CUỘC SỐNG LÀ GIÂY PHÚT NÀY ĐÂY.

 

Trích: “Cuối cùng… ta đă tự do”,

Bản dịch Trần Duy Nhiên.

Nguyên tác ‘Libre… enfin’, của Maria Paz Marino.

 

 

Đức Chúa Sự Sống dùng sự sống

để mở mắt chúng ta đối với chân lư.

“Đừng t́m kiếm nữa, cá nhỏ ơi, chẳng có ǵ để kiếm t́m...

chỉ cần mở mắt ra mà nh́n, thế thôi.”

 

Điều quan trọng, ấy là sự sống.

 

Đối đầu với chân lư bằng cách tạo ra vấn đề ở khắp nơi, ấy là tưởng rằng ḿnh quan trọng. Tuy nhiên, điều chắc chắn là bạn, với tư cách một cá nhân, bạn chẳng quan trọng ǵ cả. Cả bạn lẫn những kế hoạch bạn đề ra hay ư muốn thay đổi sự việc, tất cả chẳng hề quan trọng trong tiến tŕnh cuộc sống. Chính cuộc đời áp đặt mọi sự và tiếp tục trôi chảy mà không hỏi ư kiến ai. Khi bạn hiểu được điều đó và bạn tự nguyện thích nghi với thực tế cuộc đời, th́ đời sống cá nhân của bạn sẽ có một ư nghĩa.

Chấp nhận rằng tôi không quan trọng hơn bất cứ ai, và những hoạt động của tôi cũng thế, nếu chúng đối lập với thực tế cuộc đời; chấp nhận như thế đ̣i hỏi phải có một tinh thần rất tự do. Đấy là cách phó thác cuộc đời vào Thiên Chúa, Đấng Tạo Dựng ḿnh, vào các kế hoạch của Người đang hướng dẫn ḍng chảy cuộc đời mà chỉ có Người mới biết thôi. Điều này thật rơ ràng trong Kinh Thánh. Mọi sự sai phạm, mọi điều bất tuân, có ảnh hưởng ǵ chăng đối với lịch sử Cứu Độ? Việc Chúa Giêsu Kitô bị giết hại có quan trọng chăng? Những kẻ giết hại Ngài nghĩ rằng ḿnh làm một việc tốt lành, một việc chính đáng, các tư tế đă kết án Ngài sau khi suy nghĩ đắn đo. Nhưng chương tŕnh của Thiên Chúa vẫn tiếp tục ḍng chảy.

Rơ ràng là Chúa Giêsu, Đấng đem lại sự sáng, đă xử sự một cách đáng ngạc nhiên đối với nền văn hóa Do Thái và đối với cái xă hội rất giả h́nh từng kết án Ngài. Ngài tuyệt đối thức tỉnh nên rao giảng mọi sự một cách thật bất ngờ và thật trái ngược với Do Thái Giáo và với những xác tín chính trị và tôn giáo của nền văn hóa Do Thái. Ngài tṛ chuyện với phụ nữ, đến với những kẻ bán phấn buôn hương và quân trộm cướp, ăn uống với họ, thậm chí Ngài c̣n chọn những người ngoại quốc đáng khinh để nêu làm điển h́nh, ví dụ như người Samari biết tỏ ḷng nhân hậu. Hơn nữa, tương quan của Ngài với những kẻ ăn mày, tội lỗi tạo cho Ngài cơ hội giải thích lề luật căn cứ trên một sự phân tích độc đáo và, qua đó, tách ḿnh ra khỏi những luật lệ tùy tiện và ra khỏi cách áp dụng các luật lệ ấy một cách h́nh thức. Đồng thời, Ngài tố cáo những nhà lănh đạo tinh thần đang đặt trên lưng những kẻ nghèo yếu các lề luật và thuế má nặng nề mà chính họ không tuân giữ hay không chịu đóng. Đấy là lư do v́ sao những kẻ tự cho ḿnh là thông thái và có quyền đă tiêu diệt Ngài cùng với sự đồng lơa của những người canh giữ đền thờ và lề luật. Có thể nào khác đi chăng? Nhất thiết là Ngài phải chết như thế, phải bị giết như thế, nếu nh́n lại cách mà Ngài đă sống và rao giảng. Ngài phải trở nên cớ vấp phạm để mở mắt cho nhiều người.

Truyền thuyết kể rằng có một ông vua dân Goth, cảm động khi nghe tường thuật về đời sống và cái chết của Đức Giêsu, đă tuyên bố: “Giá như lúc ấy tôi có mặt, th́ người ta không giết được Ngài”. Ta có nghĩ giống như ông vua ấy chăng? Có ư? Thế có nghĩa là ta đang ngủ đấy!

Cái chết của Chúa Giêsu tỏ lộ cho thấy cái thực tế trong một xă hội thiếp ngủ. V́ thế, cái chết ấy chính là ánh sáng. Cái chết ấy là một tiếng thét để đánh thức chúng ta dậy.

