LỜI CỦA D̉NG SÔNG
Lm Nguyễn Tầm Thường, S.J
Cũng có lúc ḍng sông cạn nhưng chẳng v́ thế mà ḍng sông lo âu, rồi toan tính tích lũy nước cho ḿnh. Từ quá khứ, xuôi nguồn vào tương lai, nước làm thành ḍng sông chứ không phải ḍng sông làm nên nước. Từ ư nghĩ đó, ḍng sông vào đời tự do theo ơn gọi của ḿnh.
Đặt cuộc đời trước ḍng sông. Ta xin ḍng sông cho cuộc đời một lần nh́n rơ mặt ḿnh trong ư nghĩ ấy.
Vào mùa nước lũ, ḍng sông cuồn cuộn đưa nước xuôi đồng bằng. Mênh mông chân trời khi b́nh minh rải ánh sáng. Lấp lánh rừng bạc vào mùa trăng thượng tuần huyền ảo. Thế nhưng, tháng hạ nắng hanh, ḍng sông vơi dần. Nước cạn cho phơi bờ cát lở. Trong cuộc đời, có những khúc sông mà ngày tháng sóng nước chơi vơi. Cũng trong cuộc đời, không vắng những mùa khô cạn nước. Cuộc sống của ai cũng vậy thôi, hễ có ngày sai mùa trái chín, th́ cũng có những ngày khô khan lá rơi. Có những mảnh đời nghèo khó và cũng có những khúc đường đầy đủ. Lúc vơi bờ cát lở là khi túng thiếu đưa mùa gian nan chín tới, là lúc buồn bă gọi ḷng trống trải đi về.
— Xin Thượng Đế cho con hiểu rằng nếu ḍng sông v́ âu lo mùa nắng mà dừng lại tích nước mùa mưa th́ ḍng sông hết là ḍng sông mất rồi. Nó chỉ là ḍng sông khi chảy xuôi nguồn. Ngày nào con băn khoăn bắt ḍng sông cuộc đời ngưng trôi chảy trong hồn, ngày đó cuộc đời thành ao tù. Buồn làm sao những mảnh đời ứ đọng, không c̣n niềm vui xuôi nguồn nhân gian. Ḍng sông trở nên hoang vu trong cái ứ đầy của ḿnh. Xin Thượng Đế cho con biết nhận th́ cũng biết cho đi. Chính lúc nghèo túng là lúc con biết rơ tâm hồn ḿnh có độ lượng, bao dung hay không.
Ḍng sông không gian tham. Nó biết nó chỉ là ḍng sông khi trời cho nước. Nó không băn khoăn vào mùa nắng hạn. Nó chẳng tự phụ khi ḍng nước dâng. Nước làm nên ḍng sông. Biết ḿnh tùy thuộc vào ḍng nước, con sông b́nh an xuôi dọc thời gian. Như nước đưa ḍng sông thành nguồn, ơn sủng trời cao đưa con người vào đời. Ḍng sông không bao giờ gian tham lấy nước của ḍng sông khác. Nó dâng vui khi nước nguồn đổ tới. Nó thong thả khi nguồn nước nghỉ ngơi. Nếu con người biết những ǵ ḿnh có trong đời là do ơn sủng trời cao, như ḍng sông biết nước đưa ḿnh vào đời chứ không phải tự ḿnh, th́ con người sẽ nhận sự sống từ trời bằng bàn tay an nhiên. Con người phải vào đời b́nh an như ḍng sông, không so sánh nhỏ nhen, ghen tức.
— Xin Thượng Đế cho con biết con tùy thuộc vào Ngài, con sống bởi ơn sủng của Ngài. Khi con hiểu ơn sủng Ngài đưa con vào đời như nước làm thành ḍng sông th́ con hiểu t́nh yêu là sức mạnh chứ không phải lấy sức mạnh tạo dựng t́nh yêu. V́ ngỡ sức mạnh tạo dựng giá trị nên con mới tích lũy để chiếm đoạt. Có những tích lũy bằng uy thế, bằng sắc đẹp, bằng địa vị, bằng đam mê. Giá trị đời con là sống như ḍng sông, xuôi nguồn mùa nước lớn, thong thả mùa nước khô. Bởi, con biết giá trị cuộc sống là sống trọn ơn gọi trong hoàn cảnh Ngài ban tặng riêng con.
Ḍng sông không ngừng lại nên sự sống của ḍng sông chính là từ giă không ngừng. Cuộc đời cũng thế thôi, là trôi chảy. Nhưng con người không chấp nhận biệt ly. Bởi đó, sự bám giữ của con người đă đưa ḍng sông cuộc đời ḿnh thành sóng đổ. Một ngày nào rồi cũng giă từ tuổi thơ vào đời. Bờ đê nhỏ. Mái nhà xưa. Rồi cũng bỏ đi xa. Cho dù tuổi thơ có là êm đềm. Rồi lớn lên ta cũng buông cánh theo gió mà ra khơi. Cứ như thế cho đến ngày ta gặp gỡ t́nh yêu đầu đời. Thoáng hương có mật ong say, có hơi thở ấm. Rồi cũng đến ngày hơi thở th́ dài và mật ong th́ phai. Sống là chấp nhận chia ly không ngừng. Ngày nào ta bám víu lại không cho ḍng sông chảy xuôi là ngày hồn ta quằn quại.
