ĐOẢN KHÚC 29: CÁC ANH TÌM GÌ THẾ

Viết bởi Khong Nhuan Thứ bảy, 14 Tháng 1 2012 16:02

ĐOẢN KHÚC 29: CÁC ANH TÌM GÌ THẾ

Nguyễn Tầm Thường, sj.

Yoan Tẩy Giả đang đứng với hai người trong nhóm môn đệ của ông. Thấy Đức Yêsu đi ngang qua, ông lên tiếng nói: “Đây Chiên Thiên Chúa.” Hai môn đệ nghe ông nói, liền đi theo Đức Yêsu. Đức Yêsu quay lại, thấy các ông đi theo mình, thì hỏi: “Các anh tìm gì thế?” (Yn. 1:35-38)

Lời Nơi Đức Kitô

Phúc Âm Gioan không mở đầu bằng bài tường thuật về gia phả hay cảnh Giáng Sinh của Đức Kitô. Yoan viết câu thứ nhất trong Phúc Âm của mình như sau:

“Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời” (Yn 1:1).

Đối với Yoan, LỜI là tất cả. LỜI là Thiên Chúa. Không có gì thành sự ngoài LỜI.

Ngược về Cựu Ước, trình thuật trong sách Sách Thế Ký cho thấy Thiên Chúa đã tạo dựng nên vũ trụ bằng lời nói. Ngài bảo hãy có ánh sáng, liền có anh sáng. Ngài bảo đất hãy xanh um thảo vậy xanh tươi, đất liền có rau quả, có giống nẩy mầm. Ngài bảo hãy có đèn trên bầu trời để tách ngày và đêm, các vì sao liền xuất hiện, dắnh dấu ngày đêm, năm tháng (Stk. 1:1-27).

Trong Tân Ước, bao nhiều phép lạ Đức Kitô làm, từ chữa bệnh trên thân xác, đến đuổi ma quỷ ám nhập, ra lệnh cho sóng gió yên lặng, đều bằng lời nói. Như thế, ta thấy Lời trong Phúc Âm Yoan là tổng thể Thiên Chúa của Cựu Ước trong công cuộc tạo thành vũ trụ đi vào Lời là con người cứu độ lịch sử Đức Kitô trong Tân Ước.

Lúc khởi đầu đã có ngôi Lời

Ngôi Lời là Thiên Chúa

Ngôi Lời đã trở nên người phàm

Ngôi Lời cư ngụ giữa chúng ta.

(Yn 1:1-14)

Đây là cái nhìn thần học riêng của lối viết Yoan. Mở câu đầu tiên trong Tin Mừng, Yoan trực tiếp nói về Lời ngày. Lời của Đức Kitô có sức mạnh. Lời ấy là một lực thay đổi. Lời ấy chính là Ngài.

Lời là một trong những chủ đề tâm điểm thật đẹp trong những trang sách của Yoan. Ánh sáng, sự sống, tình yêu, bóng tối, sự thật, là những màu ngũ sắc xoay chung quanh Lời. Cao chót vót, Lời nổi bật nên trong bầu trời ngôn ngữ của tác giả Phúc Âm thứ bốn.

Vậy, Lời đầu tiên của Đức Kitô trong Phúc Âm này là gì, khi lên tiếng nói, Ngài đã nói ra sao ?

Xét về lối hành văn, ta thấy Đức Kitô nói lời đầu tiên là câu 38 đoạn 1. Lúc hai môn đệ của Yoan theo Ngài, Đức Kitô quay lại nói: “Cách anh tìm gì thế?” (Yn. 1:38). Như vậy, Lời đầu tiên của Đức Kitô là một câu hỏi.

Những Câu Hỏi.

Yoan hay dùng lối đặt câu hỏi. Những cuộc gặp gỡ đăc biệt trong Tin Mừng này dấp dáng đầy những thắc mắc. Sau cuộc gặp gỡ với hai môn đệ Yoan Tẩy Gỉa, cuộc đối thoại với một người Pharisiêu, thủ lãnh những người Do Thái tên là Nicôđêmô thắc mắc đêbs độ ông phải hỏi nhiều lần:

“Một người già rồi, làm thế nào mã lại có thể sinh ra?” (Yn 3:4).

“Làm sao những chuyện ấy có thể xảy ra được?” (Yn 4:9).

Buổi nói chuyện bên giếng nước trong địa hạt Samaria với người phụ nữ cũng đầy những thắc mắc:

“Ông là người Do Thái, mà lại xin tôi, một phụ nữ Samaria, cho ông nước uống sao?” (Yn 4:9)

“Thưa ông, ông không có gầu mà giếng lại sâu. Vậy ông lấy đâu ra nước hằng sống?” (Yn 4:11).