 

Có đôi mắt mới.

 

Cần phải có ǵ để thức tỉnh? Không cần phải trẻ - sức mạnh thể chất hay tinh thần đều vô ích - cũng không cần phải thông thái. Chỉ cần một điều căn bản: có đôi mắt mới. Nhất thiết phải nh́n và suy nghĩ một cách mới để khám phá cái ḿnh chưa biết mà thực tại tŕnh ra: có được khả năng di chuyển độc lập ra ngoài những khuôn sáo đang nhốt kín chúng ta; nh́n bên kia cái phù vân và định chế để đối diện với thực chất cuộc sống.

Ai suy nghĩ với tư cách là người Mác-xít, người đó không suy nghĩ; ai suy nghĩ với tư cách là người phật giáo, người đó không suy nghĩ; ai suy nghĩ với tư cách là người hồi giáo, người đó không suy nghĩ... và ai suy nghĩ với tư cách là người công giáo, người đó cũng không suy nghĩ. Tất cả những người ấy đều bị điều kiện hóa bởi một ư thức hệ.

Bạn vẫn c̣n là một nô lệ ngày nào bạn không thể suy nghĩ độc lập đối với một ư thức hệ. Bạn sống như thế, trong t́nh trạng ngủ say và bị cầm tù trong những khái niệm. Một ngôn sứ th́ không để cho một ư thức hệ nào giật dây ḿnh, đó là lư do v́ sao ngôn sứ bị đối xử tồi tệ. Ngôn sứ là người tiên phong cho ánh sáng, người chấp nhận nguy hiểm để vượt lên trên các ư thức hệ và những công thức lập sẵn hầu mở ra những con đường dẫn đến tự do.

Chắc chắn là xă hội đă được tổ chức để cho bạn không thể tự ư ḿnh suy nghĩ. Nếu tất cả chúng ta suy nghĩ một cách tự do, và hành động theo cách ḿnh suy nghĩ, th́ xă hội sẽ bị phá hủy. Đấy là lư do v́ sao những người đạo đức, từng bị điều kiện hóa bởi ư thức hệ của họ, đă giết các ngôn sứ, cũng như đă giết Đức Giêsu, Đấng loan báo Tin Mừng Giải Phóng con người. Xă hội, v́ được định chế và muốn thao túng, nên không ưa những con người tự do. V́ thế, nó lập tŕnh cho chúng ta để dễ bề giật dây.

Ở mọi thời, con người vẫn thích làm nô lệ cho quán tính và cho mộng tưởng hơn là trở nên tự do và có trách nhiệm, họ muốn có một nhà lănh đạo hướng dẫn ḿnh và giao cho người ấy mọi vấn đề hơn là tự ḿnh gánh lấy. Ta sợ sự cô tịch, sợ nguy cơ phải tự ḿnh vỗ cánh mà bay. Ta muốn bị trói buộc, rồi sau đó lại phàn nàn rằng ḿnh không tự do. Ai sẽ giải thoát bạn được nếu bạn không ư thức về xiềng xích của ḿnh?

Các bà vợ buộc ḿnh vào chồng, vào con, vào nhà cửa của ḿnh. Các ông chồng buộc ḿnh vào vợ, vào công ăn việc làm. Tất cả chúng ta đều buộc ḿnh vào ham muốn và sợ hăi không được chấp nhận, yêu thương, và để biện minh cho thái độ này, ta lập luận rằng đó là t́nh yêu. Yêu cái ǵ? Thực ra, ta tự yêu thương bản thân ḿnh, nhưng với một t́nh yêu ti tiện, đầy sợ hăi và bất an. Loại t́nh yêu đó xuất phát từ cái ngă. Thậm chí ta không đủ khả năng yêu thương một cách tự do, không đ̣i hỏi và không điều kiện. V́ xét cho cùng, ta muốn rằng ḿnh khác với con người thật của ḿnh; ta muốn đứng hàng thứ nhất, lớn nhất, đẹp nhất. Ta muốn sở hữu nhiều hơn, chiến thắng thêm nữa, được khâm phục và được chú ư khắp nơi. Tóm lại, ta không yêu thương chính ḿnh. Trong điều kiện đó, làm sao ta có thể yêu thương người khác?

Nếu bạn muốn học cách yêu thương đích thực, vô điều kiện, trước tiên bạn phải tự giải thoát ḿnh khỏi những ham muốn, v́ chính chúng đặt điều kiện cho bạn. Khi bị cầm tù trong thói quen, ta thích ngủ hơn là khám phá sự tự do, nghĩa là cái mới.

