghiệm ấy qua câu chuyện như sau. Vào ngày Thứ Tư Tuần Thánh trong năm cuối cùng của cuộc thế chiến thứ hai, tôi đă trông thấy một bà quỳ trước bàn thờ Đức Mẹ, nước mắt tuôn rơi. Tôi tự hỏi, “Bà ấy có chuyện rắc rối ǵ đây?” Bà sụt sùi, tḥ tay vào trong túi sách màu đen rút ra cái điện tín nhàu nát. Rồi lại khóc nức nở, “Con nhận được cái điện tín này cách đây 2 tiếng đồng hồ”. Điện văn với hàng tin, “Bộ chiến tranh rất tiếc phải báo tin cho bà biết rằng con trai của bà đă bị mất tích tại chiến trường”.
Tôi chẳng biết phải làm ǵ để an ủi bà ngoài những tiếng lầm bầm hứa hẹn cầu nguyện cách riêng cho con bà. Sáng hôm sau, Thứ Năm Tuần Thánh, tôi lại thấy bà mẹ đó quỳ trước bàn thờ Thánh Thể, khuôn mặt buồn sầu hơn bao giờ hết. Dường như bà đă già đi nhiều chỉ qua một đêm. Bà giống như Chúa Giêsu chịu hấp hối trong vườn cây dầu…
Vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, tôi thấy bà ngồi ở hàng ghế đầu tiên, nh́n vào khoảng trống của bàn thờ với cây thập giá phủ khăn tím. Bà giống như Đức Mẹ Maria đang đứng dưới chân thập giá. Đây là ngày Thứ Sáu khổ nạn của tâm hồn bà.
Bước sang đêm Thứ Bảy Tuần Thánh, trước khi chúng tôi bắt đầu nghi thức Vọng Phục Sinh, bà tiến đến nói với tôi một tin mừng. Dường như đây không phải là người đàn bà của ngày hôm trước. Đây là một người đàn bà mới với cái điện tín mới. Con trai của bà an toàn, đang là một tù binh chiến tranh. Bà đă không thể nói với tôi được điều ǵ, chỉ đơn giản đẩy chiếc điện tín vào tay tôi. Rồi bà lại khóc nữa, nhưng những giọt nước mắt của niềm vui và hạnh phúc. Khi bà ra về, tôi gọi lớn, “Chúc mừng Phục sinh”… và từ nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt của người mẹ, tôi biết bà đă cảm nghiệm được ư nghĩa của niềm vui Phục sinh nhiều hơn tôi. Đó chẳng phải là sự sống lại của con bà hay sao?
Có một cuốn phim, tựa đề là “Đức Giêsu Kitô”, đây là một cuốn phim nhạc nổi tiếng về cuộc đời Chúa Giêsu. Bằng ngôn ngữ của âm nhạc, tác giả cuốn phim đă cố gắng diễn tả cuộc đời Chúa Giêsu theo tâm thức của con người thời nay, giúp cho người xem có thể học hỏi và hiểu biết thêm về Chúa Giêsu. Nhưng có một thiếu sót lớn nhất của cuốn phim nhạc này là đă không đề cập đến việc Chúa Giêsu sống lại. Cuốn phim kết thúc cuộc đời của Chúa bằng cái chết treo trên thập giá.
Cuộc đời Chúa Giêsu chết là hết chăng? Những người không có niềm tin Kitô giáo xem cuốn phim này sẽ kết luận như thế. Bởi v́ “chết là hết”, đó là ư nghĩa thông thường của con người. Đó cũng là tâm trạng của các môn đệ Chúa Giêsu sau cái chết nhục nhă của Ngài: tất cả mọi hy vọng của họ đều tan thành mây khói. Thế nhưng, một biến cố bất ngờ đă xảy ra: Ngày thứ ba sau khi tử nạn, Chúa Giêsu đă sống lại. Đây là một biến cố vĩ đại, một sự kiện vô tiền khoáng hậu, độc nhất vô nhị, có một không hai trong lịch sử, một biến cố đă làm phát sinh một tổ chức lan rộng khắp thế giới mà chúng ta gọi là Kitô giáo.
