CÁT BỤI
Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
Để một mai vươn h́nh hài lớn dậy
Ôi cát bụi tuyệt vời
Mặt trời soi một kiếp rong chơi.
Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
Để một mai tôi về làm cát bụi
Ôi cát bụi mệt nhoài
Tiếng động nào gơ nhịp không nguôi.
Bao nhiêu năm làm kiếp con người
Chợt một chiều tóc trắng như vôi
Lá úa trên cao rụng đầy
Cho trăm năm vào chết một ngày.
Mặt trời nào soi sáng tim tôi
Để t́nh yêu xay ṃn thành đá cuội
Xin úp mặt bùi ngùi
Từng ngày qua mỏi ngóng tin vui.
Cụm rừng nào lá xác xơ cây
Từ vực sâu nghe lời mời đă dậy
Ôi cát bụi phận này
Vết mực nào xóa bỏ không hay...
Trịnh Công Sơn
*********************************
Hàng năm Giáo Hội dành ra ngày thứ tư Lễ Tro để nhắc nhở con cái về thân phận con người. Một ít tro được rắc lên đầu bôi lên trán, hai ngày giữ chay, bốn mươi ngày sống tinh thần Mùa Chay. Lời mời gọi xám hối hăy xé ḷng, đừng xé áo. Lời nhắc nhở bố thí, cầu nguyện, cảnh giác những cơn cám dỗ trong cuộc sống ….. một vài điều gọi là nhắc nhở phận người chóng nhớ mau quên. Có là ai, có là ǵ… cũng phải tuân theo định luật tự nhiên! Có bao nhiêu, có thế nào… rồi cũng xuôi tay chẳng mang được chi!
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đă từng ưu tư khắc khoải về thân phận con người: Là ai? Từ đâu đến? Đi về đâu? “Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi?” ông nhận ra phận người đến từ bụi đất, mang kiếp sống mong manh vắn vỏi. Hạt bụi nhỏ bé trong vũ trụ bao la, bất lực trước định luật tự nhiên của tạo hoá, bị lôi cuốn theo con tạo xoay vần cuộc sống. Sau“một mai vươn h́nh hài lớn dậy” để sống kiếp cát bụi phù du tạm bợ, dù muốn hay không, chấp nhận hay chống đối, hạt bụi lại rũ áo ra đi về với thân phận bụi đất của ḿnh. “Để một mai tôi về làm cát bụi”, thế là hết, là xong một kiếp người.
Vẫn biết bụi đất một mai sẽ trở về đất bụi. Vẫn biết nơi đến, chốn về như nhau: tất cả chỉ là phù du, vô nghĩa. Nhưng trong ḷng ông, “từ vực sâu nghe lời mời đă dậy” đang mong chờ một điều ǵ đó thâm sâu hơn, cao qúy hơn những ǵ tầm thường đang cuốn hút hạt bụi xoay ṿng trong cơn lốc đảo điên. H́nh như đôi tai tâm hồn ông đă nghe được lời mời gọi thiêng liêng nào đó. À, th́ ra cát bụi mệt nhoài sau những chuỗi ngày “mặt trời soi một kiếp rong chơi”, sau những tháng năm ḥa ḿnh vào những “tiếng động gơ nhịp không nguôi” cuộc đời, sau “bao nhiêu năm làm kiếp con người” bỗng chợt nhận ra thiếu vắng một cái ǵ đó trong cuộc sống. Hạt bụi nhỏ bé như pha lê được mặt trời soi sáng để rồi trái tim khát khao tin yêu thổn thức “xin úp mặt bùi ngùi, từng ngày qua mỏi ngóng tin vui.”
Là tin vui ǵ? Ai có thể mang cho đến cho đất trời tin vui bất diệt? Mỗi hạt bụi trong vũ trụ bao la đang chờ đợi một tin vui khác nhau. Có hạt mong được chiếu sáng lấp lánh dù là hư ảo chớp nhoáng. Hạt mong được tích lũy thêm những lớp đất cát phù du dù bụi sẽ chẳng mang được chi khi “một mai về làm cát bụi”. Hạt khác thích cả đời rong chơi dưới ánh mặt trời. Hạt lại thích hưởng thụ cho bơ kiếp phù sinh vắn vỏi. Có hạt mong được nâng đỡ những hạt bụi khác mảnh mai yếu kém hơn. Hạt lại mong cho đi chính ḿnh để làm mem làm muối ướp mặn cho đời. Tin vui mà nhạc sĩ họ Trịnh, bạn và tôi đang mong chờ là tin vui ǵ?