— Xin Thượng Đế cho con đừng bị ràng buộc vào những bờ đất. Bởi ḍng sông phải buông bờ mà đi. Ngày nào ḍng nước dừng lại, lưu luyến một bến bờ nào đó, nó chỉ tàn phá nhau thôi. Nước thành sóng và bờ tan hoang. Chẳng nói chi vật chất, ngay cả những giá trị tinh thần như t́nh yêu, t́nh bạn, ḷng nhiệt thành, con cũng phải buông cánh cho trôi theo ḍng đời. Những giá trị ấy không phải là cùng đích của cuộc sống, nó phải dẫn con đến cuộc sống cùng đích sau cùng là gặp Chúa. V́ thế, con phải biết lúc nào buông cánh để đời nhẹ nhàng xuôi ḍng.
Ḍng sông luân chuyển không bao giờ ngừng nghỉ, nhưng có ngày chấm dứt. Đó là ngày ḍng sông về tới biển cả. Nó xuôi nguồn để tới cùng đích. Nó luôn luôn chảy, luôn luôn giă từ để tới nơi không c̣n từ giă. Và cuộc đời cũng thế thôi. Ta vào đời là xuôi ḍng về với trùng khơi. Bởi đó, ta phải chấp nhận sự chết như một chờ mong. Bất cứ ràng buộc nào cũng gây khổ đau v́ nó dồn sóng lại trên đường mà đáng lẽ phải là êm ả buông rơi. Chết như một định luật tất yếu th́ bám víu vào bờ cát trên ḍng sông cuộc đời chỉ là cấu chặt vào một hư vô. Người yêu cũng là từ giă. Những thành quách ta xây cũng là giă từ. Bởi đó, như ḍng sông ta phải sẵn ḷng nói lời ly biệt.
— Xin Thượng Đế cho con can đảm nh́n cuộc đời bao dung để con bao dung với chính ḿnh. Nếu con không bao dung với đời, ḷng thèm muốn bảo con giữ chặt lại cho ḿnh, của cải, quyền bính, danh vọng th́ con chẳng bao dung với chính ḿnh đâu. Con mất tự do mất rồi.
Ḍng sông tự nó là chia ly đôi bờ. Những t́nh yêu phải xa nhau đă chẳng có tiếng thở dài về ḍng sông đó sao. Ôi! những ḍng sông xa cách! Như ḍng sông tự nó là chia ly, là trắc trở, con người cũng thế, ai cũng là gai nhọn cho nhau. Tự ḿnh ai cũng là nghịch cảnh cho nhau. Bởi trong ta, ai không yếu đuối? Ḍng nước làm chia ly, nhưng bên bờ sông cũng có những bến hẹn, bến mong cho con đ̣ một chiều có nhau. Chia ly đôi bờ đă có những gặp gỡ. Cuộc đời cũng vậy thôi.
— Xin Thượng Đế cho đời con là bến hẹn cho người hội ngộ để ḍng sông nh́n hạnh phúc gặp nhau trên bến đê. Người ta nhớ về những bến sông có kỷ niệm ngọt ngào. Tự con có thể là nghịch cảnh ngăn cách người với người, nhưng như bờ sông, tự con cũng có thể là bến hẹn ḥa giải gặp gỡ. Như ḍng sông hương hoa biết bao khi nghe t́nh yêu đi trên bờ đê của ḿnh, th́ đời con cũng thế thôi, cuộc sống sẽ hạnh phúc hơn khi là bến cho niềm vui của thế nhân đỗ chân.
Khi ḍng sông có cây cầu nối xa về gần th́ bến sông có t́nh yêu về trên lối cỏ. Khi cây cầu đưa vắng mặt về xum họp th́ bến sông có kỷ niệm hương hoa. Đời người cũng thế thôi. Và cây cầu ấy chính là Thượng Đế. Xin ḍng sông dạy tôi biết không có cây cầu Thượng Đế th́ đời tôi có thể là chia ly cách biệt người với người. Nhưng có Ngài, ôi! ḍng sông đời sống sẽ đẹp biết bao.
Ḍng sông đời ai có bến đỗ đem kỷ niệm êm đềm cho người khác, th́ bến đỗ ấy cũng được ban tặng lại hạnh phúc do kỷ niệm êm đềm kia để lại. V́ khi hạnh phúc đậu trên bờ sông nào th́ dấu thơm hạnh phúc ấy cũng lưu lại với chính bờ sông đó nữa.