Theo lối hành văn của Yoan, tha thấy những biến cố gặp gỡ là những cuộc đối thoại khá dài. Trong hai cuộc đối thoại trên, mới ban đầu, Nicôđêmô và người đàn bà đều không hiểu Đức Kitô nói gì. Nhưng qua những câu hỏi, qua những thắc mắc băn khoăn, họ đã gặp ánh sáng và sự sống.

Một thí dụ nữa, chuyện người mù từ thủa mới sinh. Cúng với lối viết đối thoại của Yoan, bao nhiêu câu hỏi được đặt ra trong biến cố chữa người mù này. Câu hỏi đã đến từ phía các môn đệ (Yn 9:2), từ phía những người hàng xóm chung quanh… đặt câu hỏi:

“Thưa Ngài, Đấng ấy là ai để tôi tin?” (Yn. 9:36).

Và Đức Kitô cũng thế, Ngài nêu vấn đề bằng một câu hỏi: “Anh có tin vào Con Người không?” (Yn 9:35).

Liên hệ với các môn đệ cũng là liên hệ chằng chịt giữa những câu hỏi: “Cả anh em nữa, anh em cũng muốn bỏ Thầy sao?” (Yn 6:67).

“Này anh Simon, anh có mến Thầy không?” (Yn 21:16).

Câu Hỏi Đầu Tiên

Trở lại chủ đề Lời trong Tin Mừng Yoan, ta thấy Yoan đã để Đức Kitô khai từ bằng một câu hỏi, “Các anh tìm gì thế?”, chứ không bằng một bài giảng về Nước Trời, hay một lời dạy luân lý về những điều phải làm. Lời nói trong ngôn ngữ Yoan có một ý sâu riêng thì khi Lời cất tiếng nói đầu tiên cũng là một cách trình bày ý nhị sâu sắc khác. Vậy, ta thử tìm hiểu, và đặt cho mình một chút suy tư về một câu hỏi.

Đức Kitô hỏi, ”Các anh tìm GÌ thế?” chứ không hỏi ”Các anh tìm AI thế?”.

Câu hỏi ấy đúng với tâm trạng của con người trong đời sống bình thường. Trong cuộc sống, con người thường là đi tìm GÌ, chứ đâu có đi tìm AI. Xét một ngày, ta thấy ta đi tìm việc, tìm tiền, tìm nơi ở, tìm sự hiểu biết, tìm sức khoẻ, tìm nơi nào mua đồ rẻ, tìm nơi nào vui, ít khi nào ta đặt câu hỏi tôi đi tìm AI.

Ngay cả khi ta đi tìm người yêu, tìm bạn hữu, thì cũng chưa chắc là đi tìm AI. Khách thể “AI” mà ta đi tìm đó có khi cũng chỉ giống như một nhu cầu là sự vật, chứ chưa là một con người. Thí dụ, tôi cô đơn, tôi cần có người yêu để giải quyết nhu cầu tình cảm của tôi, trong ý nghĩa ấy, thì “người” mà tôi tìm kia cũng giống như một nhu cầu. Nó tương tự như tôi tìm tiền để giải quyết vấn đề kinh tế, thiếu nó, tôi nghèo khổ.

Có thể lấy một hình ảnh cụ thể hơn. Trong gia đình, vợ bên chồng, con cái bên cha mẹ, thì nhu cầu đi tìm sẽ là TÌM GÌ, chứ không còn vấn đề TÌM AI nữa. Vì đã ở bên nhau rồi thì đâu còn vấn đề phải đi tìm nhau nữa! Tất cả cuộc đời của bằng ấy người trong gia đinh là cùng nhau lo tìm thành công, tìm địa vị trong xã hội, tìm tương lai sáng sủa, tìm nhà cửa rộng lớn. Xét mình, ta thấy những điều làm ta bận tâm trong một ngày toàn là những vấn đề trong phạm trù TÌM GÌ, chứ không phải là phạm trù TÌM AI.

Khi cuộc sống mà tất cả những thứ ta đi tìm chỉ nằm trong phạm trù TÌM GÌ thì đời sống sẽ nhiều đau khổ.

Tại sao vợ có thể cô đơn bên chồng?

Phái chăng người chồng đang tìm những thứ mà nghĩ rằng sẽ làm vợ mình hạnh phúc, chứ không tìm chính vợ?

Làm sao người ta lạc lõng trong gia đình?

Tại sao người trong một Giáo Hội không gặp nhau?

Đơn giản là họ không đi tìm nhau.