Việc Chúa Giêsu Kitô sống lại là một biến cố cực kỳ quan trọng, nhưng lại là sự việc mà lư trí con người khó hiểu nổi, v́ nó ở ngoài và vượt trên lịch sử nhân loại, không một người nào đă thấy và có kinh nghiệm. Ngay các môn đệ đi theo Ngài và được Ngài báo trước cho biết việc đó, thế mà khi Ngài sống lại họ cũng chưa tin, huống chi những người khác. Phục sinh là một chân lư mà người ta chỉ có thể chấp nhận được nhờ đức tin.
Tuy nhiên, biến cố Phục sinh cũng có những dấu hiệu bề ngoài chứng thực, như ngôi mộ trống, không có xác Chúa Giêsu ở đó. Ngài hiện ra cho mấy phụ nữ đến thăm mộ và nhất là một số môn đệ, họ nhận ra Ngài khi thấy những thương tích của cuộc khổ nạn trên thân thể Ngài và tṛ chuyện ăn uống với Ngài. Rồi Ngài đă làm cho các môn đệ sau khi gặp gỡ, truyện tṛ, ăn uống với Ngài phải tin và xoay chuyển tầm nh́n của họ về Ngài: từ hồ nghi không tin đến tuyên xưng Ngài chính là Đức Kitô, đồng thời xoay chuyển cả lối sống của họ: từ thất vọng sợ hăi trở thành tin tưởng, can trường, rồi đồng loạt đi khắp nơi loan báo và minh chứng Ngài đă Phục sinh. Minh chứng cách trung thành và can đảm, không sợ bị đánh đ̣n, chế nhạo, cầm tù, mà c̣n sẵn sàng chịu tử h́nh nữa. Việc ngôi mộ trống, việc Ngài hiện ra nhiều lần, việc các môn đệ có niềm tin và lối sống mới sau khi gặp gỡ Chúa Phục sinh, tất cả đều có thật.
Quả thực, việc Chúa Giêsu sống lại là một biến cố cực kỳ quan trọng đối với chính Ngài, với giáo huấn của Ngài, với các môn đệ cũng như với tất cả mọi người, v́ là nền tảng cho niềm tin và sự cứu độ của mọi người. Đối với Chúa Giêsu, sự sống lại chứng tỏ Ngài vừa là người thật (đă đau khổ và chết) vừa là Thiên Chúa thật (đă sống lại và được tôn vinh) làm cho Ngài trở thành siêu việt trên tất cả mọi nhân vật tôn giáo trên thế giới, v́ Ngài là hoa quả đầu mùa của nhân loại mở đường vào hạnh phúc thật vĩnh hằng. Sự sống lại chứng tỏ giáo huấn của Ngài là do Thiên Chúa mạc khải và dẫn đưa con người chắc chắn đạt tới hạnh phúc ấy. Sự sống lại đă làm xoay chuyển tầm nh́n của các môn đệ về Ngài và xoay chuyển cả lối sống của các ông. Sau hết, sự sống lại là bảo đảm cho mọi người được sống lại thật và có thể được hưởng hạnh phúc vĩnh hằng như Ngài.
Trải qua hai ngàn năm, niềm tin của các tông đồ và của các tín hữu tiên khởi vẫn c̣n được tiếp tục tuyên xưng. Măi măi vẫn c̣n có người tuyên xưng Chúa Giêsu là Đức Kitô, là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Thế, là Chúa. Ngài đă chết để cứu chuộc chúng ta và Ngài đă sống lại để bảo đảm chúng ta cũng sẽ sống lại. Và hiện Chúa Kitô Phục sinh vẫn đang đồng hành với chúng ta trong cuộc sống trần gian. Chúng ta vẫn gặp Ngài trong Giáo Hội, trong các bí tích, trong cầu nguyện, trong lời Chúa và trong khi thi hành điều răn mới của Ngài.