Ta phải thức giấc, rửa mắt cho sạch những điều cũ, giải thoát ḿnh khỏi chương tŕnh lập sẵn và khỏi tất cả những ǵ ḱm kẹp và ngăn cản ḿnh đi vào chân lư của sự sống. Giác ngộ là chuyện của một khoảnh khắc... hay của cả một đời người; nó có thể xảy ra nhanh như chớp, như trường hợp của thánh Phaolô: chân lư chóa lên làm ông ngă ngựa. Trước đó ông cũng ngủ say, bị giữ chặt trong sự cuồng tín v́ một ư thức hệ, và không có khả năng nh́n ra chân lư.

Vị chủ tể Sự Sống dùng cuộc sống để mở mắt chúng ta đối với chân lư. Ta cần phải rất chú tâm và thức tỉnh để phát hiện cuộc sống đích thực, một cuộc sống trôi theo ḍng chảy của riêng nó. Đừng để cuộc sống ấy bỏ rơi chúng ta dọc đường. Đừng lạc mất sự sống đó.

 

Những nhầm lẫn mộng tưởng với thực tại.

 

Điều nguy hiểm nhất đối với những ai đang ngủ, ấy là nghĩ rằng ḿnh đang thức, trong khi họ lẫn lộn mộng tưởng với thực tại. Như vậy, nhất thiết phải học cách phân biệt mộng tưởng với thực tại. Cách luyện tập hay nhất là phải ư thức, trong từng giây từng phút, về nguy cơ nhầm lẫn chân lư với những ǵ không phải là sự thật.

Tôn giáo tự bản thân là một cái ǵ tốt lành, nhưng nếu bị giật dây bởi những người ngủ say, nó có thể gây ra nhiều đau khổ. Than ôi, chúng ta có thể kiểm chứng qua suốt quá tŕnh lịch sử khi mà, nhân danh Thiên Chúa và điều thiện, người ta đă thực thi bao nhiêu điều hung ác. Những nhóm người cuồng tín tiếp tục theo con đường ấy, nghĩa là không màng đến cái cốt tủy và sự tự do của tôn giáo, mà chỉ phục vụ cho ḷng cuồng tín và ư thức hệ thôi. Dù là với tôn giáo nào, bạn cũng có thể tạo ra những vết thương thật sâu và tŕnh bày một h́nh ảnh sai lệch về Thiên Chúa. Muốn thức giấc, bạn cần phải sẵn sàng lắng nghe mọi sự, bất chấp các nhăn hiệu tốt hay xấu, lắng nghe trong tư thế đón nhận, như thế không có nghĩa là khờ dại.

Bạn không nên chiều theo mọi sự mà không suy nghĩ. Bạn phải phân tích, tuy nhiên không được đóng cửa đối với cái mới và khư khư bảo vệ những cái cũ, những cái mà ‘bạn đă biết từ lâu v́ người ta đă dạy bạn như thế”. Sẵn sàng đón nhận, có nghĩa là mở ḷng để lắng nghe, một cách chăm chú, ngay cả những điều mà bạn chưa quen nghe; là xem xét sự việc một cách khách quan, không thành kiến. Đấy là thái độ của một người thức tỉnh. Người ấy không sợ người ta đánh lừa hay gạt gẫm ḿnh, v́ họ tin tưởng vào sự phân định của ḿnh. Thái độ ấy giống như thái độ của một ngư phủ, được nêu lên trong Phúc Âm. Ông ném lưới rồi kéo lên và chia tách cá tốt một bên và cá xấu một bên. Đấy là sứ điệp của Chúa Giêsu để ta vào Nước Trời.

Nếu ta tự đồng hóa ḿnh với các lư thuyết mà không chắt lọc qua lư trí và nhất là không dựa vào kinh nghiệm sống của ḿnh, nếu ta ôm chầm lấy chúng như những chân lư không cần bàn căi, nghĩa là chúng ta đang ngủ say. Đức Phật nói: “Giống như thợ kim hoàn đốt chảy vàng, các ngươi cũng phải đốt chảy lời nói của Ta để khám phá ra giá trị của chúng”; nhưng ta chỉ có thể làm được như thế khi ta biến đổi ḿnh thành một con người mới và tự do mà không ai có thể lừa bịp cả. Như vậy, cần phải mở to đôi mắt, phát hiện các sự thật, phân tích chúng và đem thử nghiệm trong cuộc sống. Chỉ con người đă trở nên tự do mới có thể theo Chúa Giêsu. Người ấy đă sẵn sàng để đi vào Nước Trời, giống như người xây nhà chắc chắn và chính xác trên đá, hầu cho không phong ba băo táp nào có thể lay chuyển được.

Thánh Phaolô viết: “Giả như tôi có đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí cho người nghèo, hay nộp cả thân xác tôi để chịu thiêu đốt, mà không yêu thương, th́ cũng chẳng ích ǵ cho tôi”. T́nh yêu là một vùng mà ta chỉ đạt đến khi nào ḿnh đă thức giấc. Bấy giờ, ta mới biết lắng nghe, thông hiểu và hành động.