Có nhau bằng thân xác thì con người cũng chỉ là một sự vật. Hiểu nhau bằng tâm hồn là một cuộc gặp gỡ bắt buộc phải có tìm kiếm. Cuộc sống nhiều xót xa vì người ta không đi tìm nhau, mà chỉ bận tâm đi TÌM GÌ.

Nhất là khi họ cùng nhau đi TÌM GÌ

thì họ lại càng có cảm tưởng không cần TÌM NHAU nữa.

Người ta có thể cùng nhau tìm tiền, nhưng khi gặp tiền rồi thì vì tiền mà giết nhau.

Cùng nhau đi tìm không có nghĩa là cùng tìm nhau. Mà cuộc sống hệ tại cùng tìm nhau hơn là cùng nhau đi tìm.

Cùng nhau đi tìm tình yêu, nghĩa là tình yêu đang ở ngoài con người đi tìm, nếu ở ngoài thì biết tìm đến bao giờ mới thấy? Tình yêu ở chỗ nào mà gặp? Nhưng cùng tìm nhau thì tình yêu sẽ nẩy sinh. Tình yêu trong tâm hồn mỗi người, vì thế, ta phải đi tìm nhau thì mới gặp tình yêu.

Có cùng tìm nhau, có gặp nhau, thì mới có thể cùng nhau đi tìm một cái gì đó được.

Tìm sự vật, khi gặp rồi người ta biết rõ là đã gặp. Và đã gặp xong, sự vật không thay đổi. Tìm một người thì khó, vì gặp rồi đó mà vẫn xa lạ. Bên cạnh nhau đó mà vẫn có tiếng thở dài. Đời sống hạnh phúc gia đình hệ tại là biết đi tìm nhau.

Sự tìm nhau là biết nhau, hiểu nhau, thuộc về nhau.

Con người có nhiều đổi thay, vì thế họ vẫn có thể xa nhau dù ở bên nhau. Để giữ hạnh phúc, họ phải nỗ lực tìm nhau nhiều lần, tìm nhau mãi mãi.

Câu Trả Lời

Theo Phúc Âm tường thuật, tha thấy rõ hai môn đệ đã không đi TÌM GÌ mà là tìm một CON NGƯỜI. Họ đi tìm Đức Kitô.

Đấy là nhắc nhở cho hạnh phúc của ta hôm nay trong những phạm trù ta đang đi tìm. Ta đi tìm nhau hay tìm sự vật? Trong hôn nhân, rất nhiều khi có cay đắng vì chỉ cùng nhau đi tìm sự vật, rất nhiều khi trống trải vì bên nhau mà không gặp nhau.

Sau khi nghe Yoan Tẩy Gỉa nói: “Đây Chiên Thiên Chúa”.

Hai môn đệ của ông:”liền đi theo Đức Kitô” (Yn 1:36). Hai môn đệ ấy mang nặng nỗi khao khát đi tìm một con người, một trái tim.

Yoan kết thúc câu chuyện các môn đệ đầu tiên của Đức Kitô bằng hình ảnh:

” Họ ở lại với Người” (Yn. 1:39).

Đi tìm con người Đức Kitô là theo Ngài, thuộc về Ngài, ở với Ngài.

Phiên dịch một cách khác từ mệnh đề này là hạnh phúc hôn nhân sẽ không có, nếu không thuộc về nhau. Và làm sao gặp nhau nếu không tìm nhau.

Lạy Chúa,

Lời của Chúa là một lực làm biến đổi. Chúa đã dùng Lời mà hỏi hai môn đệ kia về điều họ đang kiếm tìm. Câu hỏi ấy là một nhắc nhở hệ trọng cho số mệnh đời họ. Hai môn đệ ấy cũng đã có câu trả lời thật đẹp. Họ đi tìm một con người chứ không tìm sự vật.

Chúa cũng hỏi con nhiều lần trong cuộc sống, con đang đi tìm gì. Con tìm Chúa hay con chỉ băn khoăn về sự vật. Con cần những giấy phút thinh lặng để tiếp tục nghe những câu hỏi Chúa nhắc trong lòng con.

Khi bên nhau mà không gặp nhau, là dấu chứng đời họ không cùng đi tìm nhau, mà đang mải mê cùng nhau đi tìm kiếm sự vật. Khi người không gặp người thì mãi mãi sẽ là cô đơn, tất cả những gì tìm kiếm kia cũng sẽ là xa mờ hạnh phúc.

Trong cuộc sống, xin cho con biết hãy đi tìm con người chứ đừng quên con người mà chỉ tìm sự vật.

Và, con người con cần tìm trước nhất là chính Chúa.

Tác giả: Nguyễn Tầm Thường, sj.