Câu hỏi gợi ư:
1. Trong tâm thức ta hiện nay, Đức Giê-su đóng vai tṛ ǵ? Ngài đang sống và hoạt động tích cực, hay Ngài đă chết và không hoạt động ǵ cả? Nếu Ngài đang hoạt động, tất nhiên đời sống ta sẽ đổi mới rơ rệt. Ít lâu nay, đời sống tâm linh ta có ǵ thay đổi tích cực không? Điều đó chứng tỏ ǵ?
2. Làm sao để Đức Giê-su sống lại trong tâm thức ta? để Ngài hoạt động tích cực trong ta hầu ta được biến đổi thành con người mới?
Suy tư gợi ư:
1. Đức Giê-su đang sống hay đă chết trong tâm hồn ta?
Đức Giê-su đă sống lại. Điều ấy có ảnh hưởng ǵ đến ta không? Đức tin dạy ta rằng: «Nếu Đức Kitô không phục sinh, th́ niềm tin và lời rao giảng của chúng ta là vô ích» (1 Cr 15,14). Thật vậy, nếu Đức Giê-su không sống lại, th́ cho dù có Ngài, cũng sẽ không có Kitô giáo, v́ người ta không có một bằng chứng cụ thể và chắc chắn nào để tin rằng Ngài là Con Thiên Chúa. Và nếu như thế, ta cũng như mọi Ki-tô hữu khác đều chẳng phải là Ki-tô hữu, và lúc ấy đối với ta, Đức Giê-su cũng chỉ là một đạo sư như bao đạo sư khác. Nhưng nếu Ngài đă thật sự phục sinh và ta đă là Ki-tô hữu, th́ sự phục sinh của Ngài có ảnh hưởng ǵ đến ta một cách hiện sinh không? Có làm ta thay đổi cuộc sống hiện nay của ta không? Biết bao lễ phục sinh qua đi, mà ḷng ta hay cuộc sống ta đâu có ǵ thay đổi! Ta vẫn là ta, vẫn có biết bao thói hư thật xấu như trước, chẳng thay đổi bao nhiêu, đôi khi tệ hơn!
Tại sao? V́ ta đă coi sự phục sinh của Đức Giê-su như một biến cố xảy ra hoàn toàn ở bên ngoài ta, chứ không xảy ra chút nào trong bản thân ta cả. Một nhà tu đức nói: «Nếu Đức Giê-su chỉ sinh ra tại Bê-lem, chỉ sống tại đất nước Do Thái, chỉ chịu chết trên đồi Can-vê, và chỉ phục sinh trong lịch sử cách đây 2000 năm, mà không sinh ra, sống, chịu chết và phục sinh ngay trong tâm hồn ta, tại đây và lúc này, th́ tất cả những biến cố ấy của Ngài đều hoàn toàn vô ích đối với ta». V́ thế, điều quan trọng để sự phục sinh của Ngài có ích lợi cho ta, là Ngài phải phục sinh ngay trong bản thân ta, trong tâm thức của ta.
Theo niềm tin và sự tuyên xưng của ta, Ngài vẫn đang sống và hiển trị, nhưng dường như tất cả đều xảy ra ở bên ngoài ta. C̣n ở trong ta, trong tâm thức ta, Ngài đă chết và đă được an táng từ lâu. Thỉnh thoảng ta chỉ tưởng nhớ đến Ngài như một người đă sống cách đây 2000 năm, tương tự như ta vẫn nhớ đến ông bà tổ tiên ta, hay đến một đức Trần Hưng Đạo nào đấy trong lịch sử. Trong tâm thức ta, Ngài được coi như một người quá cố. Một người chết như thế đương nhiên chẳng có thể ảnh hưởng hay thay đổi ǵ ta được!
2. Hăy phục sinh Đức Giê-su trong tâm thức ta