Con Một Thiên Chúa đă từ bỏ vương quyền trên chốn trời cao nhập thể làm người chỉ với một khát vọng duy nhất: mang Tin Vui đến cho con người, cho những hạt bụi bé nhỏ dấu yêu. Trong Ngài, bụi đất trở thành vô giá. Với Ngài, đất bụi trở thành bất tử. Nhờ Ngài, bụi đất nếm mùi thiên thu vĩnh cửu. Nhưng, phũ phàng thay không phải tất cả hạt bụi đều chấp nhận Ngài!
Tin Vui dù muộn nhưng không bao giờ trễ. Chẳng
phải ai cũng được phúc đón nhận Tin Vui từ thưở b́nh minh. Ḍng đời ngược xuôi
tuy vất vả nhưng hào nhoáng, tuy tạm bợ nhưng đầy hấp dẫn, tuy nhiều đau khổ
nhưng không thiếu niềm vui giả tạo. Không dễ ǵ mà cát bụi chấp nhận phận ḿnh
từ thưở mới “vươn h́nh hài lớn dậy”.
Nhạc sĩ tài ba họ Trịnh đă đi sâu vào cuộc sống khi ông kinh nghiệm bản thân từ
từ đi qua ba giai đoạn đời người: Với thời trai trẻ hăng say yêu đời, dù biết
phận ḿnh là cát bụi nhưng đó là tiếng ḥ reo mừng vui:
“Ôi cát bụi tuyệt vời!”. Cuộc
sống dần trôi với bao đắng cay chất đầy lên đôi vai gầy mà ư nghĩa cuộc đời vẫn
biệt tăm, ông buông một tiếng thở dài chán chường “Ôi
cát bụi mệt nhoài!”. Tiếp tục cuộc hành tŕnh vô định của
con người, sắp đến đích mà không biết nơi đến là đâu, kết thúc bài nhạc là một
lời chua chát xuôi tay tuyệt vọng: “Ôi cát bụi
phận này!”
Con người, chỉ khi “chợt một chiều tóc trắng như vôi” mới giật ḿnh nh́n lại ḿnh, vội vàng đi t́m ư nghĩa cuộc sống. Khi nh́n “lá úa trên cao rụng đầy” với “cụm rừng nào lá xác xơ cây” ḷng người mới chùng xuống, băn khoăn ḷng hỏi ḷng chiếc lá vàng kia đi về đâu? Phận người có ǵ hơn một chiếc lá vàng, một hạt bụi không? “Trăm năm vào chết một ngày”, đời người ky cóp, một ngày xuôi tay!
Mùa Chay gợi lại h́nh ảnh người cha nhân lành trong ngụ ngôn đứa con hoang đàng lúc nào cũng thấp thỏm trước ngơ chờ mong đứa con đi xa trở về! Muộn nhưng không bao giờ trễ! Đừng để đến khi “vết mực nào xóa bỏ không hay.....” th́ buồn thay cho một kiếp người! Sống vô duyên, chết phận bạc!
Thực đáng tiếc, người ta chỉ nh́n thấy cát bụi thân xác của ḿnh ….mà lại không nhận ra h́nh ảnh tuyệt vời: đó chính là sự hiện diện sống động, mănh liệt của Thiên Chúa ngay trong ḷng ḿnh.
********************************
Lạy Chúa, trong Mùa Chay thánh này xin cho con cất bước trở về với Chúa khi c̣n có thời gian chuẩn bị. Bốn mươi ngày Mùa Chay nhắc con nhớ đến những từ ngữ xa lạ: ăn chay, bố thí, cầu nguyện. Xin cho con biết cho đi một phần những ǵ con đang có để giúp những hạt bụi khác cảm nếm hương vị t́nh yêu trong cuộc sống. Xin giúp con một lần ăn chay với cả tâm hồn yêu thương để nh́n ra được t́nh yêu Thiên Chúa với thân phận bụi đất nghèo hèn. Xin cho con biết tỉnh thức cầu nguyện để đừng bám vào những hạt bụi bọt bèo khác mà chỉ bám vào Đấng tạo thành con người từ đất bụi, Đấng đă truyền hơi thở ḿnh vào bụi đất vô tri để trở thành con người mang h́nh ảnh Ngài. Hạt bụi bám vào Ngài chắc chắn sẽ không bị “vết mực nào xóa bỏ không hay.....” vào chốn hư không đời đời.
Lạy Đấng Vĩnh Cửu, cuộc sống lúc bấy giờ sẽ không c̣n là phù du vô nghĩa, không c̣n là những tiếng kêu tuyệt vọng từ đáy vực sâu mà là những tiếng kêu ngạc nhiên hoan lạc, những bản t́nh ca bất tận ca ngợi t́nh yêu Thiên Chúa bao la. Ôi cát bụi tuyệt vời! Ôi con người tuyệt vời!
Con người là chi mà Chúa cần nhớ
đến,
phàm nhân là ǵ, mà Chúa phải bận tâm? (Tv 8:5)
Lang Thang Chiều Tím